'Pho sử sống' và ngọn lửa giã gạo nuôi quân Sóc Bom Bo
Trong ký ức của đồng bào miền Đông gian lao mà anh dũng, Già làng Điểu Lên (1940–2021), người dân tộc S'tiêng tại Sóc Bom Bo, xã Bình Minh, vùng đất Bù Đăng (nay thuộc địa bàn Thành phố Đồng Nai), được nhân dân tôn kính gọi là 'pho sử sống', là chứng nhân bất tử của thời hoa lửa.
1. Ngọn đuốc thâu đêm giã gạo nuôi quân năm 1965
Năm 1965, phục vụ cho Chiến dịch Phước Long - Đồng Xoài lịch sử, bộ đội ta thiếu đói lương thực nghiêm trọng. Trước lời kêu gọi của Mặt trận Giải phóng, người thanh niên Điểu Lên khi ấy đã cùng già làng và toàn thể bà con S'tiêng tự nguyện đem hết bồ lúa dự trữ trong nhà ra đóng góp.
Dưới ánh đuốc lồ ô bập bùng giữa đại ngàn sâu thẳm, Điểu Lên cùng hàng trăm thanh niên, phụ nữ S'tiêng đêm ngày nhịp nhàng vung chày giã gạo. Tiếng chày cách mạng vang rền khắp núi rừng đã trở thành nguồn cảm hứng bất hủ để cố nhạc sĩ Xuân Hồng sáng tác nên tuyệt phẩm "Tiếng chày trên Sóc Bom Bo" làm lay động hàng triệu trái tim người Việt Nam.
2. Người dũng sĩ bám rừng diệt giặc
Không chỉ giã gạo nuôi quân, Điểu Lên còn là người chiến sĩ du kích dũng cảm, trực tiếp tham gia gần 50 trận đánh bám trụ bảo vệ buôn làng trước bom bầy pháo kích của Mỹ - ngụy. Ông vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều danh hiệu cao quý như: Dũng sĩ diệt Mỹ, Dũng sĩ diệt xe cơ giới, Dũng sĩ diệt ác phá kìm.
Sau ngày đất nước thống nhất, già làng Điểu Lên tiếp tục cống hiến trọn đời cho việc giáo dục truyền thống cách mạng, gìn giữ bản sắc văn hóa cồng chiêng cho thế hệ con cháu S'tiêng trên mảnh đất Thành phố Đồng Nai giàu truyền thống anh hùng.
