“Phùng Trí Kiên_Vị tướng đầu tiên”

Uống nước nhớ nguồn là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Là con dân nước Việt, là thế hệ trẻ, tôi đã thấm nhuần tư tưởng đó. Từ thời sơ khai lập Quốc, nhờ công lao của các Vua Hùng trải qua nhiều thời kì, qua nhiều triều đại, lịch sử nước ta nổi bật hơn là những cuộc đấu tranh chống quân xâm lược, song song đó là công cuộc xây dựng quê hương đất nước. Cho đến cuối thế kỉ 19, chế độ thực dân đế quốc lan sang khu vực Đông Nam Á, lúc đó nước ta ở cuối triều đại nhà Nguyễn, đã nhu nhược dần dần nhượng bộ lại cho thực dân Pháp các quyền lợi về chủ quyền đất nước. Nhân dân căm phẫn, đã có nhiều cuộc nổi dậy dành chính quyền, song thất bại. Như chúng ta đã biết, để có được hòa bình độc lập tự do như ngày nay chính là nhờ sự vĩ đại của chủ tịch Hồ Chí Minh cùng với các anh hùng thời kì đó như đại tướng Võ Nguyên Giáp, TBT đầu tiên của Đảng Trần Phú….hôm nay tôi nói đến cuộc đời đầy bi tráng, cũng được biết đến là vị tướng chỉ huy quân sự đầu tiền của Đảng ta là tướng Phùng Trí Kiên- vị tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng. Phùng Trí Kiên tên thật là Nguyễn Vỹ sinh ra ở Diễn Châu , Nghệ An. sinh ngày 18/5/1901, và ông hi sinh ngày 22/8/1941 , trong một trận đánh bị địch phục kích, ông bị bắt và chặt đầu. Thủa nhỏ, tuy nhà nghèo nhưng ông được bố mẹ cho ăn học, sau lớn ông đi làm thuê cho thương nhân người Hoa. -Thời gian từ 1925-1927, với sự phát triển của cách mạng mà người đầu là chủ tịch Hồ Chí Minh đã thành lập Hội Việt Nam Cách Mạng Thanh Niên, để đưa chủ nghĩa Mác-Lê Nin, đã cử các hội viên về Nước để vận động cách mạng và những con người yêu nước tiến bộ sang Quảng Châu học tập. -Năm 1926, ông sang Quảng Châu gặp chủ tịch Hồ Chí Minh dự lớp huấn luyện và được cử đi học Trường Quân sự Hoàng Phố. -Năm 1927, ông làm Đại đội trưởng Hồng Quân nông công Trung Quốc cùng với một số cán bộ Việt Nam tham gia khởi nghĩa Quảng Châu nhưng thất bại. -Năm 1930, ông gia nhập Đảng Cộng Sản Việt Nam. -Năm 1931, ông được cử đi học trường do Quốc tế Cộng sản thành lập, nhưng bị bắt, ở tù 1 năm. -Năm 1933-1934, ông học tại TRường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông ở Moskva. -Năm 1934, ông về Hương Cảng, tham gia Ban lãnh đạo hải ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương, cùng Lê Hồng Phong và Hà Huy Tập chuẩn bị triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ nhất tổ chức tại Áo Môn (Trung Quốc) vào năm 1935; được Đại hội bầu vào Thường vụ Ban Chấp hành Trung ương phụ trách công tác Đảng ở nước ngoài. -Năm 1936, Phùng Chí Kiên về Sài Gòn hoạt động cùng Hà Huy Tập trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng ở Đông Dương theo Nghị quyết Hội nghị lần thứ VII của Quốc tế cộng sản và Nghị quyết hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng ngày 16/7/1936, nhằm đòi tự do dân chủ, cơm áo và hoà bình. -Năm 1937, Phùng Chí Kiên sang Hương Cảng công tác với tấm thẻ căn cước mang tên Phùng Nguôn Vĩnh, sau bị cảnh sát Anh bắt và trục xuất. -Năm 1938, Phùng Chí Kiên tham gia Ban lãnh đạo hải ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương và xuất bản báo Đồng thanh ở Côn Minh (Trung Quốc). -Đầu năm 1940, Phùng Chí Kiên hoạt động với Nguyễn Ái Quốc ở Côn Minh và nhiều lần đưa Nguyễn Ái Quốc đến các nơi như Mông Tự, Nghi Lương, Khai Viễn, Chi Thôn... thuộc tỉnh Vân Nam. -Tháng 6 năm 1940, Phùng Chí Kiên cùng Nguyễn Ái Quốc về Tĩnh Tây, một thị trấn thuộc tỉnh Quảng Tây giáp biên giới Trung Quốc-Việt Nam để chuẩn bị về nước khi có thời cơ. -Cuối năm 1940, ông tham gia huấn luyện 40 cán bộ cốt cán của Việt Nam tại Quảng Tây (Trung Quốc). -Ngày 28 tháng 1 năm 1941, Phùng Chí Kiên cùng Hồ Chí Minh về Pác Bó, tỉnh Cao Bằng. Ông tổ chức các lớp huấn luyện, đào tạo cán bộ Việt Minh cho các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn và các tỉnh miền xuôi. Ông tham dự Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (tháng 5 năm 1941) do Nguyễn Ái Quốc chủ trì và được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương; được cử trực tiếp tổng chỉ huy Khu căn cứ Bắc Sơn, thành lập và chỉ huy trưởng Đội Cứu quốc quân 1, tham gia khởi nghĩa Bắc Sơn. -Cuối tháng 6 năm 1941, chính quyền thực dân Pháp huy động tới 4.000 quân, tổ chức thành ba mũi tấn công mở cuộc càn quét lớn vào khu căn cứ nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não của Việt Minh và lực lượng vũ trang mới hình thành. Các cơ sở bí mật của Trung ương Đảng và Cứu quốc quân bị uy hiếp nghiêm trọng. Trong cuộc họp khẩn cấp tại Khuổi Nọi (xã Vũ Lễ), Ban chỉ huy Cứu quốc quân quyết định cử một tổ bảo vệ và dẫn các cán bộ lãnh đạo Trung ương Đảng Cộng sản qua Tràng Xá về xuôi an toàn. Phùng Chí Kiên chỉ huy đội Cứu quốc quân Bắc Sơn chiến đấu, phá một số trận càn lớn của Pháp. Do chênh lệch lực lượng và vũ khí, Ban lãnh đạo căn cứ Bắc Sơn-Võ Nhai quyết định để lại một tiểu đội chặn đối phương, còn hai tiểu đội phá vòng vây, rút lên Cao Bằng để bảo toàn lực lượng. -Ngày 19 tháng 8 năm 1941, cánh quân của Phùng Chí Kiên và Lương Văn Tri qua Pò Kép (châu Na Rì, Bắc Kạn) thì bị đối phương phục kích nhưng thoát được. -Ngày 21 tháng 8 năm 1941, đơn vị lại bị phục kích và bị bao vây tại xã Bằng Đức trên đường đi Cao Bằng. Lương Văn Tri bị thương rồi hy sinh. Mặc dù bị thương nặng, Phùng Chí Kiên vẫn bắn chặn quân đối phương để đồng đội thoát khỏi vòng vây. Khi bắn hết viên đạn cuối cùng, ông bị đối phương bắt. -Ngày 22 tháng 8 năm 1941, đối phương chặt đầu ông rồi đem cắm ở đầu cầu Ngân Sơn để hòng uy hiếp tinh thần cán bộ, nhân dân địa phương. -Ngày 23 tháng 9 năm 1947, ông được phong hàm tướng theo Sắc lệnh 89/SL. -Năm 1990, một phần hài cốt của ông được đưa từ Bắc Kạn về Nghĩa trang Mai Dịch - Hà Nội. -Năm 1994, liệt sĩ Phùng Chí Kiên được truy tặng Huân chương Chiến công hạng ba. Hơn 62 năm sau ngày mất, tháng 11 năm 2003, ông được Chính phủ Việt Nam và Đảng Cộng sản Việt Nam ra quyết định phong là Sĩ quan quân đội cấp tướng. Tên của ông đã được đặt cho các con đường ở Hà Nội, Vinh, Đồng Hới, Huế, Thái Nguyên, Đà Nẵng, Hải Dương, Lào Cai và Lạng Sơn. -Năm 2010, Khu lưu niệm Phùng Chí Kiên đã được xây dựng xã Diễn Yên, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An và đến ngày 23 tháng 8 năm 2011 được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia. Trải qua năm tháng, những con người đầu tiên của cách mạng Việt Nam đã đi theo các tiền nhân, để lại cho chúng ta một cơ đồ to lớn như ngày hôm nay. Ông- Phùng Trí Kiên và các cán bộ cách mạng, chiến sĩ, nhân dân cả nước thời kì đó luôn cháy bỏng lí tưởng khát khao độc lập, tự do. Đã kiên trì đi theo lí tưởng ấy dù có phải hi sinh gian khổ cũng không sờn lòng. Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Ông không dài, nhưng đã góp phần to lớn vào sự phát triển của cách mạng Việt Nam thời kì đầu còn nhiều khó khăn , ông nổi bật với tính cách của một người cộng sản mẫu mực chân chính, để sau này trong những hồi kí của Đại tướng Võ Nguyên Giáp vẫn nhắc tới ông, khi ông đưa Đại tướng đến gặp chủ tịch Hồ Chí Minh lần đầu tiên. Năm 1943, trên báo Cờ giải phóng số 2, bài điếu Gương hi sinh- tiếc nhớ anh Phùng “Thôi Thế là một đời chiến sĩ tài ba, lỗi lạc đã bỏ mình nơi ngàn cây dặm cỏ… nỗi tiếc thương cho các đồng chí. Anh Phùng đã khuất. Nhưng tinh thần anh vẫn sống mãi với non sông, cây cỏ…”.của Tổng bí thư Trường Chinh đã cho chúng ta thấy rõ hơn về con người Ông_liệt sỹ Phùng Trí Kiên. Câu chuyện thời hoa lửa_20/6/2026