Phi công Phạm Tuân trong đêm bắn rơi B-52

Câu chuyện: Phi công Phạm Tuân trong đêm bắn rơi B-52 – lời kể của chính ông Phạm Tuân

Ông Phạm Tuân, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, là phi công Việt Nam đầu tiên bắn rơi máy bay B-52 trong chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” năm 1972. Nhiều năm sau, khi kể lại sự kiện này, chính ông là nhân chứng trực tiếp duy nhất, để lại một câu chuyện vừa căng thẳng, vừa thấm đẫm tinh thần trách nhiệm của người lính không quân.

Theo lời kể của Phạm Tuân, đêm 27 tháng 12 năm 1972, bầu trời miền Bắc dày đặc tiếng bom và nhiễu điện tử. Máy bay B-52 của Mỹ liên tục ném bom Hà Nội và các vùng phụ cận. Với phi công tiêm kích, việc đối đầu B-52 là nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm, bởi loại máy bay này bay cao, được bảo vệ bởi nhiều lớp tiêm kích và hệ thống gây nhiễu hiện đại.

Khi nhận lệnh xuất kích, Phạm Tuân hiểu rất rõ đây có thể là chuyến bay không trở về. Ông kể rằng trước khi lên máy bay, ông không nghĩ đến chiến công hay danh hiệu, mà chỉ nghĩ đơn giản: nếu mình không lên, B-52 sẽ tiếp tục ném bom xuống thành phố, xuống nhà dân.

Trên không trung, hệ thống radar liên tục bị nhiễu. Phạm Tuân phải dựa nhiều vào kinh nghiệm và cảm giác để tiếp cận mục tiêu. Ông kể rằng có lúc không nhìn thấy gì ngoài một màn đen đặc, chỉ nghe tiếng động cơ và tiếng cảnh báo dồn dập trong buồng lái. Trong khoảnh khắc ấy, nỗi sợ là có thật, nhưng ông buộc mình phải bình tĩnh.

Khi phát hiện mục tiêu, Phạm Tuân tiếp cận rất nhanh. Ông biết rằng chỉ có một cơ hội duy nhất. Nếu bắn trượt, khả năng thoát ra gần như không còn. Ông nhấn nút phóng tên lửa trong khoảng cách rất gần — gần hơn nhiều so với quy định an toàn.

Theo lời ông, ngay sau đó, một quầng lửa lớn bùng lên trên bầu trời. Chiếc B-52 trúng đạn, bốc cháy. Nhưng cũng trong giây lát ấy, máy bay của ông bị rung lắc dữ dội do sóng xung kích và hỏa lực phòng không của địch. Phạm Tuân phải cố gắng hết sức để điều khiển máy bay thoát ly khỏi khu vực nguy hiểm.

Khi hạ cánh an toàn, Phạm Tuân mới thực sự cảm nhận được sự sống còn mong manh của mình. Ông kể rằng lúc bước xuống máy bay, chân còn run, mồ hôi ướt đẫm lưng áo. Nhưng nhìn lên bầu trời đã bớt tiếng bom, ông thấy lòng mình nhẹ đi rất nhiều.

Điều khiến Phạm Tuân nhớ nhất không phải là khoảnh khắc bắn rơi B-52, mà là phản ứng của đồng đội sau đó. Không ai reo hò hay ăn mừng lớn. Mọi người chỉ bắt tay nhau thật chặt. Ai cũng hiểu rằng chiến công này không thuộc về một cá nhân, mà là kết quả của cả một hệ thống phòng không và tinh thần quyết tử của nhiều lực lượng.

Phạm Tuân kể rằng sau đêm ấy, ông vẫn tiếp tục bay chiến đấu như bình thường. Không có cảm giác mình trở thành “người hùng”. Ông cho rằng nếu hôm đó người được lệnh xuất kích là phi công khác, thì họ cũng sẽ làm như vậy. Với ông, đó đơn giản là trách nhiệm của người lính trong thời khắc Tổ quốc cần.

Nhiều năm sau, khi nhìn lại chiến dịch 12 ngày đêm, Phạm Tuân nói rằng điều đáng quý nhất không phải là số máy bay bắn rơi, mà là ý chí bảo vệ bầu trời, bảo vệ nhân dân bằng mọi giá. Ông nhớ mãi hình ảnh Hà Nội sau những trận bom, những khu phố đổ nát, và chính điều đó đã giúp ông vượt qua nỗi sợ trong đêm đối đầu B-52.

Câu chuyện Phạm Tuân bắn rơi B-52, qua chính lời kể của ông – nhân chứng duy nhất, không chỉ là một chiến công quân sự, mà còn là minh chứng cho tinh thần dấn thân của thế hệ người Việt Nam trong chiến tranh. Họ không nghĩ mình làm nên lịch sử, mà chỉ làm tròn bổn phận của người đang sống trong lịch sử.

Từ câu chuyện ấy, người đọc hiểu rằng phía sau mỗi chiến thắng là những khoảnh khắc rất con người: sợ hãi, do dự, rồi quyết định vượt qua tất cả vì trách nhiệm lớn hơn bản thân. Và chính điều đó đã làm nên sức mạnh bền bỉ giúp dân tộc Việt Nam đứng vững trước những thử thách khốc liệt nhất của thời đại.