Phó Cơ Điều (Nguyễn Hiển Điều): Vị phó tướng trung dũng của Nguyễn Trung Trực và cái chết lẫm liệt

Ông người tỉnh Vĩnh Long (Tỉnh Vĩnh Long theo quy hoạch mới tiếp nhận sáp nhập Bến Tre và Trà Vinh) được phái đến Kiên Giang (Kiên Giang sáp nhập vào An Giang), Hà Tiên để xây dựng phong trào đấu tranh chống Pháp. Đây là nơi xung yếu cho các cuộc đấu tranh.

Ông cùng Chánh Cơ Nguyễn Trung Trực hưởng ứng phong trào Cần Vương, tổ chức hoạt động rộng khắp vùng Đồng Tháp Mười - Rạch Giá - Hà Tiên - Hòn Chông kêu gọi nhân dân đứng lên chống Pháp.

Từ phong trào này cùng với khí thế đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân Tháp Mười - Rạch Giá - Hà Tiên đã lan rộng đến các vùng lân cận làm cho giặc Pháp mất ăn mất ngủ, chúng tìm đủ mọi cách để đàn áp phong trào đang dâng ngày càng cao tại khu vực này.

Thực dân Pháp đã dồn tận lực để đàn áp, cuối cùng bọn chúng bắt được ông và dùng mọi cực hình tra khảo một cách dã man nhưng vẫn không làm lung lay được ý chí kiên cường của ông - người lãnh đạo phong trào.

Chúng đã hành quyết ông ngày 27-10-1868 (Mậu Thìn). Trước khi chúng đem ông ra xử chém, ông Phó Cơ Điều đã nói với Chánh cơ Nguyễn Trung Trực "Tôi với anh mới thật là đồng tử chi giao".

Thủ cấp của ông, bọn chúng bêu ở xóm Rạch So Đũa và được ông Tám Giang lén đưa về tại đình Vạn Tập chôn cất. Đền thờ ông hiện nay ở xã Vĩnh Hòa Hiệp, giếng Cây Trám, Rạch Sỏi tại thị xã Rạch Giá - Kiên Giang.

Phong trào kháng chiến chống giặc ngoại xâm của ông cha ta ngày trước là hình ảnh tuyệt vời của tình yêu thương đất nước, luôn đặt lợi ích quần chúng nhân dân lên trên, hy sinh cả thân mình nhằm mưu cầu cho Hòa bình độc lập, đem hạnh phúc cho người dân.

Từ ngày 9-10-1955 tên ông Phó Cơ Điều đã được đặt cho một con đường thuộc địa bàn Quận 11, thành phố Sài Gòn. Nay là thành phố Hồ Chí Minh.