"Phòng khám 0 đồng của người lính già" – Nghĩa tình thời hậu chiến của cựu chiến binh, bác sĩ Đặng Cát

Có những người lính trở về sau chiến tranh mang theo những vết thương chằng chịt trên cơ thể. Nhiều người trong số họ đã chọn cách nghỉ ngơi, sống dựa vào sự chăm sóc của gia đình và chính sách đãi ngộ của Nhà nước để bù đắp lại những năm tháng thanh xuân đánh mất. Nhưng cũng có những người lính, dù chỉ còn một phần sức lực, vẫn kiên quyết không trở thành gánh nặng cho xã hội. Cựu chiến binh Đặng Cát, quê ở xã Trọng Quan, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình, là một người như thế. Cuộc đời ông là một bức chân dung mộc mạc mà vĩ đại về phẩm chất của một người lính quân y thời bình.

Ông Đặng Cát sinh ra và lớn lên trong những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa. Theo tiếng gọi của Tổ quốc, ông lên đường nhập ngũ và trở thành một người lính quân y, trực tiếp chiến đấu và cứu chữa thương binh trên chiến trường. Những năm tháng ở mặt trận đã cho ông thấu hiểu tận cùng sự mong manh của sinh mệnh. Ông đã từng tự tay băng bó cho những đồng đội máu me đầm đìa, từng vuốt mắt cho những người anh em trút hơi thở cuối cùng trên cáng cứu thương vì thiếu thốn thuốc men. Chính những nỗi đau ấy đã rèn giũa cho người lính trẻ một ý chí sắt đá và một trái tim trĩu nặng tình thương đồng loại.

Trong một trận chiến đấu ác liệt, ông Cát bị thương rất nặng. Khi đất nước hòa bình, ông xuất ngũ trở về quê hương với tấm thẻ thương binh hạng 1/4 (hạng thương binh nặng nhất với tỷ lệ tổn thương cơ thể trên 80%). Những vết thương do đạn cày, mảnh pháo găm vào xương tủy khiến ông thường xuyên phải chịu những cơn đau buốt óc mỗi khi trái gió trở trời. Đối với một người mang thương tật nặng như vậy, việc tự phục vụ bản thân đôi khi đã là một kỳ tích.

Thế nhưng, khi chứng kiến những người đồng đội cũ và bà con lối xóm ở vùng quê nghèo Thái Bình phải chật vật chống chọi với bệnh tật, cái tâm của người lính quân y không cho phép ông ngồi yên. Với vốn kiến thức y học tích lũy từ chiến trường và quá trình tự mài mò học hỏi thêm về Đông y, ông Đặng Cát quyết định mở một phòng khám nhỏ ngay tại gian nhà cấp bốn đơn sơ của mình.

Đó là một phòng khám đặc biệt: Không có bảng hiệu hào nhoáng, không có thu ngân, và quan trọng nhất là không bao giờ thu tiền.

Hơn 30 năm ròng rã, căn nhà nhỏ của ông lão thương binh trở thành địa chỉ tin cậy của những người nghèo, những cựu chiến binh mang di chứng chiến tranh và những người già neo đơn. Bất kể nắng mưa hay đêm hôm khuya khoắt, hễ có người gõ cửa kêu đau, ông lại lập cập trở dậy. Với đôi bàn tay chai sạn và không còn nguyên vẹn, ông cẩn thận bắt mạch, châm cứu, xoa bóp và bốc từng thang thuốc nam cho người bệnh.

Nhiều người bệnh ở xa đến chữa trị nhiều ngày, không chỉ được ông khám bệnh miễn phí mà còn được gia đình ông nấu cơm cho ăn, bố trí chỗ ngủ. Khi những người bệnh cảm kích muốn để lại chút tiền tạ ơn, ông kiên quyết từ chối. Có người lén đặt tiền dưới gối, dưới cuốn sổ khám bệnh, khi phát hiện ra, ông lại dùng chính số tiền ấy để mua thêm kim châm, thêm thảo dược dành chữa trị cho những người bệnh nghèo hơn tới sau.

Khi được hỏi vì sao lại gánh vào mình công việc vất vả ấy trong khi cơ thể đang mang đầy bệnh tật, người cựu binh già chỉ cười hiền từ: "Tôi còn sống trở về, dẫu cơ thể không lành lặn nhưng vẫn còn may mắn hơn hàng vạn anh em đã nằm lại chiến trường. Mình lấy y thuật cứu người, giúp đời, đó là cách để trả nợ cho những đồng đội đã hy sinh thay phần mình".

Nếu năm xưa, Đặng Cát là người lính quân y giành giật sự sống cho đồng đội trước mũi súng quân thù, thì hôm nay, ông lại là người "bác sĩ làng" lặng lẽ xoa dịu nỗi đau cho bà con xóm giềng. Hai hành trình cách nhau hàng chục năm nhưng cùng chung một bầu máu nóng: Trách nhiệm và lòng nhân ái.

Câu chuyện của cựu chiến binh Đặng Cát không có những chiến công vang dội, nhưng lại lay động lòng người bởi sự bền bỉ của nghĩa tình. Ông là minh chứng sống động cho triết lý: Người lính Cụ Hồ dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, dù mang trên mình đầy thương tích, vẫn luôn biết cách để tỏa sáng và phụng sự nhân dân cho đến hơi thở cuối cùng.