Phụ nữ anh hùng bà Nguyễn Linh Giang và Nguyễn Thị Hồng

Khi được đến tham quan và tìm hiểu về nhà tù Hỏa Lò, tôi nhận ra rằng nơi đây không chỉ gắn với những cuộc đấu tranh căng thẳng của các chiến sĩ cách mạng mà còn là nơi chứa đựng bao sự hy sinh thầm lặng của rất nhiều phụ nữ Việt Nam.

Trong số đó, hai nhân vật khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất là bà Nguyễn Thị Quang Thái và bà Nguyễn Thị Hồng. Họ không nổi tiếng vì những chiến công vang dội lớn lao thế nhưng chính cuộc đời, sự chịu đựng và cách họ giữ vững tinh thần trong hoàn cảnh khắc nghiệt đã làm nên giá trị của hai người phụ nữ anh hùng ấy

1. Phụ nữ anh hùng - Bà Nguyễn Thị Quang Thái

Bà sinh năm 1915 và qua đời khi còn rất trẻ sau khi đã kiệt quệ vì bị giam cầm trong nhà tù quá lâu. Bà là người vợ đầu tiên của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn bà qua danh xưng ấy thì sẽ là thiếu công bằng vì trước khi là vợ của một vị tướng thì bà đã là một chiến sĩ cách mạng kiên trung. Bà tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm và đã rất tích cực trong phong trào đấu tranh khi còn là học sinh, sinh viên và phong trào phụ nữ yêu nước. Trong giai đoạn bị thực dân Pháp đàn áp gắt gao, bà đã bị bắt và bị thực dân giam giữ tại nhà tù Hỏa Lò. Cuộc sống trong nhà tù Hỏa Lò vô cùng khắc nghiệt với những bữa cơm thiếu dinh dưỡng và chỗ ở tồi tàn. Tù nhân bị giam trong không gian chật hẹp, thiếu ánh sáng, thiếu không khí và luôn đối mặt với bệnh tật. Đối với phụ nữ, sự khắc nghiệt ấy thâm chí còn nhân lên gấp nhiều lần. Thế nhưng những điều đó đã không làm bà khuất phục mà bà vẫn giữ vững tinh thần cách mạng, động viên các bạn tù và kiên quyết không khai ra bí mật quốc gia dù bị tra tấn. Trong chốn địa ngục trần gian ấy, bà đã vận dụng vốn y học của mình để giúp đỡ và cứu chữa các bạn tù khác nữa. Chính nhờ ý chí và tinh thần ấy mà thực dân Pháp, dù có bao nhiêu phương thức để tra tấn hay làm khổ bà thì vẫn không thể bẻ gãy tinh thần sắt đá, quả cảm này.

Năm 1944, Nguyễn Thị Quang Thái hy sinh. Dù bà đã được đưa đến nhà thương (nay là bệnh viên Bạch Mai) nhưng căn bệnh thương hàn dai dẳng suốt bao năm ở trong tù đã khiến bà kiệt sức và không thể cứu chữa được. Bà ra đi khi sự nghiệp cách mạng vẫn còn đang dang dở nhưng ý chí bà truyền lại cho thế hệ sau vẫn còn giá trị mãi đến ngày nay. Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất chính là việc bà đã chấp nhận đánh đổi hạnh phúc cá nhân, gia đình và cả tuổi trẻ của mình cho con đường mà bà tin là đúng. Bà không trốn tránh hay sợ hãi mà bà đã dám đương đầu với con đường mà cái chết có thể tìm đến bất cứ lúc nào. Sự hy sinh ấy không được nhiều người biết đến và ca tụng nhưng lại để lại một giá trị rất lớn cho thế hệ sau.

1. Phụ nữ anh hùng - Bà Nguyễn Thị Hồng

Cuộc đời của bà gắn liền với nhà tù Hỏa Lò trong một giai đoạn dài và bà đã sống được đến đến thời hòa bình để chứng kiến đất nước được giữ vững. Bà Nguyễn Thị Hồng là một nữ tù nhân có hoạt động cách mạng và cũng bị giam vào nhà tù Hỏa Lò khi vô tình bị bắt cùng với em là bà Nguyễn Thị Cốm. Trong những ngày tháng ở trong tù, bà và các nữ tù khác phải sống trong môi trường ẩm thấp, ăn uống kham khổ và thường xuyên bị giám sát. Tuy vậy, họ vẫn tìm cách học tập, trao đổi tin tức với người bên ngoài và giữ vững niềm tin vào cách mạng. Trong những ngày tháng đen tối ấy, thứ con người ta hằng ngày được nhìn thấy chỉ có chút ánh sáng chiếu qua từ song sắt. Không phải dễ dàng gì để một người có thể giữ vững niềm tin trong một khoảng thời gian dài không chút hy vọng nào như vậy. Thế nhưng cuối cùng bà đã đúng, bà đã không từ bỏ và được chứng kiến đất nước được như hôm nay.

Sau khi đất nước giải phóng, bà Hồng đã tham gia công tác tại địa phương và đảm nhận chức Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ nhiệm Hợp tác xã Nhân Chính và là Đại biểu Quốc hội trong một khoảng thời gian dài. Đến bây giờ, vẫn thường xuyên có người đến nhà thăm bà và hỏi chuyện về cuộc sống trong tù của bà. Bà vẫn nhớ như in từng chi tiết và kể lại cho con cháu đời sau nghe.

Từ câu chuyện của Nguyễn Thị Quang Thái và Nguyễn Thị Hồng, tôi bắt đầu nghĩ nhiều hơn về vai trò của người phụ nữ trong gia đình. Nhìn thấy mẹ và bà, tôi nhận ra rằng sự hy sinh không chỉ tồn tại trong chiến tranh. Mẹ và bà luôn là những người lo lắng và chăm sóc cho tôi từ khi tôi còn rất nhỏ. Mọi chuyện nhỏ trong nhà đều được những người phụ nữ trong gia đình lo toan. Những chuyện nhỏ ấy dù không được mọi người để tâm đến nhiều nhưng khi không có bà và mẹ thì mọi thứ sẽ trở nên lộn xộn và lúc đó ta mới nhận ra được tầm quan trọng khi họ trong cuộc sống. Bà và mẹ luôn lo toan trong thầm lặng và thường nhận được ít sự chú ý và công nhận nhưng điều đó không có nghĩa rằng công lao và giá trị họ để lại là nhỏ.

So với những người phụ nữ trong lịch sử, cuộc sống của tôi hôm nay dễ dàng hơn rất nhiều. Nhưng chính vì vậy mà tôi càng cảm thấy cần có trách nhiệm sống tốt hơn và đóng góp cho đất nước. Sự kiên cường của những người phụ nữ anh hùng như Nguyễn Thị Quang Thái hay Nguyễn Thị Hồng không phải để chúng ta ngưỡng mộ rồi quên đi. Nó nhắc tôi rằng mỗi thế hệ đều có những thử thách riêng và cách tốt nhất để sống không phụ lòng người đi trước là sống có ý nghĩa và tiếp tục bảo vệ niềm tin của mình. Chúng ta cần hiểu rằng hình ảnh người phụ nữ anh hùng không chỉ tồn tại trong chiến tranh mà nó vẫn hiện diện trong cuộc sống của chúng ta hàng ngày. Trong sự hy sinh thầm lặng của mẹ, bà và trong chính trách nhiệm của tôi hôm nay khi được sống trong hòa bình.