Phùng Huy Thịnh - Nhà báo từ trong khói lửa chiến tranh

Phùng Huy Thịnh sinh năm 1953 tại Gia Lâm, Hà Nội, ông mang trong mình chất lãng mạn của một chàng trai mê văn chương từ thuở thiếu thời. Từng theo học Văn khoa Đại học Tổng hợp Hà Nội. Năm 1971, khi đang là sinh viên năm hai, ông tình nguyện nhập ngũ, khoác lên mình màu xanh áo lính. Trong đội hình trinh sát pháo binh thuộc Sư đoàn 325, ông trực tiếp chiến đấu tại Thành cổ Quảng Trị - nơi từng là chiến trường khốc liệt bậc nhất trong kháng chiến chống Mỹ.

Tháng 5/1974, ông chính thức được giao nhiệm vụ làm phóng viên mặt trận của sư đoàn. Với cây bút, máy ảnh, cuốn sổ và lòng quả cảm, ông xông pha khắp các điểm nóng, không khác gì một người lính thực thụ. "Làm báo giữa chiến trường thì không nghĩ đến bút pháp hay văn vẻ gì cả. Mỗi bài viết phải kịp thời, phải làm sao để anh em có cái đọc sáng hôm sau, để tiếp thêm tinh thần" nhà báo Phùng Huy Thịnh nhớ lại. Một trong những ký ức sinh tử khó quên là lần tác nghiệp ở mỏm 303. "Ba tên địch phục kích, bắn loạt AR15 sượt qua đầu tôi. Tôi rút lựu đạn ném, nhưng quên rút chốt. May là chúng vẫn nằm rạp xuống, anh em thoát được. Sống chết khi đó chỉ trong gang tấc". Khi được hỏi có sợ không, ông cười bảo: "Ai chả sợ. Nhưng vượt qua nỗi sợ ấy chính là tình yêu nghề, là lý tưởng sống. Viết báo, nhất là thời chiến, không có chỗ cho sự hời hợt."

Sau năm 1975, ông rời chiến trường, trở về giảng đường Đại học Tổng hợp và sau đó được giữ lại làm giảng viên. Nhưng lửa nghề báo chưa bao giờ nguội lạnh. Năm 1979, ông rời giảng đường để tiếp tục cầm bút, lần này là dưới mái nhà Thông tấn xã Việt Nam. Từ 1980 đến 1989, ông trở thành phóng viên thường trú của TTXVN tại Campuchia - nơi tiếp tục thử thách lòng dũng cảm của người làm báo. "Đường đi tác nghiệp nguy hiểm vô cùng. Có đoạn dân quân Campuchia phải chặt trụi cây để không cho lính Pol Pot có chỗ nấp. Tôi đi một mình, súng nhỏ, phương tiện thô sơ, nhưng không thể không đi - vì thông tin là mệnh lệnh". Khi kể lại những năm tháng ấy, ông vẫn giữ chất hóm hỉnh: "Chỉ cần một cây bút Hồng Hà, cái máy ảnh cũ, vài quả

lựu đạn và chiếc xe đạp Phượng Hoàng là tôi có thể đi bất cứ đâu. Xuống dốc thì buộc dây cho đỡ trôi, lên dốc thì lấy sức mà đạp."

Ở tuổi ngoài 70, nhà báo Phùng Huy Thịnh vẫn giữ thói quen đọc báo mỗi ngày, theo dõi thời sự và quan tâm đến thế hệ nhà báo trẻ. Ông không giấu nỗi niềm khi nhắn nhủ lớp trẻ: "Không cần vào chiến trường, nhưng phải biết đi đến tận cùng của sự thật. Báo chí không phải để tô hồng, càng không phải để phán xét. Làm báo là để phản ánh đúng và truyền cảm hứng. Làm được thế thì mới xứng đáng cầm bút."

Hành trình từ một cậu sinh viên yêu văn chương đến người lính cầm bút giữa chiến hào, rồi trở thành một cây bút sắc sảo của làng báo Việt Nam, nhà báo Phùng Huy Thịnh đã sống và viết như một chứng nhân lịch sử. Ở ông, người ta thấy một biểu tượng của thế hệ làm báo với ba phẩm chất vĩnh cửu: Bản lĩnh - nhân văn - trung thực.

Phùng Huy Thịnh không chỉ viết về chiến tranh, ông sống với chiến tranh - và biến những trải nghiệm thành lời kể đầy xúc động, để hậu thế hiểu và trân trọng.