Phố Hiến thời chống Pháp và vai trò của thương nhân

Vào cuối thế kỷ XIX, Phố Hiến vẫn giữ vai trò trung tâm thương mại quan trọng của Hưng Yên. Khi thực dân Pháp tiến chiếm đồng bằng Bắc Bộ, nhiều thương nhân tại Phố Hiến đã trở thành những hậu phương cách mạng. Họ dùng kho hàng, thuyền buôn để vận chuyển lương thực, thuốc men và tin tức cho lực lượng Việt Minh. Các cửa hàng, nhà kho trở thành điểm liên lạc bí mật. Những buổi họp mặt giữa thương nhân và cán bộ cách mạng được tổ chức trong các đình, chùa, dưới danh nghĩa trao đổi buôn bán. Sự am hiểu địa hình, mạng lưới giao thông sông nước và khả năng ngoại giao với thương nhân nước ngoài giúp họ chuyển hàng hóa mà không bị phát hiện. Phố Hiến không chỉ là trung tâm thương mại mà còn trở thành mắt xích quan trọng trong phong trào kháng chiến. Các truyền thuyết dân gian về “những thương nhân dũng cảm” vẫn được kể lại trong các lễ hội, nhắc nhớ thế hệ sau về tinh thần yêu nước và mưu trí của cha ông.