Phía sau ánh hào quang lịch sử của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Trong lịch sử quân sự thế giới cận đại, sự xuất hiện của những danh tướng lỗi lạc luôn gắn liền với những bước ngoặt vĩ đại của các dân tộc trong công cuộc đấu tranh chống ách thống trị ngoại bang. Tại Việt Nam, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nổi lên như một biểu tượng chói lọi nhất, một thiên tài quân sự kiệt xuất được tôn vinh là Anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam và là một trong những nhà chiến lược vĩ đại bậc nhất của thế kỷ hai mươi. Cả cuộc đời ông là một hành trình dài dâng hiến trọn vẹn cho lý tưởng cách mạng của Đảng, cho độc lập tự do của Tổ quốc và hạnh phúc của Nhân dân. Từ một nhà giáo yêu nước bước lên đài chiến thắng, Đại tướng đã viết nên những trang sử vàng chói lọi, để lại di sản quân sự vô giá không chỉ cho dân tộc Việt Nam mà còn làm thay đổi cục diện địa chính trị toàn cầu qua nghệ thuật quân sự độc đáo mang đậm dấu ấn chiến tranh nhân dân.
Cuộc đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp bắt nguồn từ một vùng quê nghèo khó nhưng giàu truyền thống văn hóa và yêu nước tại làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Sinh ra trong một gia đình nhà nho, ông sớm được truyền thụ những tinh hoa văn hóa dân tộc và lòng tự hào dân tộc sâu sắc. Những năm tháng niên thiếu học tập tại trường Quốc học Huế đã mở ra cho ông những chân trời tri thức mới, giúp ông tiếp cận với tư tưởng yêu nước tiến bộ và sớm giác ngộ con đường cách mạng. Trước khi trở thành một nhà cầm quân bách chiến bách thắng, ông là một nhà giáo dạy sử uyên bác, một nhà báo sắc sảo với những bài viết mang đậm tư tưởng đấu tranh giai cấp và giải phóng dân tộc. Chính nền tảng văn hóa sâu rộng, sự thấu hiểu tường tận lịch sử hào hùng của cha ông đã nhào nặn nên một tư duy quân sự sắc bén, luôn gắn liền chiến lược quân sự với lòng nhân ái và sự thấu cảm sâu sắc đối với số phận con người.
Bước ngoặt vĩ đại trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Đại tướng diễn ra vào năm một nghìn chín trăm bốn mươi mốt khi ông có cuộc gặp gỡ lịch sử với Chủ tịch Hồ Chí Minh tại biên giới Trung Việt. Từ đây, mối quan hệ đồng chí, anh em khăng khít giữa vị lãnh tụ vĩ đại và người học trò xuất sắc đã mở ra chương mới cho cách mạng Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tin tưởng giao cho ông trọng trách xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng. Với tầm nhìn chiến lược nhạy bén, ông đã trực tiếp chỉ đạo thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân vào tháng mười hai năm một nghìn chín trăm bốn mươi bốn tại Cao Bằng, tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam hùng mạnh sau này. Từ một đội quân khởi thủy chỉ với vài chục chiến sĩ và trang bị thô sơ, dưới sự dìu dắt và chỉ đạo tài tình của ông, lực lượng vũ trang đã lớn mạnh không ngừng, làm nòng cốt cho toàn dân nổi dậy giành chính quyền trong cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm một nghìn chín trăm bốn mươi lăm, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta một lần nữa hòng cướp đi nền độc lập non trẻ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp được trao trọng trách Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam. Trong suốt chín năm kháng chiến trường kỳ và gian khổ, ông đã phải đương đầu với một quân đội viễn chinh hùng mạnh được trang bị vũ khí hiện đại. Bằng tư duy quân sự sáng tạo, ông đã vận dụng thành công học thuyết chiến tranh nhân dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, biến toàn dân thành người lính, biến mỗi ngôi làng thành pháo đài chống giặc. Đỉnh cao của nghệ thuật quân sự trong giai đoạn này chính là chiến dịch Điện Biên Phủ năm một nghìn chín trăm năm mươi tư. Quyết định thay đổi phương châm tác chiến từ đánh nhanh giải quyết nhanh sang đánh chắc tiến chắc là một quyết định vô cùng dũng cảm và chính xác của ông, cứu quân ta khỏi nguy cơ tổn thất lớn và mang lại chiến thắng lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu, chấm dứt hoàn toàn ách thống trị của thực dân Pháp tại Đông Dương.
Bước sang cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi đế quốc Mỹ can thiệp trực tiếp và leo thang chiến tranh phá hoại miền Bắc, đưa quân viễn chinh vào miền Nam, Đại tướng tiếp tục giữ vai trò kiến trúc sư trưởng cho các chiến dịch quy mô lớn. Với tầm nhìn chiến lược dài hạn, ông đã cùng Bộ Tổng Tư lệnh hoạch định những kế hoạch tác chiến táo bạo, từ cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm một nghìn chín trăm sáu mươi tám đến chiến dịch Đường chín Nam Lào và đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử mùa xuân năm một nghìn chín trăm bảy mươi lăm. Những bức điện chỉ đạo thần tốc, táo bạo, tranh thủ từng giờ từng phút xốc tới mặt trận của ông đã truyền ngọn lửa quyết tâm chiến đấu đến từng cán bộ, chiến sĩ, góp phần quan trọng vào ngày hội đại thắng, thu non sông về một mối, hoàn thành vẻ vang sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Không chỉ là một thiên tài quân sự trên chiến trường, Đại tướng Võ Nguyên Giáp còn là một nhà tư tưởng quân sự lớn, người đã hệ thống hóa và phát triển nghệ thuật chiến tranh nhân dân Việt Nam lên một tầm cao mới. Ông luôn nhấn mạnh rằng yếu tố con người, lòng yêu nước và sự ủng hộ của Nhân dân mới là vũ khí tối tân nhất quyết định thắng bại của chiến tranh, chứ không phải là vũ khí tối tân hay công nghệ hiện đại. Trong quan hệ với cán bộ, chiến sĩ, ông luôn là một người anh cả gần gũi, ân cần, luôn đặt sinh mạng của người lính lên trên hết trong mọi tính toán chiến thuật. Sự tôn trọng và tình yêu thương mà ông dành cho bộ đội đã tạo nên sức mạnh đoàn kết vô địch trong toàn quân. Ngay cả khi đất nước hòa bình và thống nhất, ông vẫn tiếp tục cống hiến trí tuệ cho sự nghiệp xây dựng đất nước, quan tâm đến các vấn đề khoa học, giáo dục và lịch sử quân sự.
Cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một minh chứng hùng hồn về phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, sự trung thành tuyệt đối với lý tưởng của Đảng và hạnh phúc của Nhân dân. Ông là biểu tượng của tinh thần tận tụy, cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư. Dù trải qua nhiều vị trí lãnh đạo cao cấp trong quân đội và nhà nước, ông luôn giữ gìn lối sống giản dị, khiêm nhường và gần gũi với quần chúng nhân dân. Sự ra đi của ông vào tháng mười năm hai nghìn không trăm mười ba đã để lại niềm tiếc thương vô hạn không chỉ cho người dân Việt Nam mà còn cho hàng triệu người yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới. Tên tuổi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ mãi mãi khắc sâu trong tâm khát dân tộc Việt Nam như một huyền thoại sống mãi cùng non sông đất nước, một vị tướng của lòng dân và là niềm kiêu hãnh lớn lao của lịch sử quân sự nhân loại.
