PHƯỚC LONG NHÌN TỪ NGƯỜI TRONG CUỘC

Nếu được hỏi điều gì còn đọng lại sâu sắc nhất trong ký ức về Phước Long, người lính xe tăng Nguyễn Xuân Liêm không nhắc ngay đến chiến thắng, cũng không nói nhiều về ý nghĩa chiến lược. Điều ông nhớ trước tiên là cảm giác của một con người đứng giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, nơi mọi suy nghĩ đều trở nên giản dị và bản năng.

Với ông, Phước Long không bắt đầu bằng tiếng súng, mà bắt đầu từ những ngày hành quân lặng lẽ trước đó. Trong lòng chiếc xe tăng chật hẹp, Nguyễn Xuân Liêm cùng kíp xe của mình di chuyển qua những cánh rừng miền Đông. Tiếng động cơ trầm đục hòa lẫn với âm thanh của rừng đêm tạo nên một cảm giác căng thẳng khó tả. Ông nhớ rất rõ mùi dầu máy, mùi đất ẩm và mùi mồ hôi quyện vào nhau – những mùi vị mà chỉ người trong cuộc mới cảm nhận được.

Sinh ra từ thôn An Liêm, xã Thăng Long, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình (cũ), nay là xã Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên, Nguyễn Xuân Liêm mang theo trong mình hình ảnh làng quê yên bình với cánh đồng lúa, con đường làng và tiếng gà gáy mỗi sớm. Chính những ký ức ấy trở thành điểm tựa tinh thần giúp ông vững vàng hơn giữa chiến trường khốc liệt.

Khi trận đánh chính thức nổ ra, mọi cảm xúc đều bị nén lại. Người lính xe tăng không có nhiều thời gian để sợ hãi. Mọi giác quan phải tập trung cao độ: mắt quan sát địa hình, tai nghe lệnh chỉ huy, tay điều khiển từng thao tác. Trong khoang xe, không ai nói nhiều, nhưng mỗi người đều hiểu rằng sự sống của mình gắn chặt với sự chính xác của đồng đội.

Nguyễn Xuân Liêm nhớ lại khoảnh khắc xe tăng của ông tiến vào những con đường hẹp trong thị xã. Hai bên là nhà cửa đổ nát, phía trước là hỏa lực đối phương. Mỗi lần xe rung lên vì trúng đạn, tim ông lại thắt lại trong giây lát. Nhưng ngay sau đó, bản năng của người lính khiến ông nhanh chóng trấn tĩnh, tiếp tục chỉ huy kíp xe tiến lên.

Có những lúc, khi tạm ngưng giao tranh, Nguyễn Xuân Liêm chợt nghĩ đến gia đình. Hình ảnh cha mẹ, anh em ở quê nhà hiện lên rất rõ. Ông hiểu rằng, nếu mình ngã xuống, sẽ có một gia đình mất đi người con, người anh. Nhưng suy nghĩ ấy chỉ thoáng qua. Nhiệm vụ trước mắt không cho phép ông chùn bước.

Điều khiến ông nhớ mãi là tinh thần của những người lính bên cạnh. Không ai tỏ ra anh hùng một cách phô trương, nhưng trong từng hành động đều toát lên sự kiên cường. Khi xe tăng gặp trục trặc, anh em nhanh chóng phối hợp xử lý, bất chấp nguy hiểm. Trong khoảnh khắc ấy, tình đồng đội trở thành sức mạnh lớn nhất.

Phước Long nhìn từ người trong cuộc còn là những hình ảnh rất đời thường giữa chiến tranh. Một bát nước chuyền tay trong giờ nghỉ hiếm hoi. Một cái vỗ vai thay cho lời động viên. Những chi tiết nhỏ ấy, theo Nguyễn Xuân Liêm, chính là thứ giúp người lính vượt qua nỗi sợ hãi.

Khi thị xã dần được làm chủ, cảm xúc trong lòng ông rất khó gọi tên. Đó không hẳn là niềm vui vỡ òa, mà là cảm giác nhẹ nhõm sau những ngày căng thẳng tột độ. Ông nhìn quanh, thấy đồng đội mệt mỏi nhưng ánh mắt sáng lên. Ai cũng hiểu rằng, mình vừa đi qua một khoảnh khắc lịch sử.

Sau này, khi nghe các nhà nghiên cứu phân tích về ý nghĩa chiến lược của Phước Long, Nguyễn Xuân Liêm mới dần hiểu hết tầm vóc của trận đánh. Nhưng với ông, giá trị lớn nhất của Phước Long nằm ở những con người đã cùng nhau vượt qua thử thách. Mỗi người lính đều là một mảnh ghép không thể thiếu.

Nhiều năm sau chiến tranh, khi trở về cuộc sống đời thường, những ký ức về Phước Long vẫn trở lại trong giấc mơ của ông. Không phải lúc nào cũng là tiếng súng, mà đôi khi chỉ là hình ảnh chiếc xe tăng lặng lẽ lăn bánh trong sương sớm, hay tiếng động cơ đều đều giữa rừng.

Nguyễn Xuân Liêm kể rằng, ông không bao giờ quên cảm giác đặt tay lên thân xe tăng sau trận đánh, như một thói quen vô thức. Đó là cách ông cảm nhận rằng mình và đồng đội vẫn còn sống, vẫn tiếp tục hành trình.

Với ông, Phước Long nhìn từ người trong cuộc là câu chuyện của những con người bình thường trong hoàn cảnh phi thường. Không có hào quang cá nhân, chỉ có trách nhiệm, tình đồng đội và niềm tin vào ngày mai.

Và chính từ những trải nghiệm rất người ấy, Phước Long trở thành ký ức không thể phai mờ trong cuộc đời người lính xe tăng Nguyễn Xuân Liêm – ký ức của một thời hoa lửa, được nhìn từ trái tim của người trong cuộc.