PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG (1885 – 1896)

Cuối thế kỷ XIX, sau nhiều năm xâm lược, thực dân Pháp đã cơ bản hoàn thành việc chiếm đóng Việt Nam. Triều đình nhà Nguyễn ngày càng suy yếu, liên tiếp ký các hiệp ước đầu hàng, khiến đất nước rơi vào tình trạng mất chủ quyền.

Tuy nhiên, trong triều đình vẫn tồn tại một bộ phận quan lại yêu nước, tiêu biểu là Tôn Thất Thuyết. Ông không chấp nhận sự khuất phục trước thực dân Pháp và luôn tìm cách khôi phục lại nền độc lập cho dân tộc.

Năm 1885, trước nguy cơ bị Pháp tiêu diệt hoàn toàn lực lượng chống đối, Tôn Thất Thuyết đã chủ động phát động cuộc phản công tại kinh thành Huế. Tuy nhiên, do lực lượng chênh lệch, cuộc phản công thất bại.

Sau đó, ông đưa vua Hàm Nghi rời khỏi kinh thành, lên vùng núi Quảng Trị để tiếp tục kháng chiến.

Tại đây, ông nhân danh vua ban bố “Chiếu Cần Vương”, kêu gọi toàn dân đứng lên giúp vua chống Pháp.

Chiếu Cần Vương đã nhanh chóng lan rộng khắp cả nước, đặc biệt là trong tầng lớp sĩ phu và nông dân.

Hưởng ứng lời kêu gọi, nhiều cuộc khởi nghĩa đã nổ ra ở khắp nơi.

Ở miền Bắc có khởi nghĩa Ba Đình, Bãi Sậy; ở miền Trung có khởi nghĩa Hương Khê; ở miền Nam cũng có nhiều phong trào đấu tranh.

Các nghĩa quân đã tổ chức chiến đấu quyết liệt, gây nhiều khó khăn cho quân Pháp.

Tuy nhiên, do thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa các lực lượng, mỗi cuộc khởi nghĩa hoạt động riêng lẻ nên không tạo được sức mạnh tổng hợp.

Ngoài ra, vũ khí của nghĩa quân còn thô sơ, trong khi quân Pháp có ưu thế vượt trội về quân sự.

Sau một thời gian, vua Hàm Nghi bị bắt (1888), phong trào Cần Vương mất đi ngọn cờ chính trị quan trọng.

Tuy nhiên, các cuộc khởi nghĩa vẫn tiếp tục diễn ra, đặc biệt là khởi nghĩa Hương Khê kéo dài đến năm 1896.

Cuối cùng, do nhiều nguyên nhân, phong trào Cần Vương thất bại.

Dù không thành công, nhưng phong trào đã thể hiện tinh thần yêu nước mạnh mẽ của nhân dân ta.

Đây là một trong những phong trào đấu tranh tiêu biểu chống thực dân Pháp.