Phong trào phản chiến, chống chiến tranh xâm lược Việt Nam của nhân dân Mỹ
Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam không chỉ mang tính chính nghĩa, vì độc lập tự do, thống nhất đất nước, mà còn vì hòa bình, vì lợi ích của nhân dân tiến bộ trên thế giới. Chính vì thế, nhân dân Việt Nam luôn nhận được sự đồng tình, ủng hộ mạnh mẽ của nhiều quốc gia khắp năm châu, của nhiều xu hướng chính trị-xã hội và phong trào hòa bình thế giới, trong đó có phong trào phản chiến của nhân dân Mỹ.
Khi tiến hành chiến tranh xâm lược Việt Nam, ngay từ đầu, chính quyền Mỹ đã vấp phải sự phản đối của nhân dân nước này. Phong trào phản đối ban đầu, chủ yếu diễn ra trong một bộ phận xã hội, về sau mở rộng ra nhiều tầng lớp khác nhau. Từ năm 1963, bắt đầu diễn ra một số hoạt động phản chiến công khai, ôn hòa của giới trí thức Mỹ. Năm 1965, khi Mỹ mở rộng chiến tranh, đưa quân trực tiếp tham chiến ở miền nam Việt Nam, ngọn lửa phản chiến đã thật sự thổi bùng.
Hoạt động mạnh mẽ và có tiếng vang hơn cả là những cuộc biểu tình, tuần hành phản đối chiến tranh của giới sinh viên, với lực lượng nòng cốt là Hiệp hội Sinh viên Dân chủ Mỹ (SDS). Họ tổ chức các cuộc hội thảo ở các trường đại học và tuần hành, biểu tình phản chiến ở các thành phố lớn trên khắp nước Mỹ. Bắt đầu từ cuộc hội thảo về chiến tranh Việt Nam, với hơn 3.000 người tham gia ở Trường đại học Michigan (tháng 3/1965), phong trào phản chiến lan rộng ra các địa phương, các thành phố lớn như: Washington D.C, Berkely, New York… với hàng chục nghìn người tham gia.
Ở mức độ quyết liệt hơn, sinh viên còn bao vây, đe dọa, hành hung, lên án quan chức Mỹ; tổ chức phong tỏa các căn cứ quân sự, phòng tuyển quân, hải cảng để ngăn cản việc đăng ký quân dịch và đưa binh sĩ sang Việt Nam. Trong quân đội Mỹ, cuộc phản chiến đầu tiên xảy ra ở El Paso (tháng 10/1965); binh sĩ Mỹ đã kết hợp với người dân ngoài căn cứ tiến hành biểu tình, kêu gọi “chấm dứt cuộc chiến tranh phát-xít, xâm lược của Johnson ở Việt Nam”.
Những năm 1966-1967, Mỹ càng leo thang và mở rộng chiến tranh ở Việt Nam thì phong trào phản chiến càng lan rộng mạnh mẽ. Điển hình là cuộc tuần hành khổng lồ của 125.000 người ở New York, do Ủy ban vận động chấm dứt chiến tranh Việt Nam tổ chức vào tháng 4/1967. Trong đó, có sự tham gia tuần hành và thuyết trình của nhiều nhân vật danh tiếng ở Mỹ, như: Martin Luther King, Harry Belafonte, James Bevel, Benjamin Spock... cùng đông đảo cựu chiến binh Mỹ từng tham gia chiến tranh Việt Nam. Họ vạch trần sự thật về cuộc chiến sai lầm của chính quyền Mỹ ở Việt Nam và kêu gọi chấm dứt ngay chiến tranh, rút quân về nước.
