Phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre: Ngọn lửa bùng cháy mở màn cho trang sử mới của cách mạng miền Nam
Tác giả:Tạ Thị Phương Linh
Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta, Phong trào Đồng Khởi năm 1960 là một cột mốc chói lọi, đánh dấu bước ngoặt chuyển chiến lược của cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công. Trong đó, Bến Tre chính là chiếc nôi, là ngọn cờ đầu đưa phong trào lan rộng khắp toàn miền.
I. Bối cảnh lịch sử và ngọn nguồn của phong trào
Sau Hiệp định Genève năm 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt. Ở miền Nam, đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm lê máy chém đi khắp nơi, lê lết khắp các nẻo đường làng quê. Dưới sắc luật 10/59 tàn bạo, chúng công khai tàn sát những người cách mạng, khủng bố dã man phong trào yêu nước của nhân dân.
Trước tình thế "nước sôi lửa bỏng", quần chúng cách mạng ở miền Nam nói chung và Bến Tre nói riêng đứng trước sự lựa chọn sinh tử: hoặc tiếp tục chịu đựng sự kìm kẹp, đàn áp đến diệt vong, hoặc phải vùng lên đứng ngọn sóng đầu để giành lại quyền sống. Nghị quyết Trung ương Đảng lần thứ 15 (khóa II) ra đời đã kịp thời soi đường, mở lối, đáp ứng đúng nguyện vọng thiết tha và ý chí sục sôi của nhân dân.
II. Cuộc khởi nghĩa lịch sử ngày 17 tháng 1 năm 1960 tại Bến Tre
Mở đầu cho cao trào cách mạng ấy, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Tỉnh ủy Bến Tre (mà hạt nhân tiêu biểu là đồng chí Nguyễn Thị Định), nhân dân các huyện Mỏ Cày, Giồng Trôm, Châu Thành đã đồng loạt vùng lên khởi nghĩa.
Thời điểm nổ súng: Ngày 17 tháng 1 năm 1960, cuộc Đồng Khởi chính thức nổ ra tại ba xã định mệnh: Định thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh (huyện Mỏ Cày) rồi nhanh chóng lan rộng ra toàn tỉnh Bến Tre.
Phương thức độc đáo: Cuộc khởi nghĩa kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng chính trị của quần chúng với lực lượng vũ trang phôi thai, tạo thành sức mạnh áp đảo. Nhân dân đánh trống, gõ mõ, hô vang khẩu hiệu, kết hợp với các mũi giáp công để bao bọc đồn bốt, bức hàng, bức rút các đồn giặc.
III. Sáng kiến độc đáo: "Đội quân tóc dài"
Một trong những điểm nhấn vĩ đại và độc đáo nhất làm nên thành công của phong trào Đồng Khởi Bến Tre chính là sự xuất hiện và vai trò quyết định của "Đội quân tóc dài".
Dưới sự chỉ đạo tài tình của nữ tướng Nguyễn Thị Định, hàng vạn người phụ nữ Nam Bộ không tấc sắt trong tay, chỉ với khăn rằn, áo bà ba, lý lẽ sắc bén và ý chí kiên cường đã trực tiếp đối đầu với đồn bốt địch, đấu tranh trực diện với lính ngụy, làm tê liệt tinh thần chiến đấu của chúng. Hình ảnh những người mẹ, người chị kiên bất khuất đã trở thành nỗi kinh hoàng của kẻ thù và là niềm tự hào vô bờ bến của cách mạng nước nhà.
IV. Ý nghĩa lịch sử to lớn
Phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre đã giành thắng lợi vang dội:
Phá vỡ một mảng quan trọng bộ máy kìm kẹp của địch ở nông thôn, giải phóng hàng loạt xã, ấp.
Làm lung lay tận gốc chế độ tay sai Ngô Đình Diệm ở miền Nam.
Mở ra phương thức đấu tranh kết hợp giữa chính trị và vũ trang, tạo tiền đề vững chắc cho sự ra đời của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (năm 1960).
V. Lời kết
Khí thế hào hùng của phong trào Đồng Khởi Bến Tre năm xưa mãi mãi là biểu tượng sáng ngời của tinh thần yêu nước nồng nàn, ý chí tự lực tự cường và sức mạnh vĩ đại của chiến tranh nhân dân. Tên tuổi của Bến Tre "thành đồng" gắn liền với phong trào Đồng Khởi sẽ mãi mãi khắc ghi trong sử vàng của dân tộc Việt Nam như một bản hùng ca bất tử.
