Phó Đức Chính – Người trí thức yêu nước trong Khởi nghĩa Yên Bái
Người sưu tầm: Triệu Thị Ánh Dương
Phó Đức Chính – Người trí thức yêu nước trong Khởi nghĩa Yên Bái
Phó Đức Chính (1907–1930) là một trong những lãnh đạo của Việt Nam Quốc dân Đảng, một tổ chức chính trị yêu nước ra đời vào cuối những năm 1920. Ông là một trong những nhân vật gắn với Khởi nghĩa Yên Bái năm 1930 và đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.
Từ người trí thức đến con đường hoạt động yêu nước
Phó Đức Chính sinh năm 1907, quê làng Đa Ngưu, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Ông theo học Trường Cao đẳng Công chính ở Hà Nội.
Trong thời gian học tập, ông tham gia Nam Đồng thư xã và trở thành một trong những người tham gia thành lập Việt Nam Quốc dân Đảng. Sau khi tốt nghiệp, ông được bổ nhiệm làm việc tại Lào nhưng vẫn tiếp tục hoạt động trong tổ chức.
Gắn với Khởi nghĩa Yên Bái
Trước tình hình thực dân Pháp tăng cường đàn áp Việt Nam Quốc dân Đảng, tổ chức này quyết định tiến hành khởi nghĩa tại một số địa phương.
Đêm 9 rạng sáng 10/2/1930, Khởi nghĩa Yên Bái bùng nổ. Phó Đức Chính có mặt tại Yên Bái và tham gia chỉ huy lực lượng khởi nghĩa. Tuy nhiên, cuộc khởi nghĩa nhanh chóng bị quân Pháp đàn áp và thất bại.
Sau đó, Phó Đức Chính tiếp tục hoạt động và bị bắt vào tháng 2/1930. Ông bị đưa ra xét xử cùng nhiều thành viên khác của Việt Nam Quốc dân Đảng và bị kết án tử hình.
Hy sinh tại Yên Bái
Ngày 17/6/1930, Phó Đức Chính cùng Nguyễn Thái Học và một số đồng chí bị thực dân Pháp xử tử tại Yên Bái.
Ông qua đời khi mới 23 tuổi. Sự hy sinh của Phó Đức Chính cùng những người tham gia Khởi nghĩa Yên Bái trở thành một dấu mốc trong lịch sử phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX.
Dù cuộc Khởi nghĩa Yên Bái không đạt được mục tiêu đề ra, câu chuyện về Phó Đức Chính vẫn được nhắc lại khi tìm hiểu về phong trào yêu nước và những người trí thức Việt Nam đã lựa chọn con đường đấu tranh trong một giai đoạn đầy biến động của lịch sử dân tộc.


