PHÙNG QUANG THANH (chi đoàn ấp 7A1)
Người lính trẻ giữa mùa hoa lửa
Tác giả: TRẦN NGUYỄN PHI YẾN – Bí thư Chi đoàn ấp 7A1
Có những năm tháng dù thời gian có đi qua bao lâu, khi nhắc lại, lòng người vẫn không khỏi bồi hồi. Đó là những năm tháng chiến tranh – khi đất nước chìm trong khói lửa, khi tuổi trẻ của biết bao người con Việt Nam không được dành cho những ước mơ bình dị mà gửi lại nơi chiến trường. Trong dòng lịch sử ấy, có những người lính đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm, ý chí kiên cường và tình yêu Tổ quốc. Đại tướng Phùng Quang Thanh là một con người như thế. Cuộc đời ông giống như một câu chuyện đẹp của thời hoa lửa: bắt đầu từ một người lính trẻ nơi chiến trường, trưởng thành qua những trận đánh khốc liệt và sau này trở thành một vị tướng dành trọn cuộc đời để phụng sự đất nước.
Phùng Quang Thanh sinh ngày 2 tháng 2 năm 1949 tại xã Thạch Đà, huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc, nay thuộc thành phố Hà Nội. Ông sinh ra khi đất nước còn trải qua những năm tháng đầy biến động. Tuổi thơ của ông gắn với một quê hương còn nhiều khó khăn, nơi người dân luôn phải đối mặt với những mất mát và hiểm nguy của chiến tranh. Có lẽ chính từ mảnh đất quê hương ấy, trong lòng người thanh niên Phùng Quang Thanh đã sớm hình thành tình yêu đất nước và ý chí bảo vệ quê hương.
Năm 1967, khi mới 18 tuổi, Phùng Quang Thanh nhập ngũ.
Mười tám tuổi – cái tuổi mà một người trẻ hôm nay có thể vẫn đang ngồi trên ghế nhà trường, còn nhiều bỡ ngỡ trước cuộc đời. Nhưng với thế hệ của ông, tuổi mười tám có khi đã là lúc khoác ba lô lên vai, rời mái nhà thân yêu và bước vào nơi bom đạn. Phùng Quang Thanh cũng như biết bao thanh niên thời ấy đã chọn con đường ra trận.
Ông tham gia chiến đấu tại những chiến trường vô cùng ác liệt ở Quảng Trị và Đường 9 - Nam Lào. Năm 1968, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ một người lính trẻ, ông dần trưởng thành qua thực tế chiến đấu và được giao chỉ huy từ tiểu đội, trung đội đến đại đội.
Chiến trường đã tôi luyện người thanh niên ấy bằng những thử thách khắc nghiệt nhất.
Ở đó, mỗi ngày trôi qua đều có thể là một ngày đối mặt với sự sống và cái chết. Những trận đánh không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn đòi hỏi sự bình tĩnh, mưu trí và khả năng chỉ huy. Phùng Quang Thanh đã nhiều lần trực tiếp dẫn dắt bộ đội chiến đấu, luôn là người đi đầu trong những thời khắc khó khăn nhất.
Nhưng câu chuyện khiến em xúc động nhất về ông xảy ra vào tháng 2 năm 1971 tại mặt trận Đường 9 - Nam Lào.
Hôm ấy, chiến trường diễn ra vô cùng ác liệt. Trong trận đánh, Phùng Quang Thanh bị thương nặng ở tay và vai trái. Vết thương chắc hẳn rất đau đớn, nhưng thay vì rời trận địa để trở về tuyến sau chữa trị, ông vẫn quyết định ở lại.
Một người lính bị thương.
Một cánh tay đau đớn.
Nhưng phía trước vẫn là trận địa và những người đồng đội đang cần người chỉ huy.
Ông đã nén đau, nhờ đồng đội băng chặt cánh tay bị thương vào thân người để tiếp tục cầm súng. Rồi ông vẫn ở lại trận địa, trực tiếp chỉ huy Đại đội 9, Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320 chiến đấu.
Em cứ hình dung mãi hình ảnh ấy.
Giữa tiếng bom đạn rung chuyển chiến trường, một người lính trẻ với cánh tay bị thương vẫn đứng đó. Ông không thể sử dụng cánh tay như bình thường, nhưng ý chí trong ông dường như không hề bị thương. Nỗi đau thể xác không thể khiến ông rời bỏ đồng đội.
Có lẽ trong giây phút ấy, ông không nghĩ mình đang làm một việc phi thường.
Ông chỉ nghĩ rằng mình là người chỉ huy, mình không thể bỏ đồng đội ở lại phía sau.
Và chính sự lựa chọn ấy đã làm nên vẻ đẹp của một người lính.
Phùng Quang Thanh tiếp tục chỉ huy đơn vị chiến đấu và đánh bại một tiểu đoàn lính dù tinh nhuệ của đối phương, giữ vững trận địa. Chiến công ấy là minh chứng cho lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần kiên cường của người chiến sĩ trẻ.
Ngày 20 tháng 9 năm 1971, Nhà nước phong tặng Phùng Quang Thanh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Khi ấy ông mới 22 tuổi, mang quân hàm Thượng sĩ.
Hai mươi hai tuổi!
Một độ tuổi còn quá trẻ để một con người trở thành anh hùng. Nhưng chiến tranh đã khiến những chàng trai như Phùng Quang Thanh trưởng thành nhanh hơn tuổi đời. Họ không có nhiều thời gian để nghĩ cho bản thân. Họ chỉ biết rằng phía sau mình là quê hương, là nhân dân, là đồng đội.
Nếu một người lính bình thường đã đáng trân trọng, thì một người lính bị thương vẫn kiên quyết ở lại chiến đấu càng khiến chúng ta xúc động hơn.
Nhưng điều đáng quý ở Phùng Quang Thanh không chỉ nằm ở một trận đánh.
Sau khi đất nước thống nhất, ông không dừng lại ở những chiến công của tuổi trẻ mà tiếp tục học tập, rèn luyện và cống hiến cho quân đội. Ông được cử đi học tại nhiều học viện quân sự trong và ngoài nước, trong đó có Liên Xô. Từ những chiến trường năm xưa, ông từng bước trưởng thành qua nhiều cương vị quan trọng.
Ông từng giữ chức Sư đoàn trưởng Sư đoàn 312, Cục trưởng Cục Tác chiến Bộ Tổng Tham mưu, Tư lệnh Quân khu 1, rồi trở thành Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Năm 2006, ông được giao trọng trách Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam. Ông được phong quân hàm Trung tướng năm 1999, Thượng tướng năm 2003 và Đại tướng năm 2007.
Nhìn lại chặng đường ấy, em càng cảm nhận rõ hơn sự trưởng thành của một người lính. Từ một chàng trai 18 tuổi bước vào quân ngũ, ông đã trải qua những năm tháng chiến đấu gian khổ, từng bị thương giữa chiến trường, rồi tiếp tục học tập và gánh vác những trọng trách lớn lao của đất nước.
Nhưng dù ở chiến trường hay trên những cương vị cao, có lẽ hình ảnh người lính năm xưa vẫn luôn là một phần không thể tách rời trong con người ông.
Đó là người lính biết đau nhưng không bỏ cuộc.
Là người chỉ huy biết đặt đồng đội lên trên bản thân.
Là người thanh niên đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường để đất nước có ngày hòa bình.
Đại tướng Phùng Quang Thanh qua đời ngày 12 tháng 9 năm 2021 tại Hà Nội, hưởng thọ 72 tuổi.
Ông đã đi qua một chặng đường dài của lịch sử dân tộc. Từ chiến tranh đến hòa bình, từ một người lính trẻ đến một vị tướng cấp cao, cuộc đời ông gắn liền với những bước chuyển quan trọng của đất nước.
Nhưng với em, điều khiến câu chuyện về ông trở nên đặc biệt nhất không phải là những chức vụ hay quân hàm sau này.
Đó là hình ảnh người lính 22 tuổi với cánh tay bị thương vẫn đứng giữa trận địa.
Hình ảnh ấy khiến em nghĩ rất nhiều về hai chữ “tuổi trẻ”.
Tuổi trẻ của chúng em hôm nay là những ngày đến trường, những trang sách, những ước mơ và những buổi chiều bình yên bên gia đình. Còn tuổi trẻ của Phùng Quang Thanh là những chuyến hành quân, những trận đánh, những lần đối mặt với hiểm nguy. Ông và thế hệ của mình đã không có cơ hội lựa chọn một cuộc sống bình yên.
Họ đã lựa chọn đứng lên.
Để hôm nay chúng ta được sống trong hòa bình.
Đôi khi, chúng ta quen với hai chữ “hòa bình” đến mức quên rằng để có được nó, biết bao người đã phải trả giá bằng tuổi trẻ, bằng máu và bằng cả mạng sống. Những người như Phùng Quang Thanh chính là một phần của thế hệ đã đi qua những năm tháng ấy.
Chiến tranh đã lùi xa.
Những chiến hào năm nào giờ có thể đã phủ màu xanh của cỏ cây. Những con đường từng vang tiếng bom đạn nay đã có những mái nhà, những trường học và những cuộc sống bình yên. Nhưng câu chuyện về những người lính năm xưa vẫn cần được kể lại để thế hệ sau hiểu rằng hòa bình quý giá biết bao.
Đối với em, Phùng Quang Thanh không chỉ là một vị Đại tướng, một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông còn là hình ảnh của một người lính trẻ đã biết đặt Tổ quốc và đồng đội lên trên nỗi đau của chính mình.
Nếu phải dùng một hình ảnh để nói về ông, em sẽ nghĩ đến một ngọn lửa.
Ngọn lửa ấy đã được thắp lên từ tuổi mười tám, cháy rực giữa những năm tháng chiến tranh và tiếp tục soi sáng con đường cống hiến của ông trong những năm hòa bình.
Thời hoa lửa đã đi qua, nhưng những con người của thời ấy vẫn còn ở lại trong ký ức dân tộc. Phùng Quang Thanh là một trong những người đã dùng tuổi trẻ của mình để viết nên một trang sử đẹp – trang sử của lòng dũng cảm, của tình đồng đội và của tình yêu Tổ quốc.
Và có lẽ, điều đẹp nhất mà thế hệ hôm nay có thể làm để tri ân những người lính năm xưa chính là sống thật tốt trong những ngày hòa bình, biết trân trọng từng phút giây bình yên và không bao giờ quên những người đã hy sinh tuổi trẻ để giữ gìn nó.
Bởi phía sau màu xanh bình yên của hôm nay là màu đỏ của những năm tháng hoa lửa. Và giữa những năm tháng ấy, có hình bóng một người lính trẻ – Phùng Quang Thanh – với cánh tay bị thương nhưng ý chí không bao giờ khuất phục.
