PHÒNG TUYẾN NHƯ NGUYỆT: KHI DÒNG SÔNG HÓA THÀNH CHIẾN LŨY BẢO VỆ SƠN HÀ

Sau đòn tiến công chủ động làm phá sản toàn bộ kế hoạch tích trữ hậu cần của kẻ thù tại các căn cứ Ung Châu, Khâm Châu và Liêm Châu, quân dân Đại Việt lập tức rút về nước để bước vào giai đoạn quyết định của cuộc kháng chiến. Dù bị giáng một đòn đau và chịu nhiều tổn thất về tiềm lực, nhà Tống với bản chất hiếu chiến vẫn quyết định điều động một lực lượng quân sự khổng lồ gồm hàng vạn đại binh cùng lực lượng phu dịch tiến xuống phía Nam, quyết tâm nuốt trọn giang sơn ta để gỡ gạc lại danh dự.

Đứng trước sức ép từ đội hình quân giặc đang tràn sang như bão lốc, Thái úy Lý Thường Kiệt bằng tư duy quân sự thiên tài đã lựa chọn sông Như Nguyệt (sông Cầu) làm điểm tựa chiến lược để dựng xây một trận địa phòng thủ quy mô chưa từng có.

Dòng sông vốn mang vẻ đẹp hiền hòa của vùng đất Kinh Bắc nay chính thức biến thành ranh giới sinh tử chia cắt hai đầu chiến tuyến. Dọc theo suốt chiều dài hơn chục km ở bờ nam sông Như Nguyệt, Lý Thường Kiệt cho quân dân ngày đêm đắp lũy đất cao, phía trên gài chặt những rào tre gai dầy đặc và bố trí các lực lượng tinh nhuệ đóng giữ chặt chẽ. Dòng sông chảy xiết kết hợp với hệ thống lũy tre kiên cố đã tạo thành một bức tường thành thiên nhiên vô cùng hiểm trở. Suốt nhiều tháng liền, quân Tống mở liên tiếp các đợt tiến công ồ ạt, đóng cầu phao vượt sông nhằm chọc thủng phòng tuyến, nhưng tất cả đều bị quân ta chặn đánh quyết liệt và đập tan ngay dưới lòng sông.

Giữa những thời khắc cam go, căng thẳng và mệt mỏi nhất của trận chiến, bài thơ nổi tiếng Nam quốc sơn hà đã vang lên giữa đêm tối như một lời khẳng định đanh thép về chủ quyền thiêng liêng của dân tộc. Dù sự xuất hiện của bài thơ trên chiến trường được ghi chép qua nhiều lớp truyền thuyết và sử liệu với các sắc thái khác nhau, sức sống cùng giá trị tinh thần vượt thời gian của nó vẫn vẹn nguyên trong tâm khảm mỗi người Việt Nam.

Giữa chốn chiến trường đỏ lửa, khi phải đối diện với một đội quân xâm lược áp đảo về quân số, điều giữ chân những người lính Đại Việt bám trụ kiên cường đến cùng không chỉ nằm ở giáo mác, cung nỏ hay những rào tre gai chắn sóng. Điều quan trọng hơn cả chính là niềm tin sắt đá vào lẽ chính nghĩa, vào quyền tự quyết vận mệnh và chủ quyền thiêng liêng của mảnh đất sau lưng mình.