PHÙNG CHÍ KIÊN: NHỮNG BƯỚC CHÂN CUỐI CÙNG TRÊN ĐẤT BẮC KẠN
Phùng Chí Kiên không phải người con sinh ra ở Bắc Kạn, nhưng ông đã nằm lại trên đất Bắc Kạn. Và từ Khau Pàn, tên tuổi của ông đã trở thành một phần ký ức không thể tách rời của vùng đất cách mạng này.
Có những con người không sinh ra trên mảnh đất Bắc Kạn nhưng lại gửi lại nơi đây những năm tháng cuối cùng của cuộc đời mình.
Phùng Chí Kiên là một người như thế. Sinh năm 1901 tại Diễn Châu, Nghệ An, tên thật Nguyễn Vĩ, ông sớm tham gia hoạt động cách mạng, sang Quảng Châu học tập, được đào tạo quân sự tại Trường Quân sự Hoàng Phố và trở thành một trong những cán bộ quân sự đầu tiên của cách mạng Việt Nam. Năm 1930, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương; đến năm 1935 trở thành Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng.
Sau khi từ nước ngoài trở về, Phùng Chí Kiên tiếp tục hoạt động trong điều kiện vô cùng nguy hiểm. Đầu năm 1941, ông theo Nguyễn Ái Quốc về Pác Bó, trực tiếp tham gia xây dựng và bảo vệ căn cứ cách mạng.
Tháng 8/1941, trên đường rút từ Cao Bằng về xuôi, đơn vị do Phùng Chí Kiên cùng Lương Văn Tri chỉ huy bị địch phục kích tại khu vực Pò Kép, châu Na Rì. Đơn vị thoát được vòng vây nhưng ngày 21/8 lại bị địch phục kích tại khu vực Bằng Đức, Ngân Sơn. Phùng Chí Kiên bị thương nặng nhưng vẫn ở lại chiến đấu, giữ chặt khẩu súng, bắn chặn quân địch để đồng đội rút lui. Khi viên đạn cuối cùng được bắn ra, ông rơi vào tay giặc.
Ngày 22/8/1941, ông bị địch sát hại và chặt đầu, đem cắm tại đầu cầu Ngân Sơn nhằm khủng bố tinh thần cán bộ và nhân dân. Nhưng âm mưu ấy đã thất bại. Cái chết của Phùng Chí Kiên không làm những người cách mạng khiếp sợ mà ngược lại trở thành biểu tượng của khí phách người cộng sản.
Sáu năm sau, ngày 23/9/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 89/SL truy phong cấp tướng cho ông – một trong những sắc lệnh phong tướng đầu tiên của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Ngày nay, Khau Pàn – nơi gắn với những giờ phút cuối cùng của người chiến sĩ cộng sản ấy – trở thành địa danh lịch sử trên đất Ngân Sơn. Tên Phùng Chí Kiên cũng được đặt cho đường phố, trường học và một phường của thành phố Bắc Kạn. Thành phố Bắc Kạn từng đặt tên nhiều tuyến phố theo tên những chiến sĩ cộng sản, trong đó có Phùng Chí Kiên, để ghi nhớ những người đã hy sinh cho độc lập dân tộc.
Phùng Chí Kiên không phải người con sinh ra ở Bắc Kạn, nhưng ông đã nằm lại trên đất Bắc Kạn. Và từ Khau Pàn, tên tuổi của ông đã trở thành một phần ký ức không thể tách rời của vùng đất cách mạng này.
