Phong trào Xô viết Nghệ – Tĩnh năm 1930–1931
Vũ Thảo Duyên
Năm 1930–1931, phong trào đấu tranh của công nhân và nông dân diễn ra mạnh mẽ tại nhiều địa phương ở Việt Nam.
Tại hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, phong trào phát triển với quy mô lớn và trở thành một trong những cao trào đấu tranh tiêu biểu nhất thời kỳ đầu của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ngày 12/9/1930, tại huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, một cuộc biểu tình lớn của nông dân diễn ra. Thực dân Pháp đàn áp cuộc biểu tình, gây thương vong lớn.
Sau đó, phong trào tiếp tục lan rộng ở nhiều địa phương thuộc Nghệ An và Hà Tĩnh.
Tại một số huyện, chính quyền thực dân và bộ máy chính quyền địa phương bị tê liệt. Các tổ chức cách mạng đứng ra quản lý một số công việc ở địa phương.
Những hình thức tổ chức này về sau được gọi là Xô viết Nghệ – Tĩnh, lấy tên theo mô hình Xô viết ở nước Nga sau Cách mạng Tháng Mười.
Các tổ chức này thực hiện một số hoạt động liên quan đến đời sống địa phương, như tổ chức quần chúng, chống các khoản sưu thuế nặng nề và vận động nhân dân tham gia phong trào.
Tuy nhiên, phong trào bị chính quyền thực dân đàn áp mạnh. Đến năm 1931, cao trào dần bị dập tắt.
Mặc dù tồn tại trong thời gian không dài, Xô viết Nghệ – Tĩnh 1930–1931 được xem là một trong những cao trào cách mạng lớn đầu tiên sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.
Phong trào để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử Nghệ An, Hà Tĩnh và lịch sử cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX
