PHÙNG VĂN KHẦU – MỘT MÌNH MỘT PHÁO, GIỮ VỮNG ĐỒI E1

Trong chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, có những người lính đã lập nên những chiến công khiến đồng đội và hậu thế phải khâm phục. Giữa mưa bom, bão đạn, khi đồng đội lần lượt hy sinh hoặc bị thương, họ vẫn kiên cường bám trận địa, biến ý chí của con người thành sức mạnh chiến đấu. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phùng Văn Khầu là một trong những người như thế. Hình ảnh người pháo thủ một mình đảm nhiệm tất cả các thao tác của khẩu sơn pháo 75mm trên đồi E1 đã trở thành một trong những câu chuyện tiêu biểu về tinh thần quyết chiến, quyết thắng của quân đội ta trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Phùng Văn Khầu sinh năm 1930, là người dân tộc Nùng, quê tại xã Đức Hồng, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trên vùng biên cương giàu truyền thống yêu nước, ông sớm tiếp xúc với phong trào cách mạng.

Năm 1940, khi mới 10 tuổi, Phùng Văn Khầu đã thoát ly tham gia Việt Minh. Đến năm 1949, ông chính thức nhập ngũ và được lựa chọn vào lực lượng pháo binh.

Từ đây, cuộc đời của người thanh niên Cao Bằng gắn với những khẩu pháo, những chặng đường hành quân và những trận đánh ngày càng quyết liệt.

Tiến vào Điện Biên Phủ

Tháng 3 năm 1954, Phùng Văn Khầu cùng đơn vị tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Đại đội của ông có ba khẩu đội, mỗi khẩu đội chín người, được trang bị ba khẩu sơn pháo 75mm, mỗi khẩu nặng gần 500kg.

Đó là loại pháo có ưu thế cơ động trên địa hình miền núi, nhưng việc đưa pháo lên những điểm cao giữa chiến trường Điện Biên vẫn là một nhiệm vụ vô cùng gian khổ.

Pháo phải được kéo bằng sức người.

Trận địa phải được ngụy trang.

Mỗi phát bắn đều phải được tính toán cẩn thận bởi đạn pháo là nguồn lực quý giá.

Giữa hoàn cảnh ấy, bản lĩnh của người pháo thủ Phùng Văn Khầu ngày càng được thể hiện rõ nét.

Chiều 30/3/1954, khẩu đội của ông được giao nhiệm vụ tiêu diệt bốn lô cốt của quân Pháp tại đồi E1.

Đây là những mục tiêu được xây dựng kiên cố, che chắn cho hệ thống phòng thủ của đối phương.

Bằng phương pháp ngắm bắn qua nòng pháo, Phùng Văn Khầu cùng khẩu đội đã thực hiện những phát bắn chính xác.

Chỉ với 22 viên đạn, khẩu đội đánh sập cả bốn lô cốt.

Đáng chú ý, họ còn tiết kiệm được 8 viên đạn so với định mức cấp trên giao.

Đó không chỉ là một chiến công về hỏa lực.

Nó còn thể hiện trình độ kỹ thuật, sự bình tĩnh và ý thức tiết kiệm từng viên đạn giữa chiến trường.

Đưa pháo lên đồi E1

Ngày 2/4/1954, đại đội đưa ba khẩu sơn pháo lên đồi E1 để trực tiếp chi viện cho các mũi tiến công của bộ binh.

E1 là một trong những điểm cao quan trọng trong hệ thống phòng thủ phía Đông của quân Pháp.

Chiếm được E1 đồng nghĩa với việc quân ta tiến thêm một bước lớn trong việc khống chế trung tâm Mường Thanh.

Nhưng chính vì tầm quan trọng ấy, quân Pháp quyết tâm giành giật từng mét đất.

Các trận đánh diễn ra dữ dội.

Pháo binh đối phương liên tục bắn phá.

Bộ binh tổ chức nhiều đợt phản kích.

Những người lính pháo binh phải vừa chiến đấu, vừa bảo vệ khẩu pháo, vừa thay nhau sửa chữa trận địa dưới làn đạn.

Phùng Văn Khầu cùng đồng đội kiên trì bám trụ.

Ngày 23 tháng 4 – một mình với khẩu pháo

Ngày 23/4/1954, quân Pháp mở một cuộc phản kích lớn nhằm chiếm lại đồi E1.

Hỏa lực đối phương tập trung đánh dữ dội vào các trận địa pháo của quân ta.

Hai khẩu sơn pháo bị phá hủy công sự.

18 cán bộ, chiến sĩ hy sinh hoặc bị thương.

Khẩu đội của Phùng Văn Khầu là lực lượng còn có thể chiến đấu.

Nhưng không lâu sau, khẩu đội của ông cũng bị hỏa lực quân Pháp đánh trúng.

Đồng đội quanh ông lần lượt hy sinh hoặc bị thương.

Cuối cùng, trên trận địa chỉ còn một mình Phùng Văn Khầu và một khẩu sơn pháo.

Trong điều kiện bình thường, một khẩu pháo cần cả khẩu đội phối hợp.

Người nạp đạn.

Người chỉnh hướng.

Người ngắm.

Người tiếp đạn.

Nhưng lúc ấy, không còn ai bên cạnh.

Phùng Văn Khầu không rời trận địa.

Ông tự mình làm tất cả.

Tự lấy đạn.

Tự nạp đạn.

Tự chỉnh hướng.

Tự ngắm.

Rồi tự khai hỏa.

Mỗi phát bắn là một cuộc chạy đua giữa con người đơn độc với hỏa lực đối phương.

Nhưng người pháo thủ ấy vẫn kiên cường.

Từng viên đạn được đưa vào nòng.

Từng mục tiêu được xác định.

Khẩu pháo tiếp tục gầm lên giữa đồi E1.

Trong trận chiến ấy, Phùng Văn Khầu đã bắn trúng bốn khẩu pháo 105mm và hai khẩu đại liên của quân Pháp, góp phần chế áp hỏa lực đối phương, tạo điều kiện để bộ binh ta xông lên chiếm lĩnh trận địa.

Đó là một chiến công đặc biệt.

Một người – một khẩu pháo – giữa một trận địa gần như đã bị đánh tan.

Nhưng ý chí của người lính vẫn không bị đánh tan.

Tinh thần Điện Biên

Câu chuyện về Phùng Văn Khầu cho thấy một trong những sức mạnh làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ: khi hoàn cảnh trở nên khó khăn nhất, người chiến sĩ vẫn chủ động tìm cách chiến đấu đến cùng.

Không có đồng đội bên cạnh để phối hợp, ông tự mình thay cả khẩu đội.

Không có thời gian nghỉ, ông vừa tiếp đạn vừa ngắm bắn.

Không chờ lực lượng tăng cường, ông tiếp tục khai hỏa để bảo vệ bộ binh đang tiến lên.

Trong chiến tranh, có những phút giây mà sự bình tĩnh và quyết đoán của một người có thể ảnh hưởng đến cả trận đánh.

Phùng Văn Khầu đã đứng vững trong phút giây như thế.

Đồi E1 cuối cùng được quân ta khống chế.

Vòng vây quanh trung tâm Mường Thanh tiếp tục siết chặt.

Và ngày 7/5/1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng.

Trong chiến thắng ấy có những viên đạn được Phùng Văn Khầu tự tay nạp vào khẩu sơn pháo giữa ngày 23 tháng 4 năm ấy.

Từ Điện Biên đến những chiến trường chống Mỹ

Sau Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu tiếp tục phục vụ trong quân đội.

Ông còn tham gia nhiều chiến trường lớn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ như Tà Cơn, Khe Sanh, Hạ Lào, Quảng Trị.

Từ người pháo thủ trẻ của Điện Biên, ông từng bước trưởng thành trong quân đội và sau này mang quân hàm Đại tá.

Đến năm 1986, ông nghỉ hưu.

Nhưng đối với Phùng Văn Khầu, nghỉ hưu không có nghĩa là ngừng cống hiến.

Ông tiếp tục tham gia nhiều hoạt động xã hội và được biết đến như một người tích cực đấu tranh chống những biểu hiện tiêu cực trong đời sống.

Người pháo thủ từng đối diện với quân thù ngoài chiến trường tiếp tục lựa chọn một “mặt trận” khác trong thời bình – bảo vệ những điều mình cho là đúng đắn.

Đó cũng là nét đẹp trong cuộc đời Phùng Văn Khầu: tinh thần chiến đấu không chỉ tồn tại trong chiến tranh mà trở thành phẩm chất xuyên suốt cả cuộc đời.

Phùng Văn Khầu qua đời năm 2021, khép lại một cuộc đời hơn chín thập niên.

Nhưng câu chuyện về ông vẫn gắn mãi với Điện Biên Phủ.

Ngày ấy, giữa đồi E1, khi đồng đội gần như không còn khả năng chiến đấu, một người lính dân tộc Nùng vẫn đứng bên khẩu sơn pháo.

Một mình.

Không lùi bước.

Tự mình làm công việc của cả khẩu đội.

Và tiếp tục bắn cho đến khi hỏa lực đối phương bị chế áp.

Nếu Điện Biên Phủ là bản anh hùng ca của cả dân tộc, thì câu chuyện “một mình một pháo” của Phùng Văn Khầu chính là một trong những nốt nhạc mạnh mẽ nhất của bản anh hùng ca ấy.

Ông đã chứng minh rằng sức mạnh của một người lính không chỉ nằm trong khẩu pháo trước mặt, mà còn nằm ở ý chí không chịu khuất phục trong trái tim.

Một mình một pháo giữa đồi E1 – Phùng Văn Khầu đã biến sự cô độc trên trận địa thành một chiến công, biến lòng dũng cảm thành hỏa lực và góp phần viết nên hai tiếng bất tử: Điện Biên.