Phía sau phòng tuyến Như Nguyệt

Sau cuộc tiến công vào các căn cứ chuẩn bị chiến tranh của nhà Tống, Lý Thường Kiệt đưa quân về nước và tổ chức phòng thủ. Khi đối phương tiến xuống, một phòng tuyến đã được chuẩn bị bên sông Như Nguyệt, tức sông Cầu.

Đầu năm 1077, quân Tống tới bờ bắc nhưng không thể dễ dàng vượt qua. Quân Đại Việt kết hợp giữ tuyến sông với lực lượng cơ động; trên các hướng khác, việc ngăn chặn và chia cắt cũng được thực hiện. Những lần tìm cách vượt sông của đối phương gặp sự chống trả.

Để duy trì phòng tuyến, lương thực và các điều kiện phục vụ chiến đấu có vai trò quan trọng. Địa hình chỉ là một phần của thế trận; con người cần có sức bền để trụ lại, theo dõi tình hình và phản ứng khi thời cơ xuất hiện.

Cuối cùng, cuộc tiến công của nhà Tống bị đẩy lùi. Thắng lợi gắn với sự chuẩn bị chủ động và việc tổ chức nhiều lực lượng cùng tham gia. Dòng sông trở thành một địa danh tiêu biểu trong lịch sử chống ngoại xâm của Đại Việt.

Nếu chỉ nhìn vào một trận đánh, người đọc có thể bỏ qua nhiều tháng chuẩn bị phía trước. Câu chuyện phòng tuyến Như Nguyệt giúp ta nhớ cả những người đóng góp lương thực, vận chuyển và phục vụ. Sức mạnh bảo vệ đất nước được tạo ra từ những công việc liên hệ chặt chẽ với nhau như thế.