Phùng Văn Khầu và nghệ thuật ngắm bắn qua nòng pháo – Bí quyết của những phát đạn chính xác

1. Người lính không biết chữ và khẩu pháo 75mm

Phùng Văn Khầu sinh ra trong một gia đình nghèo người Nùng ở Trùng Khánh, Cao Bằng. Tuổi thơ của ông trải qua nhiều thiếu thốn. Khi vào bộ đội, ông không biết chữ và cũng chưa có điều kiện tiếp cận những phương pháp kỹ thuật phức tạp của pháo binh.

Khi được huấn luyện sử dụng sơn pháo 75mm, khó khăn đầu tiên xuất hiện ở bộ phận ngắm bắn.

Ông không biết sử dụng máy ngắm quang học.

Muốn khai hỏa chính xác, ông phải tìm một cách khác.

Và cách đó là nhìn trực tiếp qua nòng pháo để xác định hướng bắn.

2. Những phát đạn đầu tiên đều trượt

Ban đầu, phương pháp ấy không hề dễ dàng.

Phùng Văn Khầu phải tự ước lượng hướng và cự ly bằng mắt. Những phát đạn đầu tiên không đạt yêu cầu. Nhưng thay vì bỏ cuộc, ông tiếp tục quan sát, thử nghiệm và rút kinh nghiệm qua từng lần bắn.

Theo lời kể được Báo Quân đội nhân dân ghi lại, ban đầu ông “toàn bắn trượt”, sau quá trình luyện tập mới dần làm chủ được cách ngắm qua nòng và đạt độ chính xác cao.

Đó là quá trình từ không biết sử dụng máy ngắm đến hình thành một kỹ năng chiến đấu đặc biệt.

Ông không học kỹ thuật ấy từ một giáo trình hoàn chỉnh.

Ông học từ chính những lần bắn của mình.

3. Biến khó khăn thành kỹ năng

Ngắm qua nòng không đơn giản là đưa nòng pháo về phía mục tiêu rồi khai hỏa.

Pháo thủ phải quan sát chính xác hướng của mục tiêu, ước lượng khoảng cách, điều chỉnh hướng và góc bắn, đồng thời phải tính đến kết quả của phát bắn trước để hiệu chỉnh phát sau.

Phùng Văn Khầu kiên trì luyện tập cho đến khi khả năng quan sát bằng mắt thường trở thành kỹ năng.

Báo Quân đội nhân dân đánh giá phương pháp “ngắm bắn qua nòng” của ông là một sáng tạo xuất hiện trong điều kiện chiến đấu cấp bách tại Điện Biên Phủ. Sau này, kinh nghiệm ấy tiếp tục được nghiên cứu và vận dụng trong huấn luyện pháo binh.

Điều đáng chú ý là kỹ năng ấy không chỉ giúp Phùng Văn Khầu tự mình bắn pháo.

Nó trở thành một kinh nghiệm chiến đấu có giá trị đối với bộ đội pháo binh.

4. 22 phát đạn trên đồi E1

Ngày 30/3/1954, kỹ năng ấy được thử thách trong một trận đánh thực sự.

Khẩu đội của Phùng Văn Khầu được giao nhiệm vụ dùng sơn pháo 75mm tiêu diệt bốn lô cốt trên đồi E1. Đây là những mục tiêu cần được phá hủy để tạo điều kiện cho bộ binh tiến công.

Pháo được đưa vào vị trí bắn trực tiếp.

Phùng Văn Khầu quan sát mục tiêu qua nòng pháo, liên tục hiệu chỉnh đường ngắm.

Kết quả, khẩu đội chỉ sử dụng 22 viên đạn để hoàn thành nhiệm vụ, phá hủy bốn lô cốt được giao và tiết kiệm tám viên đạn so với số được cấp. Một số tư liệu ghi nhận cụ thể 21 trong 22 phát bắn trúng mục tiêu.

Đó là minh chứng rõ nhất cho kỹ năng mà ông đã tự rèn luyện từ những ngày đầu cầm pháo.

5. Khi phương pháp ấy cứu cả khẩu pháo

Sau đợt tiến công, đơn vị của Phùng Văn Khầu chuyển sang phòng ngự tại khu vực đồi E.

Trong những ngày chiến đấu tiếp theo, thương vong của khẩu đội ngày càng tăng. Có thời điểm ông chỉ còn một mình bên khẩu pháo.

Khi đó, phương pháp ngắm qua nòng trở thành công cụ trực tiếp giúp ông tiếp tục chiến đấu.

Ông vừa quan sát mục tiêu, vừa điều chỉnh pháo, vừa thực hiện những thao tác khác vốn được phân công cho nhiều pháo thủ. Có lần, ông đã dùng khẩu sơn pháo 75mm đánh trúng các khẩu pháo 105mm và đại liên của đối phương.

Như vậy, phương pháp ban đầu xuất phát từ một hạn chế cá nhân – không sử dụng được máy ngắm – đã trở thành một kỹ năng giúp người pháo thủ tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ trong tình huống đặc biệt.

Lời kết

Điều đặc biệt trong câu chuyện Phùng Văn Khầu không chỉ nằm ở những con số như 22 phát đạn hay những khẩu pháo đối phương bị tiêu diệt.

Nó bắt đầu từ một khó khăn rất cụ thể: một người lính không biết chữ, không sử dụng được máy ngắm pháo.

Thay vì dừng lại trước hạn chế ấy, Phùng Văn Khầu tự tìm cách học, tự thử nghiệm và kiên trì rèn luyện.

Từ những phát đạn đầu tiên còn trượt mục tiêu, ông dần làm chủ phương pháp ngắm trực tiếp qua nòng pháo. Đến Điện Biên Phủ, kỹ năng ấy giúp ông thực hiện những phát bắn chính xác trong điều kiện chiến đấu đặc biệt khốc liệt.

Đó cũng là một câu chuyện rất đặc trưng về người lính Điện Biên: khi thiếu thốn về phương tiện, họ tìm cách khắc phục bằng sự học hỏi, kinh nghiệm và sáng tạo ngay trong thực tiễn chiến đấu.