PHÙNG THẾ TÀI – VỊ TƯỚNG GẮN VỚI CHIẾN THẮNG HÀ NỘI – ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG

PHÙNG THẾ TÀI – VỊ TƯỚNG GẮN VỚI CHIẾN THẮNG HÀ NỘI – ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG

Trong lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ, năm 1972 là một năm đặc biệt.

Cuộc chiến tranh bước vào giai đoạn quyết liệt. Miền Bắc vừa phải duy trì sản xuất, bảo đảm đời sống, vừa phải bảo vệ hậu phương trước những hoạt động đánh phá bằng đường không.

Trong hoàn cảnh ấy, việc xây dựng một lực lượng phòng không – không quân đủ khả năng bảo vệ vùng trời trở thành nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.

Một trong những người gắn bó sâu sắc với quá trình ấy là Thượng tướng Phùng Thế Tài.

Ông tên khai sinh là Phùng Văn Thụ, sinh tháng 2 năm 1920, quê ở xã Do Lễ, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Đông, nay thuộc khu vực huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội. Ông tham gia cách mạng từ năm 1936, vào Đảng năm 1939 và nhập ngũ tháng 12 năm 1944.

Những năm tháng tuổi trẻ của Phùng Thế Tài diễn ra trong một đất nước đang chịu sự thống trị của thực dân.

Từ rất sớm, ông đã tham gia hoạt động cách mạng.

Đó là lựa chọn không dễ dàng đối với một thanh niên khi ấy.

Nhưng chính quá trình hoạt động từ những năm đầu đã giúp ông từng bước trưởng thành về tổ chức, chỉ huy và công tác quân sự.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Phùng Thế Tài tiếp tục công tác trong lực lượng vũ trang.

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ.

Quân đội cách mạng từng bước xây dựng lực lượng trong điều kiện thiếu thốn về trang bị và kinh nghiệm.

Phùng Thế Tài trải qua nhiều nhiệm vụ khác nhau.

Ông từng công tác trong các cơ quan tham mưu và lực lượng pháo binh, từng giữ cương vị Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Pháo binh. Sau này, con đường quân sự của ông chuyển mạnh sang lĩnh vực phòng không.

Đây là một bước chuyển quan trọng.

Chiến tranh hiện đại ngày càng cho thấy vai trò của việc bảo vệ bầu trời.

Đối với một đất nước đang xây dựng lực lượng quân sự từ những điều kiện còn hạn chế, việc tổ chức lực lượng phòng không và không quân là nhiệm vụ rất mới mẻ.

Phùng Thế Tài trở thành một trong những cán bộ quan trọng trong quá trình ấy.

Ông được giao làm Tư lệnh Bộ Tư lệnh Phòng không, sau đó trở thành Tư lệnh đầu tiên của Quân chủng Phòng không – Không quân.

Từ đây, tên tuổi ông gắn với một trong những lực lượng đặc biệt của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đó là lực lượng bảo vệ vùng trời.

Công việc ấy đòi hỏi không chỉ lòng dũng cảm mà còn cần kiến thức, khả năng dự báo và tổ chức.

Phải hiểu tình hình.

Phải nắm chắc khả năng của đối phương.

Phải hiểu điều kiện địa hình.

Phải tổ chức lực lượng phù hợp.

Và phải đào tạo được những con người có chuyên môn ngày càng cao.

Phùng Thế Tài đặc biệt coi trọng việc nắm tình hình và chuẩn bị từ sớm.

Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông cùng các cán bộ lãnh đạo quân đội theo dõi sát những thay đổi trong phương thức tiến hành chiến tranh bằng đường không.

Một trong những dấu mốc quan trọng là ngày 5 tháng 8 năm 1964, khi lực lượng phòng không miền Bắc tham gia đánh trả cuộc tập kích đường không của Mỹ.

Đây là một trong những trận đánh đầu tiên của lực lượng phòng không Việt Nam trong cuộc chiến tranh phá hoại bằng đường không.

Từ những trận đánh đầu tiên ấy, kinh nghiệm tiếp tục được tích lũy.

Lực lượng phòng không từng bước phát triển.

Ra-đa được xây dựng.

Mạng lưới quan sát được củng cố.

Các đơn vị tên lửa, pháo phòng không và không quân được tổ chức ngày càng hoàn chỉnh.

Đằng sau mỗi bước phát triển ấy là quá trình huấn luyện lâu dài.

Và Phùng Thế Tài là một trong những người tham gia chỉ đạo quá trình xây dựng đó.

Đến cuối những năm 1960 và đầu những năm 1970, chiến tranh trên không ngày càng phức tạp.

Một vấn đề lớn đặt ra là phải chuẩn bị thế nào để bảo vệ Hà Nội và các khu vực trọng yếu nếu đối phương sử dụng lực lượng không quân chiến lược quy mô lớn.

Theo hồi ức của Phùng Thế Tài, ông từng được Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn về khả năng Mỹ sẽ sử dụng máy bay B-52 đánh ra Hà Nội và phải chuẩn bị từ sớm. Những lời căn dặn ấy trở thành một phần quan trọng trong câu chuyện về quá trình chuẩn bị đối phó với B-52.

Điều đáng chú ý ở đây không chỉ là một dự báo.

Quan trọng hơn là tinh thần chuẩn bị trước cho những tình huống khó khăn.

Không chờ đến khi thử thách xuất hiện mới bắt đầu suy nghĩ.

Không chủ quan trước những thay đổi của hoàn cảnh.

Đó là một bài học có giá trị trong rất nhiều lĩnh vực, kể cả cuộc sống hiện nay.

Năm 1972, Phùng Thế Tài tiếp tục giữ cương vị Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân.

Cùng với các cán bộ chỉ huy khác, ông tham gia quá trình chuẩn bị lực lượng và phương án bảo vệ vùng trời miền Bắc.

Tháng 12 năm 1972, cuộc tập kích đường không chiến lược vào Hà Nội và một số địa phương miền Bắc diễn ra.

Chiến dịch này về sau được gọi là “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”.

Trong những ngày cuối tháng 12, lực lượng phòng không phải hoạt động với cường độ rất cao.

Các đơn vị ra-đa làm nhiệm vụ phát hiện và theo dõi mục tiêu.

Bộ đội tên lửa thực hiện nhiệm vụ được giao.

Không quân tham gia bảo vệ vùng trời.

Pháo phòng không phối hợp chiến đấu.

Các lực lượng phục vụ, thông tin, kỹ thuật và hậu cần cũng phải duy trì hoạt động liên tục.

Đó là một hệ thống lớn.

Không một cá nhân nào có thể tạo nên chiến thắng một mình.

Nhưng những người chỉ huy có trách nhiệm tổ chức, phối hợp và giữ vững tinh thần cho toàn lực lượng.

Phùng Thế Tài là một trong những người giữ vai trò ấy.

Trong những ngày chiến đấu cuối năm 1972, Hà Nội trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu trên không.

Nhưng bên cạnh lực lượng quân đội, nhân dân cũng tham gia bảo vệ thành phố, duy trì sản xuất và bảo đảm các hoạt động thiết yếu.

Chiến thắng vì thế là kết quả của nhiều lực lượng cùng tham gia.

Sau 12 ngày đêm cuối tháng 12 năm 1972, cuộc tập kích chiến lược bằng đường không kết thúc.

Chiến thắng của quân và dân miền Bắc góp phần tạo sức ép quan trọng đối với quá trình đàm phán, dẫn tới việc ký kết Hiệp định Paris năm 1973.

Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, Phùng Thế Tài là một trong những vị tướng gắn với chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”; chiến thắng này góp phần quan trọng tạo nền tảng cho những thắng lợi tiếp theo, trong đó có Đại thắng mùa Xuân 1975.

Nhìn lại sự nghiệp của Phùng Thế Tài, có một điều rất đáng chú ý.

Ông không chỉ xuất hiện ở một thời điểm.

Ông đi qua nhiều giai đoạn xây dựng và trưởng thành của quân đội.

Từ những năm hoạt động cách mạng trước Cách mạng Tháng Tám.

Đến kháng chiến chống Pháp.

Từ xây dựng lực lượng pháo binh.

Đến xây dựng lực lượng phòng không.

Từ những trận đánh đầu tiên năm 1964.

Đến chiến thắng trên bầu trời Hà Nội năm 1972.

Sau năm 1975, ông tiếp tục đảm nhiệm những trọng trách trong quân đội.

Ông từng giữ cương vị Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, đồng thời kiêm Tổng Cục trưởng Tổng cục Hàng không dân dụng.

Những nhiệm vụ ấy cho thấy một điều:

Một người chỉ huy giỏi không chỉ cần kinh nghiệm chiến đấu.

Họ còn phải có khả năng học hỏi và thích nghi khi hoàn cảnh thay đổi.

Phùng Thế Tài trưởng thành trong một giai đoạn mà khoa học và công nghệ quân sự thay đổi rất nhanh.

Từ những phương tiện đơn giản ban đầu, lực lượng phòng không – không quân từng bước tiếp cận những kỹ thuật hiện đại hơn.

Điều đó đặt ra yêu cầu rất lớn về đào tạo con người.

Muốn sử dụng công nghệ mới, phải có kiến thức.

Muốn tổ chức lực lượng hiện đại, phải có cán bộ được đào tạo.

Muốn dự báo chính xác, phải biết phân tích thông tin.

Những điều ấy khiến câu chuyện của Phùng Thế Tài không chỉ thuộc về lịch sử quân sự.

Nó còn là câu chuyện về tri thức và khả năng chuẩn bị.

Ông qua đời ngày 21 tháng 3 năm 2014 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 94 tuổi. Ông được Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh và Huân chương Độc lập hạng Nhất.

Hơn chín mươi năm cuộc đời của ông trải qua những biến động rất lớn của đất nước.

Từ một thanh niên tham gia cách mạng.

Đến một cán bộ quân đội.

Từ những ngày đầu xây dựng lực lượng phòng không.

Đến khi trở thành người đứng đầu một quân chủng quan trọng.

Và sau đó tiếp tục công tác trong thời kỳ đất nước thống nhất.

Nhưng khi kể lại câu chuyện ấy cho tuổi trẻ hôm nay, điều đáng nhớ nhất không phải là những con số về chức vụ hay quân hàm.

Điều đáng nhớ là tư duy chuẩn bị cho tương lai.

Trong cuộc sống, có những khó khăn chúng ta không thể biết trước hoàn toàn.

Nhưng chúng ta có thể chuẩn bị bằng kiến thức.

Một học sinh muốn vượt qua kỳ thi cần học tập từ sớm.

Một người trẻ muốn làm tốt công việc cần rèn luyện kỹ năng từ trước.

Một tập thể muốn tổ chức thành công một chương trình cần chuẩn bị kỹ lưỡng.

Một đất nước muốn phát triển cũng cần đầu tư vào con người, khoa học và giáo dục.

Đó chính là tinh thần có thể rút ra từ cuộc đời Phùng Thế Tài.

Không chủ quan trước thử thách. Không chờ khó khăn đến mới chuẩn bị. Hãy học hỏi từ hôm nay để ngày mai có đủ năng lực đối mặt với những điều chưa biết.

Và khi nhìn lại chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”, chúng ta càng hiểu rằng một thắng lợi lớn không tự nhiên xuất hiện trong một vài ngày.

Phía sau những ngày tháng lịch sử ấy là nhiều năm xây dựng lực lượng, đào tạo con người, nghiên cứu tình hình và chuẩn bị phương án.

Phùng Thế Tài là một trong những người đã dành phần lớn cuộc đời cho quá trình ấy.

Ngày nay, đất nước đã bước vào thời bình.

Thế hệ trẻ không phải sống trong hoàn cảnh chiến tranh như thế hệ trước.

Nhưng đất nước vẫn cần những người trẻ có tri thức, có bản lĩnh và có trách nhiệm.

Có thể đó là một kỹ sư nghiên cứu công nghệ mới.

Một bác sĩ tận tâm.

Một giáo viên yêu nghề.

Một nhà khoa học.

Một người làm công tác xã hội.

Hay đơn giản là một học sinh luôn cố gắng học tập và sống tử tế.

Mỗi người có một con đường khác nhau.

Nhưng điểm chung vẫn là phải chuẩn bị cho tương lai bằng năng lực thật sự.

Cuộc đời Phùng Thế Tài vì thế để lại một bài học rất rõ:

Lịch sử được tạo nên bởi những người dám hành động trong thời điểm quyết định, nhưng để sẵn sàng cho thời điểm ấy, họ đã phải học tập, rèn luyện và chuẩn bị trong rất nhiều năm.

Đó là giá trị mà câu chuyện về vị tướng gắn với “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” vẫn có thể gửi đến tuổi trẻ Việt Nam hôm nay.