Phùng Quang Thanh – Từ người lính trẻ đến vị Đại tướng

1. Hai lá đơn tình nguyện và bước chân người lính trẻ

Sinh ra tại xã Thạch Đà, huyện Mê Linh, trong một gia đình có truyền thống yêu nước, Phùng Quang Thanh sớm nuôi dưỡng khát vọng được góp sức bảo vệ Tổ quốc. Năm 1967, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra vô cùng ác liệt, người thanh niên mười tám tuổi đã viết hai lá đơn tình nguyện nhập ngũ: một lá gửi xã đội và một lá gửi huyện đội. Tháng 7 năm ấy, ông chính thức khoác áo lính.

Sau thời gian huấn luyện ở miền Bắc, người chiến sĩ trẻ lên đường vào chiến trường. Từ tháng 7 năm 1967 đến tháng 2 năm 1968, ông là chiến sĩ Tiểu đoàn 20, Sư đoàn 312; sau đó lần lượt đảm nhiệm các cương vị tiểu đội phó, tiểu đội trưởng, trung đội phó và trung đội trưởng tại Đại đội 9, Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320. Mỗi nhiệm vụ mới đều được đánh đổi bằng sự rèn luyện nghiêm khắc, lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm trước đồng đội.

2. Đồi Không Tên – nơi thử thách lòng quả cảm

Đầu năm 1971, trong Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào, Phùng Quang Thanh khi ấy là trung đội trưởng thuộc Đại đội 9, Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320. Đơn vị ông được giao nhiệm vụ chiến đấu tại Điểm cao 535, còn được gọi là đồi Không Tên – một vị trí có ý nghĩa quan trọng trên hướng tiến công của chiến dịch.

Trong ba ngày từ 10 đến 12 tháng 2 năm 1971, ông trực tiếp chỉ huy một bộ phận chiến đấu, kiên cường đánh lui các đợt tiến công của lực lượng đối phương có hỏa lực mạnh yểm trợ. Ông cùng đồng đội giữ vững trận địa, góp phần bảo vệ điểm cao và tạo điều kiện để đơn vị triển khai thế trận tiếp theo.

Ngày 13 tháng 2 năm 1971, trận đánh diễn ra đặc biệt quyết liệt. Mặc dù bị thương và được cấp trên yêu cầu rời trận địa về tuyến sau, Phùng Quang Thanh vẫn xin ở lại tiếp tục chỉ huy. Với cánh tay bị thương đã được băng cố định, ông động viên đồng đội, tổ chức lực lượng phối hợp với đơn vị bạn phản kích, góp phần tiêu diệt lực lượng đối phương và giữ vững chốt.

Chiến công ở đồi Không Tên thể hiện rõ phẩm chất của một người chỉ huy trẻ: bình tĩnh trước hiểm nguy, quyết đoán trong chiến đấu, đặt nhiệm vụ và sự an toàn của đồng đội lên trên bản thân. Tháng 9 năm 1971, Phùng Quang Thanh được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới hai mươi hai tuổi.

3. Từ người lính chiến trường đến vị Đại tướng

Sau những năm tháng trực tiếp chiến đấu, Phùng Quang Thanh tiếp tục học tập tại các nhà trường quân đội, đồng thời đảm nhiệm nhiều chức vụ chỉ huy từ cấp tiểu đoàn, trung đoàn, sư đoàn, quân đoàn đến quân khu. Thực tiễn chiến trường cùng quá trình học tập, rèn luyện lâu dài đã hình thành ở ông phong cách chỉ huy sâu sát, coi trọng kỷ luật, đoàn kết và chăm lo đời sống của cán bộ, chiến sĩ.

Ông từng giữ chức Tư lệnh Quân khu 1; Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; sau đó là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng từ năm 2006 đến năm 2016. Tháng 7 năm 2007, ông được thăng quân hàm Đại tướng.

Trên các cương vị lãnh đạo, Đại tướng Phùng Quang Thanh có nhiều đóng góp trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; củng cố nền quốc phòng toàn dân; mở rộng quan hệ đối ngoại quốc phòng, góp phần giữ vững môi trường hòa bình để phát triển đất nước.

4. Người lính luôn nhớ về đồng đội

Dù giữ những trọng trách cao trong quân đội và Nhà nước, Đại tướng Phùng Quang Thanh vẫn thường nhắc đến những đồng đội đã cùng mình chiến đấu, những người đã hy sinh để bảo vệ Tổ quốc. Ông coi những năm tháng ở chiến trường là trường học lớn nhất, giúp người lính hiểu sâu sắc giá trị của độc lập, tình đồng chí và trách nhiệm đối với nhân dân.

Ngày 11 tháng 9 năm 2021, Đại tướng Phùng Quang Thanh từ trần. Cuộc đời ông để lại hình ảnh đẹp về người chiến sĩ dũng cảm, người chỉ huy tận tụy và một cán bộ quân đội trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu. Tên tuổi ông gắn với đồi Không Tên, với Chiến dịch