Phòng không Thủ đô anh hùng
Một trận đánh nhỏ của pháo cao xạ
(Ngoại thành Hà Nội, đêm 12/1972)
Trận địa của chúng tôi nằm ven một cánh đồng trống,
xa trung tâm thành phố,
nhưng án ngữ hướng máy bay địch thường bổ nhào.
Đêm xuống nhanh.
Gió lạnh thổi ràn rạt qua nòng pháo.
Chúng tôi vào ca,
mỗi người đứng đúng vị trí quen thuộc.
Không ai nói đến B-52.
Với pháo cao xạ,
đối thủ nguy hiểm nhất là máy bay chiến thuật bay thấp.
Tiếng động lạ trên trời thấp
Khoảng gần nửa đêm,
trinh sát báo có mục tiêu tầm thấp.
Không rõ hình dạng.
Chỉ nghe tiếng động cơ gằn gằn,
rất nhanh, rất gần.
Cả khẩu đội căng mắt nhìn.
Bầu trời tối,
chỉ có ánh sao thưa.
Pháo sáng và khoảnh khắc quyết định
Bất ngờ,
một quả pháo sáng địch bung ra.
Cánh đồng sáng trắng.
Trận địa lộ rõ.
Trong ánh sáng ấy,
một chiếc máy bay lao xéo qua,
thấp đến mức nghe rõ tiếng gió rít quanh thân nó.
Lệnh vang lên:
“Mục tiêu bên phải — bắn!”
Pháo gầm lên.
Vỏ đạn nóng hổi văng xuống đất.
Tất cả diễn ra rất nhanh.
Không kịp sợ.
Đạn gặp mục tiêu
Loạt đạn thứ hai,
chúng tôi thấy tia lửa lóe lên trên thân máy bay.
Chiếc máy bay chao mạnh,
kéo cao độ vội vã,
rồi biến mất trong bóng đêm.
Không ai dám chắc đã bắn rơi.
Nhưng nó không quay lại hướng ấy nữa.
Với pháo cao xạ,
chỉ cần thế là đủ.
Bom rơi xa trận địa
Vài phút sau,
tiếng bom nổ xa hơn về phía sau.
Mặt đất rung nhẹ.
Chúng tôi nấp trong công sự,
tay vẫn giữ chặt cần pháo.
Không ai rời vị trí.
Sau trận
Gần sáng,
sương xuống dày.
Chúng tôi kiểm tra lại khẩu pháo.
Nòng còn ấm.
Một đồng đội cười rất khẽ:
“Đêm nay, Hà Nội thêm một hướng yên.”
Không ai đáp.
Nhưng ai cũng hiểu.
Lời người lính pháo cao xạ
Trận đánh ấy
không có xác máy bay rơi trước mắt.
Không có báo cáo lớn.
Nhưng nó bẻ hướng một mũi tiến công,
giữ cho một khu vực được an toàn.
Nhiều năm sau,
khi nhắc đến “Điện Biên Phủ trên không”,
tôi nhớ đến cánh đồng đêm ấy,
pháo sáng treo lơ lửng,
và khẩu pháo gầm lên giữa gió lạnh.
Có những chiến công
không nằm ở chỗ bắn rơi bao nhiêu,
mà ở chỗ
buộc kẻ địch phải tránh xa Hà Nội.
