Phiên tòa Đại hình 1931 – Lời tuyên ngôn bất tử của tuổi trẻ

Tháng 5 năm 1931, trước sự kiên trung không thể lay chuyển của Lý Tự Trọng, thực dân Pháp đã mở phiên tòa đại hình tại Sài Gòn để xét xử anh nhằm đe dọa phong trào cách mạng. Mặc dù khi đó Lý Tự Trọng chưa tròn 17 tuổi – độ tuổi chưa đến niên hạn chịu án tử hình theo luật pháp Pháp thời bấy giờ, nhưng tòa án thực dân vẫn cố tình kết án tử hình anh nhằm trả thù cho tên mật thám Le Grand và đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân.

Tại phiên tòa, các luật sư bào chữa do tòa chỉ định đã tìm cách xin giảm án cho anh bằng cách lý giải rằng anh còn quá trẻ, hành động nông nổi và bị người khác xúi giục. Nghe vậy, Lý Tự Trọng đã chủ động đứng dậy, hiên ngang ngắt lời luật sư bào chữa. Anh nhìn thẳng vào mặt các thẩm phán thực dân và dõng dạc tuyên bố bằng tiếng Pháp: "Tôi hành động không phải vì bồng bột, mà tôi làm việc có suy nghĩ. Tôi làm cách mạng vì tôi muốn giải phóng dân tộc tôi. Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác!". Lời tuyên bố đanh thép ấy đã làm rung chuyển cả phòng xử án, đập tan mọi luận điệu vô liêm xỉ của kẻ thù và trở thành tuyên ngôn lịch sử cho các thế hệ thanh niên Việt Nam.