Phương châm “tự cấp, tự túc” vũ khí đánh giặc

Phương châm “tự cấp, tự túc” vũ khí đánh giặc

Cùng với nghiên cứu chế tạo vũ khí, ông còn chỉ đạo cán bộ quân giới mở các lớp bồi dưỡng kỹ thuật, đào tạo công nhân, hướng dẫn giúp các địa phương tự chế tạo lựu đạn bằng gang, sành, các loại mìn, thủy lôi... Vì vậy, số lượng vũ khí được tăng lên, đẩy mạnh chiến tranh du kích vùng sau lưng địch, góp phần thực hiện đường lối chiến tranh nhân dân và phương châm “tự cấp, tự túc” vũ khí đánh giặc. Chính những công trình nghiên cứu này, Giáo sư Trần Đại Nghĩa được Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 1996.

Nếu ở chiến trường miền Bắc, súng Bazoka và SKZ gây khiếp sợ cho xe tăng, thiết giáp và cả những công sự kiên cố của Pháp thì ở miền Nam, địa bàn bị chia cắt, công tác bảo đảm vũ khí gặp rất nhiều khó khăn. Dưới sự chỉ đạo của Giáo sư Trần Đại Nghĩa, các đơn vị đã tích cực nghiên cứu, chế tạo, cải tiến vũ khí bảo đảm cho kháng chiến.

Ngoài những loại thiết kế theo mẫu có sẵn như lựu đạn, mìn, đạn cối, súng Bazoka, các đơn vị còn chế tạo nhiều vũ khí mới như đạn, súng pêta, SSAL, SSAT, cải tiến bom phóng để bắn thẳng, thủy lôi gây nổ bằng điện, địa lôi, súng cối 60mm và các loại vũ khí có uy lực nhỏ thành vũ khí có uy lực sát thương lớn như bệ phóng VB14 (loại vũ khí được địch ví như “B52”), bệ phóng phi lôi... phù hợp với chiến trường Tây Nam Bộ và được mệnh danh là loại “bom” mới không cần dùng máy bay, nhưng gây thiệt hại lớn cho địch trong các trận đánh với ta.

Với những thành tích nghiên cứu, chế tạo, cải tiến vũ khí, đạn thời kỳ kháng chiến chống chống Pháp trên địa bàn, ông đã được tặng thưởng Giải thưởng sáng tạo Khoa học kỹ thuật cấp Nhà nước vào năm 2000.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Giáo sư Trần Đại Nghĩa đã cùng các nhà khoa học nghiên cứu thành công nhiều biện pháp kỹ thuật chống bom từ trường, bom bi, bom laser, mìn lá, lựu đạn của địch; đồng thời cải tiến nâng cao hiệu suất chiến đấu của các loại vũ khí như: Cải tiến hỏa tiễn đất đối đất H6 thành đất đối không để đánh máy bay tầm thấp, góp phần hạn chế địch đánh phá các đầu mối giao thông trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Trong đó, việc nghiên cứu, chế tạo thành công xe phóng từ trường từ xa có thể phá bom ở cự ly 130m là một thành công về kỹ thuật.

Ngoài ra, ông cùng các nhà khoa học tiến hành cải tiến thành công nhiều vũ khí quan trọng như: Giàn hỏa tiễn Kachiusa do Liên Xô viện trợ, từ nặng, cồng kềnh thành gọn, nhẹ, phù hợp với chiến trường Việt Nam mà vẫn đảm bảo công năng; nghiên cứu, chế tạo nhiều loại vũ khí, khí tài đặc biệt phục vụ cho đánh tàu chiến của địch ở ngoài khơi như tia hồng ngoại, ra đa, thủy lôi APS, loại gọn nhẹ để bộ đội đặc công tác chiến, cũng như nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật để rà phá, tháo gỡ và vô hiệu hóa thủy lôi, bom từ trường mà Mỹ thả xuống các cửa sông, cảng biển.

Đặc biệt, ông đã cùng các nhà khoa học nghiên cứu, chế tạo thành công bộ khí tài KX để nâng cao khả năng phát hiện máy bay B52 khi bị gây nhiễu và cải tiến nâng độ cao của tên lửa SAM-2, giúp bộ đội ta bắn rơi “siêu pháo đài bay” của Mỹ trên bầu trời Hà Nội. Thắng lợi vang dội của Chiến dịch Phòng không Hà Nội 1972, góp phần làm nên Đại thắng Mùa xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Có thể khẳng định, Thiếu tướng, Giáo sư, Viện sĩ, Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa chính là người đặt nền móng kiến tạo và phát triển khoa học và công nghệ quân sự, đưa trí tuệ Việt Nam vươn tới đỉnh cao của khoa học kỹ thuật thế giới lúc bấy giờ.