PHÙNG HƯNG: BẬC BỐ CÁI ĐẠI VƯƠNG ANH HÙNG LẬP NỀN TỰ CHỦ ĐƯỜNG LÂM

Phùng Hưng (chưa rõ năm sinh – 791), tự là Công Bá, quê ở Đường Lâm, Giao Châu (nay thuộc xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, Hà Nội). Ông là một trong những vị anh hùng dân tộc vĩ đại nhất thời kỳ Bắc thuộc, người đã phát động và lãnh đạo cuộc khởi nghĩa vũ trang quy mô lớn lật đổ ách đô hộ tàn bạo của nhà Đường (Trung Quốc) vào thế kỷ VIII, giải phóng kinh thành Đại La và thiết lập nền tự chủ cho đất nước ròng rã suốt nhiều năm. Với công lao vĩ đại và lòng tôn kính sâu sắc, nhân dân đã suy tôn ông là Bố Cái Đại Vương (người cha đại vương của nhân dân).

XUẤT THÂN HÀO TRƯỞNG VÀ SỨC KHỎE PHI THƯỜNG TRẤN GIỮ MIỀN ĐẤT CỔ

Phùng Hưng sinh ra trong một gia đình hào trưởng thế lực, giàu truyền thống yêu nước và có uy tín lớn tại vùng đất cổ Đường Lâm. Gia tộc của ông nhiều đời làm quan lang, giữ chức cai quản địa phương. Từ thuở thiếu niên, Phùng Hưng cùng các em trai là Phùng Hải và Phùng Dĩnh đã nổi tiếng khắp vùng Giao Châu nhờ tư chất thông minh, mưu lược trận mạc sắc bén và đặc biệt là sức khỏe phi thường, cơ bắp cuồn cuộn.

Sách sử và giai thoại dân gian ghi lại, Phùng Hưng là một mãnh tướng có sức mạnh bộc phá: ông có thể hai tay vác hai khúc gỗ lớn, tay không đánh chết hổ dữ bảo vệ buôn làng và vật ngã những con trâu mộng hung dữ nhất. Sự dũng mãnh và đức độ, công bằng trong việc phân chia tài sản, giúp đỡ người nghèo của ba anh em họ Phùng đã khiến nhân dân và hào kiệt khắp nơi hết lòng mến mộ, tin tưởng quy phục.

BI KỊCH ÁP BỨC CỦA NHÀ ĐƯỜNG VÀ TIẾNG TRỐNG ĐỒNG KHỞI NGHĨA

Vào nửa sau thế kỷ VIII, nhà Đường (Trung Quốc) lâm vào giai đoạn suy thoái, triều chính hỗn loạn. Để vơ vét của cải phụ vụ chính quốc, nhà Đường cử Cao Chính Bình sang làm Đô hộ kinh thành Đại La. Cao Chính Bình là một kẻ tham lam, độc ác, tăng cường áp bức, đặt ra hàng trăm thứ tô thuế vô lý, bắt bạt người dân lao động đến tận xương tủy, khiến lòng dân oán hận ngút trời.

Nhận thấy thời cơ lịch sử đã đến khi lòng dân đồng thuận và quân đội nhà Đường tại bản doanh đang rệu rã, khoảng năm 767 (có thuyết ghi năm 782), Phùng Hưng cùng các em đã chính thức phát động cuộc khởi nghĩa vũ trang quy mô lớn tại quê nhà Đường Lâm.

Nghĩa quân của ông nhanh chóng làm chủ vùng rừng núi hiểm trở Ba Vì, rồi từ đó tiến công như triều dâng thác đổ, đánh chiếm các đồn bốt, huyện lỵ của giặc ở mạn lộ Đường Lâm. Với lối đánh hành quân mưu trí, nghiêm minh, tiếng tăm của cuộc khởi nghĩa vang dội khắp nơi, thu hút hàng vạn hào kiệt và nghĩa sĩ từ khắp các quận Giao Chỉ, Cửu Chân rầm rộ kéo về hội tụ dưới ngọn cờ đại nghĩa họ Phùng.

CHIẾN DỊCH VÂY HÃM ĐẠI LA VÀ NỀN TỰ CHỦ CHÍNH THỨC

Trước sức mạnh bão táp của nghĩa quân Phùng Hưng, Đô hộ Cao Chính Bình hoảng sợ, không dám đem quân ra ngoài công sự đánh chặn mà dốc toàn lực lui về cố thủ nghiêm ngặt bên trong thủ phủ thành Đại La (Hà Nội ngày nay).

Năm 791, Phùng Hưng quyết định mở chiến dịch quyết chiến chiến lược. Ông chia toàn bộ nghĩa quân thành 5 đạo mũi giáp công lớn, do ông và các em trai trực tiếp chỉ huy, rầm rộ tiến quân bao vây chặt bốn bề thành Đại La. Nghĩa quân tổ chức các tuyến công thành sấm sét ngày đêm, cắt đứt hoàn toàn các nguồn tiếp tế và liên lạc ngoại bang của địch.

Bị vây hãm ngặt nghèo trong nhiều tháng trời, quân nhà Đường khủng hoảng tinh thần nghiêm trọng. Cao Chính Bình vì quá lo sợ, uất ức trước thế trận bủa vây thiên tài của Phùng Hưng đã lâm bệnh nặng rồi đột tử ngay trong thành. Thừa thắng xông lên, Phùng Hưng phát lệnh tổng tấn công, đập tan phòng tuyến giặc, quét sạch quân đô hộ và chính thức giải phóng kinh thành Đại La.

Ngay sau chiến thắng vang dội, Phùng Hưng vào thành, thiết lập bộ máy cai trị độc lập, tự chủ. Ông ban hành nhiều chính sách tiến bộ: xá thuế rườm rà, khoan thư sức dân, ổn định đời sống nhân dân và chỉnh đốn quân đội tinh nhuệ để phòng thủ biên khương. Ông làm chủ giang sơn, giữ vững nền độc lập tự chủ cho đất nước ròng rã suốt 7 năm trời cho đến khi qua đời vào năm 791.

Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ SỰ VINH DANH MUÔN ĐỜI

Sau khi ông mất, con trai ông là Phùng An kế vị đã tôn phong cha mình danh hiệu cao quý Bố Cái Đại Vương. Mặc dù sau đó nhà Đường cử viện binh sang tái chiếm, nhưng cuộc khởi nghĩa của Phùng Hưng đã để lại mốc son chói lọi trong tiến trình lịch sử:

• Tuyên ngôn độc lập mạnh mẽ: Chiến thắng của ông đã khẳng định ý chí phản kháng bền bỉ, không thể bị đồng hóa của người Việt, tiếp nối xứng đáng ngọn cờ bảo quốc của Hai Bà Trưng, Lý Nam Đế.