Phùng Văn Khầu - Người anh hùng một mình một pháo

Trong lịch sử quân sự Việt Nam, cái tên Phùng Văn Khầu đã trở thành huyền thoại gắn liền với khẩu sơn pháo 75mm. Cuộc đời ông là một bản anh hùng ca về lòng trung thành vô hạn và ý chí sắt đá của một người lính Bộ đội Cụ Hồ.

Phùng Văn Khầu sinh năm 1929 tại xã Đức Hồng, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng trong một gia đình dân tộc Nùng có truyền thống cách mạng. Cuộc đời ông khởi đầu đầy gian truân khi mồ côi mẹ từ lúc mới hơn một tháng tuổi, được xóm giềng và họ mạc đùm bọc nuôi lớn. Năm 1946, khi chưa tròn 17 tuổi, ông tham gia hoạt động tại địa phương với vai trò liên lạc và chiến sĩ an ninh.

Tháng 12 năm 1949, ông chính thức nhập ngũ vào binh chủng pháo binh, thuộc Trung đoàn 675. Những ngày đầu tiếp xúc với khẩu sơn pháo đầy uy lực, ông không khỏi bỡ ngỡ, nhất là khi bản thân chưa biết chữ. Không nản lòng, ông dùng những hòn sỏi để ghi chép khi làm nhiệm vụ anh nuôi và kiên trì học cách ngắm bắn trực tiếp qua nòng pháo. Bằng sự nhẫn nại hiếm có, ông đã nhanh chóng làm chủ khí tài và trưởng thành vượt bậc qua 7 chiến dịch lớn trước khi bước vào trận quyết chiến tại Điện Biên Phủ.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu được giao chỉ huy khẩu đội sơn pháo 75mm thuộc Đại đội 755. Tại đồi A1, ông đã chỉ huy đơn vị bắn 22 phát đạn chính xác, tiêu diệt nhiều ụ súng địch, tạo đà cho bộ binh đánh chiếm trận địa. Nhưng thử thách nghiệt ngã nhất chỉ thực sự bắt đầu khi đơn vị chuyển sang phòng ngự tại đồi E.

Suốt 35 ngày đêm dưới mưa bom bão đạn, trận địa đồi E trở thành một trong những điểm nóng ác liệt nhất. Địch phản pháo dữ dội khiến khẩu đội của ông thương vong dần, có lúc chỉ còn hai người. Đỉnh điểm là trận đánh ngày 23/4/1954, khi toàn bộ các pháo thủ khác trong khẩu đội đều hy sinh hoặc bị thương, chỉ còn lại một mình Phùng Văn Khầu giữa trận địa đẫm máu và bùn đất.

Với lòng căm thù sục sôi, người chiến sĩ dân tộc Nùng ấy đã làm thay công việc của cả một khẩu đội. Một mình ông vừa quan sát mục tiêu, vừa nạp đạn, vừa ngắm bắn và siết cò khẩu pháo nặng 500kg. Dù nhiều lần bị sức ép của đạn pháo làm cho ngất đi, nhưng hễ tỉnh lại, ông lại tiếp tục chiến đấu. Trong ngày định mệnh đó, ông đã một mình bắn hạ liên tiếp 4 khẩu pháo 105mm, 2 khẩu đại liên, 1 kho đạn và tiêu diệt hàng trăm tên địch, bảo vệ thành công cửa ngõ để bộ binh ta tiến công.

Sau chiến thắng lừng lẫy năm châu, Phùng Văn Khầu vinh dự được gặp Bác Hồ nhiều lần và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1955. Suốt đời, ông khắc ghi lời Bác dạy: “Chớ vì thắng mà kiêu, phải luôn khiêm tốn, giản dị”. Ông tiếp tục cống hiến cho quân đội qua nhiều cương vị lãnh đạo chính trị tại các đơn vị pháo binh và được phong hàm Đại tá.

Sự trung thành của ông không chỉ thể hiện trên chiến trường mà còn trong nếp sống đời thường. Dù là một anh hùng lẫy lừng, ông vẫn sống khiêm nhường, không bao giờ đòi hỏi đặc quyền riêng cho bản thân. Hình ảnh một vị già già tóc trắng như tiên ông, ngực đỏ vạt huân chương, đúng 6 giờ sáng mùng 6 Tết hàng năm lại có mặt tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám để khích lệ các cháu sinh viên đã trở thành một biểu tượng đẹp về tinh thần hiếu học và lòng nhân hậu tại Hà Nội.

Ngày 25/8/2021, Đại tá Phùng Văn Khầu từ trần, để lại niềm tiếc thương vô hạn. Khẩu sơn pháo 75mm năm xưa hiện được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam như một chứng nhân lịch sử, kể lại câu chuyện về một người lính đã dùng ý chí thép để chiến thắng sắt thép của kẻ thù.