Phùng Văn Khầu và những trận đánh ở Đường 9 – Khe Sanh – Người pháo thủ Điện Biên trên chiến trường chống Mỹ

1. Người lính Điện Biên bước vào cuộc chiến mới

Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu không rời quân ngũ.

Từ một khẩu đội trưởng sơn pháo 75mm ở đồi E1, ông tiếp tục trưởng thành trong lực lượng pháo binh, đảm nhiệm nhiều vị trí khác nhau. Những kinh nghiệm từ Điện Biên Phủ trở thành hành trang để ông bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Đến giữa những năm 1960, chiến trường miền Nam ngày càng mở rộng. Pháo binh Việt Nam cũng được tổ chức để đưa lực lượng, vũ khí và kinh nghiệm tác chiến vào những địa bàn mới.

Một trong những chiến trường quan trọng nhất là Đường 9 – Khe Sanh.

Và ở đó, người pháo thủ từng đứng bên khẩu sơn pháo 75mm trên đồi E1 lại tiếp tục có mặt.

2. Đường 9 – Khe Sanh năm 1968

Đầu năm 1968, quân ta mở Chiến dịch Đường 9 – Khe Sanh.

Mặt trận này có ý nghĩa đặc biệt trong kế hoạch chiến lược của ta: thu hút, giam chân một bộ phận lớn lực lượng Mỹ và quân đội Sài Gòn, tạo điều kiện cho Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 trên toàn miền Nam. Chiến dịch bắt đầu từ tháng 1 và kéo dài đến ngày 15/7/1968.

Khu vực Khe Sanh trở thành một chiến trường tập trung hỏa lực rất lớn.

Phía Mỹ sử dụng máy bay, pháo binh và nhiều phương tiện chiến tranh hiện đại để bảo vệ các căn cứ như Tà Cơn.

Phía ta cũng huy động một lực lượng lớn bộ binh, pháo binh, phòng không, công binh và xe tăng.

Đây là một chiến trường hoàn toàn khác Điện Biên Phủ.

Nhưng với Phùng Văn Khầu, có một thứ không thay đổi: pháo binh vẫn phải tìm cách đưa hỏa lực đến đúng nơi bộ binh cần.

3. Pháo binh từ Điện Biên đến Khe Sanh

Trong Chiến dịch Đường 9 – Khe Sanh, pháo binh giữ vai trò quan trọng trong các trận đánh và các đợt vây lấn Tà Cơn.

Các đơn vị pháo binh phải vượt qua địa hình rừng núi, tổ chức trận địa trong điều kiện đối phương có ưu thế lớn về không quân và pháo binh. Quân ta từng bước xây dựng trận địa tiến công, đưa hỏa lực đến gần căn cứ và sử dụng pháo binh để khống chế các vị trí của đối phương.

Trung đoàn 675 – đơn vị gắn với truyền thống pháo binh của Phùng Văn Khầu – tiếp tục phát huy kinh nghiệm chiến đấu từ thời chống Pháp.

Các tài liệu về Phùng Văn Khầu cho biết ông tiếp tục tham gia nhiều chiến trường trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, trong đó có Tà Cơn, Cồn Tiên, Dốc Miếu, Đường 9 – Khe Sanh, Hạ Lào và Quảng Trị, sau đó tham gia Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Đó là một hành trình dài: từ Điện Biên đến những trận địa pháo của chiến trường miền Nam.

4. Năm 1968 – người Anh hùng ở một cương vị khác

Điều đáng chú ý là đến năm 1968, Phùng Văn Khầu không còn chỉ là người pháo thủ trực tiếp đứng bên khẩu pháo như ở đồi E1.

Ông đã trưởng thành qua nhiều năm quân ngũ và được giao những cương vị chỉ huy, chính trị trong lực lượng pháo binh. Một tư liệu về cuộc đời ông ghi nhận năm 1968, khi 39 tuổi, ông giữ cương vị Phó chính ủy Trung đoàn Pháo binh 675B tại mặt trận.

Vì vậy, khi nhắc đến Phùng Văn Khầu ở Đường 9 – Khe Sanh, cần nhìn ông trong một vai trò khác với hình ảnh năm 1954.

Ở Điện Biên Phủ, ông nổi tiếng với khẩu sơn pháo 75mm và những phát bắn trực tiếp.

Đến chiến trường chống Mỹ, ông mang theo kinh nghiệm ấy vào công tác chỉ huy và tổ chức chiến đấu của một đơn vị pháo binh.

5. Từ Khe Sanh đến những chiến trường tiếp theo

Chiến trường Đường 9 – Khe Sanh kéo dài hơn 170 ngày đêm với nhiều đợt tiến công, vây lấn và đánh quân Mỹ giải tỏa. Ngày 9/7/1968, quân ta chiếm Tà Cơn; đến ngày 15/7, chiến dịch kết thúc.

Nhưng đối với Phùng Văn Khầu, đó chưa phải điểm kết thúc.

Ông tiếp tục phục vụ trong quân đội qua nhiều chiến trường của cuộc kháng chiến chống Mỹ, rồi tham gia nhiệm vụ bảo vệ biên giới phía Bắc trước khi nghỉ hưu năm 1986 với quân hàm Đại tá.

Một cuộc đời quân ngũ kéo dài bốn thập niên đã đưa ông qua nhiều chiến trường khác nhau.

Điện Biên Phủ.

Đường 9 – Khe Sanh.

Hạ Lào.

Quảng Trị.

Và những chiến trường của Mậu Thân 1968.

Ở mỗi nơi, yêu cầu chiến đấu khác nhau, vũ khí khác nhau, cách tổ chức khác nhau. Nhưng người lính pháo binh vẫn phải làm một việc căn bản: đưa hỏa lực đến đúng lúc và đúng mục tiêu để hỗ trợ đồng đội.

Lời kết

Phùng Văn Khầu được biết đến nhiều nhất với hình ảnh người pháo thủ bên khẩu sơn pháo 75mm ở đồi E1.

Nhưng cuộc đời ông không dừng lại ở Điện Biên Phủ.

Sau năm 1954, người lính ấy tiếp tục trưởng thành trong quân đội và bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ. Năm 1968, ông có mặt trên chiến trường Đường 9 – Khe Sanh và giữ cương vị trong lực lượng pháo binh 675B. Các tư liệu về cuộc đời ông xác nhận ông còn tham gia nhiều chiến trường khác ở Quảng Trị, Hạ Lào và Mậu Thân.

Từ đồi E1 đến Khe Sanh là một khoảng cách rất xa.

Nhưng đối với Phùng Văn Khầu, đó là sự tiếp nối của một cuộc đời người lính.

Năm 1954, ông là người pháo thủ nổi tiếng với khẩu pháo 75mm.

Năm 1968, ông trở lại chiến trường với kinh nghiệm của một người đã đi qua Điện Biên Phủ và trưởng thành trong nhiều năm quân ngũ.

Và câu chuyện ấy cho thấy một điều đặc biệt về thế hệ pháo binh Điện Biên: những người từng làm nên chiến thắng năm 1954 tiếp tục mang kinh nghiệm, bản lĩnh và nghề nghiệp của mình vào những chiến trường khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ.