Phong trào phản chiến của binh lính Pháp trong chiến tranh ở Việt Nam

Trong chiến tranh thuộc địa xâm chiếm Đông Dương, quân đội Pháp đã tìm đủ mọi cách để tránh phong trào phản chiến của binh lính. Thế nhưng, trong hàng ngũ binh lính Pháp ở Việt Nam, phong trào chống chiến tranh ngày càng lan rộng…

Trước khi sang chiến trường Việt Nam, binh lính Pháp đều nhận được những “thông điệp” tốt đẹp từ phía chính phủ. Đó là: Giải phóng Đông Dương khỏi ách phát xít Nhật, đem lại hòa bình và hạnh phúc cho nhân dân Việt Nam, bảo vệ danh dự và công cuộc khai hóa của nước Pháp, chiến tranh Việt Nam chỉ là một “hành động cảnh sát” và làm cuộc “bình định” ở Việt Nam chỉ là một cuộc du lịch…

Thế rồi, hàng nghìn binh lính hồi hương đều lên án những hành động tàn ác, tội lỗi của quân đội Pháp ở Việt Nam, từ việc cướp bóc, đốt phá, hãm hiếp, giết chóc… y như những hành động vô nhân đạo của lính phát xít Đức.

Trong một bản hiệu triệu gửi cho cựu binh sĩ ở Việt Nam đã về Pháp, cho gia đình những binh lính chết ở Đông Dương, cho gia đình những binh lính còn đang đánh nhau ở Việt Nam, Trung úy trù bị Ô-vi-đê Lơ-gờ-răng và 13 binh lính nữa viết: “Chúng tôi không thể nào cứ ngậm miệng mãi. Họ đã lừa dối chúng tôi một cách đê nhục cũng như hiện giờ đang lừa dối những thanh niên phải sang Đông Dương…”.

Hưởng ứng lời hiệu triệu, một số binh lính Pháp hồi hương lên tiếng: “Cuộc chiến này đã giết bao nhân mạng và chúng tôi, những người sống sót, đem theo về đầy bệnh sốt rét, bệnh lỵ. Đa số chúng tôi không có công ăn việc làm, không nhà cửa và có cả một cuộc đời phải làm lại. Những điều ấy cho chúng tôi quyền được nói và bổn phận phải nói để: Yêu cầu hòa bình ở Việt Nam; Triệu hồi quân đội viễn chinh; Đòi cho được những quyền lợi của chúng tôi là công ăn việc làm, nghề nghiệp tử tế và được chăm sóc thuốc thang; Báo cho tất cả thanh niên Pháp và nhất là thanh niên thất nghiệp chớ có đi đánh nhau ở Việt Nam”.

Ngày 17-12-1949, hàng vạn binh sĩ hồi hương đã hội họp ở U-a-gơ-ram. Thay mặt cho bạn bè đã chết và còn đang đánh nhau ở Đông Dương, họ tố cáo cuộc chiến tranh tội lỗi, vạch mặt những kẻ thực dân lừa bịp và đòi chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam. Một người lính bị cụt một chân tuyên bố: “Chúng ta và nhân dân Việt Nam có một kẻ thù chung: Tư bản, chủ nhà băng và chính phủ tay sai của chúng”.

Binh sĩ hồi hương đã thành lập Hội Cựu chiến binh Đông Dương để bảo vệ quyền lợi và ngăn cản thanh niên nam nữ “chớ để người ta rủ rê, lừa gạt mà sang chết ở Việt Nam”.

Các chi hội Cựu chiến binh Pháp cũng quyết nghị yêu cầu chính phủ phải tìm ngay phương hướng chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam và nhất là điều đình với Chính phủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Phong trào phản chiến ở Pháp ngày càng lan rộng với vô vàn tấm gương. Ở Tác-bơ, 115 thanh niên đến tuổi nhập ngũ đã biểu tình và tuyên bố không bao giờ sang đánh nhau ở Việt Nam, cũng như không bao giờ đi đánh Liên Xô. Tại Li-vuốc-nơ, không một người lính nào trả lời đồng ý khi viên chỉ huy tập hợp đội ngũ để lấy tình nguyện sang Việt Nam. Tờ “Công báo” Pháp ngày 1-10-1949 thông tin: “Danh sách những hạ sĩ quan và bộ binh đi các chiến trường hải ngoại: 25 tình nguyện và 2.549 bị chỉ định”.

Để vơ vét quân số cho đội quân viễn chinh, Chính phủ Pháp làm cả những việc trái luật như đem cảnh sát sang làm lính chiến ở Việt Nam. Tờ “Nước Pháp trước đã” phản đối việc làm trái luật ấy và đã bị đưa ra tòa. Ông Phéc-đi-năng Mai-ê, Thị trưởng thị xã Ít-xi lê Mu-li-nô bị truy tố vì tuyên bố rằng, đem cảnh sát sang đánh nhau ở Đông Dương là trái với tinh thần giao kèo đã ký và kết án những cảnh sát không chịu đi là trái luật.

Lực lượng hải quân của quân đội Pháp cũng không tìm đâu ra tình nguyện nên cũng phải dùng cách chỉ định trái phép như việc lấy 16 người cai, thợ máy và tài xế của tàu Đích-muýt ra khỏi công tác chuyên môn và đổi làm thủy binh chiến đấu để phái sang Đông Dương.

Vẫn chưa đủ, Chính phủ Pháp còn cho phép tuyển mộ cả phụ nữ vào làm lính, y tá, cứu thương và lái xe trong quân đội viễn chinh. Cơ quan tuyển mộ dùng đủ mọi mánh lới để tuyên truyền, dụ dỗ nữ thanh niên đang bị nạn thất nghiệp giày vò. Đáp lại, các báo chí tiến bộ Pháp loan báo việc này trong nữ giới và kêu gọi họ đề phòng những lời đường mật của Bộ Quốc phòng.

Không dừng lại đó, để lấp đầy chỗ trống trong đội quân viễn chinh, quân đội Pháp còn tuyển mộ cả phụ nữ Ma-rốc. Lập tức, Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Ma-rốc lên tiếng phản đối và nhắc lại rằng, nhân dân Ma-rốc, cả nam lẫn nữa, đều chống lại cuộc chiến tranh ở Việt Nam và đòi hồi hương tất cả binh lính Ma-rốc đang ở Đông Dương.