Phi công MiG-17 huyền thoại của Không quân Việt Nam

Nguyễn Văn Bảy (tên khai sinh Nguyễn Văn Hoa) sinh ngày 2 tháng 2 năm 1936 tại huyện Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp). Là người con thứ bảy trong gia đình nên từ nhỏ ông được gọi là Bảy, cái tên gắn bó với ông suốt cuộc đời. Năm 1953, ông tham gia lực lượng du kích, đến năm 1954 tập kết ra miền Bắc và tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Năm 1960, Nguyễn Văn Bảy được tuyển chọn sang Liên Xô đào tạo phi công phản lực. Dù trình độ văn hóa ban đầu còn hạn chế, ông đã nỗ lực học tập, hoàn thành khóa đào tạo lái máy bay MiG-17 và trở về nước năm 1965, gia nhập Trung đoàn Không quân Tiêm kích 923.

Từ năm 1965 đến 1967, Nguyễn Văn Bảy liên tục tham gia các trận không chiến bảo vệ bầu trời miền Bắc. Với chiếc MiG-17 không có radar, không trang bị tên lửa và tốc độ thấp hơn nhiều so với các tiêm kích hiện đại của Mỹ, ông vẫn vận dụng chiến thuật linh hoạt, bình tĩnh áp sát mục tiêu để tiêu diệt đối phương. Trong 94 lần xuất kích, 13 lần nổ súng, ông đã bắn rơi 7 máy bay Mỹ, gồm 2 chiếc F-105 và 5 chiếc F-4, trở thành phi công MiG-17 bắn hạ nhiều máy bay đối phương nhất của Không quân Nhân dân Việt Nam và được công nhận là phi công đạt cấp "Ách" (Ace).

Một trong những chiến công tiêu biểu của ông là ngày 21 tháng 6 năm 1966, khi cùng đồng đội bắn hạ máy bay F-8E của Hải quân Mỹ. Tiếp đó, trong các trận không chiến trên bầu trời Võ Nhai, Việt Trì, Đức Giang, Nam Hà, Chí Linh và Hải Phòng, ông liên tiếp lập công, góp phần làm thất bại nhiều cuộc tập kích đường không của Không quân Hoa Kỳ. Đặc biệt, trong lần xuất trận đầu tiên năm 1965, dù chiếc MiG-17 bị trúng tên lửa với hơn 80 vết thủng, ông vẫn bình tĩnh điều khiển máy bay hạ cánh an toàn, được xem là một kỳ tích trong lịch sử hàng không quân sự.

Ngày 1 tháng 1 năm 1967, khi mang quân hàm Thượng úy, Đại đội phó Đại đội 1, Trung đoàn Không quân Tiêm kích 923, Nguyễn Văn Bảy được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau đó, ông được rút khỏi chiến đấu trực tiếp để tham gia đào tạo các thế hệ phi công mới và lần lượt giữ nhiều cương vị quan trọng như Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 937, Phó Tư lệnh Sư đoàn 372 Không quân và Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không – Không quân, với quân hàm Đại tá.

Sau khi nghỉ hưu năm 1989, Nguyễn Văn Bảy trở về quê hương Đồng Tháp sinh sống giản dị, gắn bó với nghề nông. Ông luôn được nhân dân yêu mến bởi lối sống khiêm nhường và câu nói nổi tiếng: "Ở Việt Nam, ra ngõ là gặp anh hùng." Ông qua đời ngày 22 tháng 9 năm 2019, hưởng thọ 83 tuổi. Hình ảnh người phi công MiG-17 huyền thoại vẫn mãi là biểu tượng của lòng dũng cảm, trí tuệ và bản lĩnh của Không quân Nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.