PHÙNG THẾ TÀI – NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO THẾ TRẬN PHÒNG KHÔNG VÀ CHIẾN THẮNG NĂM 1972

PHÙNG THẾ TÀI – NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO THẾ TRẬN PHÒNG KHÔNG VÀ CHIẾN THẮNG NĂM 1972

Trong lịch sử Việt Nam hiện đại, có những chiến thắng được nhắc đến qua những trận đánh nổi tiếng. Nhưng phía sau một chiến thắng lớn luôn có những năm tháng chuẩn bị âm thầm, có những con người phải nhìn xa hơn tình hình trước mắt và chuẩn bị cho những thử thách chưa xảy ra.

Thượng tướng Phùng Thế Tài (1920–2014) là một trong những người như vậy.

Ông tên thật là Phùng Văn Thụ, sinh tháng 2 năm 1920 tại khu vực nay thuộc huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội. Xuất thân trong một gia đình nghèo, tuổi thơ của ông trải qua nhiều khó khăn. Khi còn trẻ, ông từng sang Vân Nam, Trung Quốc kiếm sống và sau đó tham gia hoạt động cách mạng.

Năm 1936, Phùng Thế Tài tham gia Việt Nam Độc lập Đồng minh hội ở hải ngoại và được cử học tại Trường Sĩ quan Hoàng Phố. Năm 1939, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương.

Một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời ông đến khi ông được giao nhiệm vụ bảo vệ Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh trong những năm hoạt động ở Trung Quốc.

Từ khoảng năm 1940, Phùng Thế Tài nhiều lần được giao nhiệm vụ bảo vệ Bác Hồ trong những chuyến công tác. Công việc ấy đòi hỏi sự cẩn trọng, trung thành và tinh thần trách nhiệm rất cao. Ông về sau trở thành một trong những người cận vệ gắn bó với Bác trong thời kỳ hoạt động cách mạng ở nước ngoài.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Phùng Thế Tài tiếp tục hoạt động trong quân đội và từng bước trưởng thành qua các cuộc kháng chiến.

Ông đảm nhiệm nhiều vị trí khác nhau trong lực lượng vũ trang. Đến năm 1952, ông giữ chức Tham mưu trưởng Sư đoàn 320. Năm 1954, ông được giao làm Sư đoàn trưởng Sư đoàn 349 thuộc Bộ Tư lệnh 351. Những vị trí ấy cho thấy quá trình trưởng thành của một cán bộ quân sự từ thực tiễn chiến đấu và xây dựng lực lượng.

Sau năm 1954, nhiệm vụ của ông tiếp tục chuyển sang một lĩnh vực có ý nghĩa ngày càng quan trọng: phòng không.

Năm 1960, ông được bổ nhiệm làm Hiệu trưởng Trường Pháo binh. Năm 1961 giữ chức Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Pháo binh. Đến tháng 12 năm 1962, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Bộ Tư lệnh Phòng không.

Năm 1963, ông trở thành Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân.

Đây chính là giai đoạn mà Phùng Thế Tài phải đối mặt với một bài toán hoàn toàn mới.

Không quân Mỹ ngày càng sử dụng những loại máy bay hiện đại và có khả năng hoạt động ở độ cao lớn. Trong số đó, B-52 là một loại máy bay chiến lược có sức mạnh đáng kể.

Nhưng điều quan trọng là Phùng Thế Tài cùng các cán bộ chỉ huy phòng không không chờ đến khi thử thách xuất hiện ngay trước mắt mới chuẩn bị.

Ngay từ những năm đầu thập niên 1960, vấn đề nghiên cứu cách đối phó với B-52 đã được đặt ra.

Theo các tư liệu của Quân đội nhân dân Việt Nam, năm 1962, khi Phùng Thế Tài được giao nhiệm vụ Tư lệnh Bộ đội Phòng không, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc ông phải đặc biệt quan tâm đến việc nghiên cứu loại máy bay này và chuẩn bị phương án đối phó.

Từ đó, một quá trình nghiên cứu lâu dài bắt đầu.

Các đơn vị phòng không từng bước tìm hiểu đặc điểm hoạt động của B-52, tổ chức huấn luyện, thử nghiệm cách đánh và rút kinh nghiệm từ thực tế.

Năm 1966, khi B-52 bắt đầu được sử dụng tại chiến trường Việt Nam, lực lượng phòng không càng có thêm điều kiện để nghiên cứu thực tế.

Những kinh nghiệm ấy được tích lũy qua từng trận đánh, từng lần huấn luyện và từng cuộc trao đổi giữa các đơn vị.

Có thể nói, chiến thắng trên bầu trời Hà Nội cuối năm 1972 không phải là kết quả của một sự chuẩn bị trong vài ngày.

Đó là kết quả của cả một quá trình kéo dài nhiều năm.

Trong quá trình ấy, Phùng Thế Tài là một trong những cán bộ giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức nghiên cứu, xây dựng lực lượng và chuẩn bị phương án đối phó với B-52.

Năm 1967, ông được bổ nhiệm làm Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ vị trí này, ông tiếp tục tham gia công tác chỉ đạo và chuẩn bị cho nhiệm vụ phòng không trong tình hình chiến tranh ngày càng phức tạp.

Đặc biệt, trong năm 1972, khi tình hình chiến trường và Hội nghị Paris diễn biến căng thẳng, yêu cầu chuẩn bị đối phó với một cuộc tập kích đường không quy mô lớn càng trở nên cấp thiết.

Ngày 6 tháng 7 năm 1972, Phùng Thế Tài cùng Trung tướng Vương Thừa Vũ chủ trì một hội nghị bàn về cách đánh B-52. Tại đây, ông nhấn mạnh yêu cầu phải chuẩn bị kỹ lưỡng về kế hoạch, huấn luyện và tổ chức lực lượng.

Những tháng tiếp theo, công tác chuẩn bị tiếp tục được triển khai.

Các đơn vị nghiên cứu đặc điểm hoạt động của B-52.

Bộ đội được huấn luyện cách nhận biết và xử lý tình huống.

Các phương án tác chiến được hoàn thiện.

Công tác phòng không nhân dân cũng được chú trọng.

Tất cả tạo nên một thế trận phòng không được chuẩn bị từ trước.

Rồi tháng 12 năm 1972 đến.

Trong 12 ngày đêm cuối tháng 12, Mỹ tiến hành cuộc tập kích đường không quy mô lớn vào Hà Nội, Hải Phòng và một số khu vực khác ở miền Bắc.

Đây là thời điểm những năm tháng chuẩn bị phải được kiểm nghiệm trên thực tế.

Quân và dân miền Bắc cùng các lực lượng phòng không – không quân bước vào cuộc chiến đấu quyết liệt.

Kết quả của chiến dịch đã tạo nên một dấu mốc lớn trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ. Chiến thắng được biết đến với tên gọi “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”.

Báo Quân đội nhân dân đánh giá chiến thắng tháng 12 năm 1972 là kết quả của sức mạnh tổng hợp, trong đó có sự chuẩn bị về thế trận, nghệ thuật tác chiến và sự phối hợp của nhiều lực lượng.

Đối với Phùng Thế Tài, đây cũng là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ.

Nhưng nếu chỉ nhớ đến ông qua những ngày tháng cuối năm 1972 thì vẫn chưa đầy đủ.

Điều đáng chú ý hơn nằm ở cách ông cùng đồng đội chuẩn bị cho một thử thách từ rất lâu trước khi thử thách ấy thực sự xảy ra.

Trong cuộc sống, người ta thường dễ nhìn thấy kết quả nhưng khó nhìn thấy quá trình phía sau.

Một chiến thắng có thể được ghi nhớ bằng một ngày tháng.

Nhưng để tạo nên ngày tháng ấy có thể cần nhiều năm học tập, nghiên cứu, rèn luyện và chuẩn bị.

Phùng Thế Tài là một ví dụ rõ ràng cho điều đó.

Sau năm 1972, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách. Ông được phong quân hàm Thiếu tướng năm 1974, Trung tướng năm 1980 và Thượng tướng năm 1986. Tháng 9 năm 1987, ông nghỉ hưu. Ông qua đời năm 2014, hưởng thọ 94 tuổi.

Nhìn lại cuộc đời Phùng Thế Tài, có thể thấy một hành trình rất đặc biệt.

Từ một cậu bé xuất thân trong hoàn cảnh nghèo khó, ông bước vào con đường cách mạng.

Từ một người hoạt động ở nước ngoài, ông trở thành người cận vệ của Bác Hồ.

Từ một cán bộ quân sự trưởng thành trong chiến tranh, ông trở thành người giữ trọng trách trong lực lượng phòng không.

Và từ những năm tháng chuẩn bị lâu dài, ông cùng đồng đội góp phần xây dựng nên thế trận để đối phó với một trong những thử thách lớn nhất trên bầu trời miền Bắc.

Câu chuyện ấy mang đến cho người trẻ hôm nay một bài học rất gần gũi.

Đừng đợi đến khi khó khăn xuất hiện mới bắt đầu chuẩn bị.

Muốn làm tốt một việc, cần học trước.

Muốn đạt một mục tiêu, cần rèn luyện trước.

Muốn vượt qua một thử thách, cần chuẩn bị kiến thức và kỹ năng trước khi thử thách đến.

Tuổi trẻ hôm nay không phải chuẩn bị cho chiến tranh như những thế hệ đi trước.

Nhưng mỗi người vẫn có những “bầu trời” riêng cần chinh phục: một kỳ thi, một công việc, một dự án, một ước mơ hay một trách nhiệm đối với gia đình và cộng đồng.

Thành công thường không đến từ một khoảnh khắc may mắn.

Nó được tạo nên từ những việc nhỏ được thực hiện nghiêm túc trong một thời gian dài.

Phùng Thế Tài đã dành nhiều năm để chuẩn bị cho một trận chiến mà khi bắt đầu, không ai có thể chắc chắn kết quả sẽ như thế nào.

Đó là tinh thần mà thế hệ trẻ hôm nay có thể học được từ ông: biết nhìn xa, chịu khó học hỏi, kiên trì rèn luyện và luôn chuẩn bị tốt nhất cho trách nhiệm của mình.

Bởi đôi khi, dấu mốc lớn của một đời người không bắt đầu từ ngày chiến thắng.

Nó bắt đầu từ những ngày tháng rất bình thường, khi một người âm thầm học tập, chuẩn bị và không ngừng hoàn thiện bản thân.