Phương pháp kết hợp tác chiến du kích với công tác binh vận tại Trà Vinh

Tham gia làm giao liên và trinh sát cho lực lượng vũ trang từ trong kháng chiến chống Pháp, đến năm 1960 khi phong trào Đồng Khởi nổ ra tại Trà Vinh, Nguyễn Thị Út gia nhập đội du kích xã Tam Ngãi. Trong điều kiện xã đội thiếu súng đạn nghiêm trọng, bà đã trực tiếp thực hiện nhiều trận phục kích ban đêm dọc các kênh rạch và đường liên xã, sử dụng mìn tự tạo kết hợp giáo mác để tập kích các toán lính bảo an, dân vệ đi tuần tra lẻ, thu giữ hàng chục khẩu súng trường và tiểu liên để trang bị cho lực lượng du kích địa phương.

Điểm nổi bật trong phương pháp tác chiến của Nguyễn Thị Út là sự kết hợp chặt chẽ giữa tiến công quân sự và vận động binh lính đối phương (binh vận). Trong các trận bao vây đồn bốt của chính quyền Sài Gòn tại xã Tam Ngãi và thị trấn Cầu Kè, bà vừa trực tiếp cầm súng chỉ huy tổ du kích bắn tỉa tiêu diệt các chỉ huy ác ôn và chặn viện binh vòng ngoài, vừa tổ chức mạng lưới cơ sở nội tuyến bên trong đồn. Nhờ nắm rõ tâm lý và hoàn cảnh gia đình của binh lính đồn trú, bà đã nhiều lần đột nhập hoặc gửi thư thuyết phục lính gác làm nội ứng mở cổng đồn, giúp bộ đội địa phương và du kích tiêu diệt, bức hàng hoàn toàn nhiều đồn bốt mà không tốn nhiều đạn dược.

Tính đến đầu năm 1965, dù phải nuôi 6 người con nhỏ (trong đó có 8 trận đánh bà trực tiếp tham gia khi đang mang thai), Nguyễn Thị Út đã dự tổng cộng 23 trận đánh lớn nhỏ, cùng đồng đội tiêu diệt và làm tan rã hơn 200 binh sĩ địch, thu giữ 70 khẩu súng các loại. Tại Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam lần thứ nhất (ngày 5/5/1965), bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau đó, bà được điều động về công tác tại cơ quan Quân khu và Cục Chính trị Miền; ngày 27/11/1968, bà cùng con nhỏ hy sinh trong một trận máy bay B-52 của Hoa Kỳ rải thảm bom xuống khu vực căn cứ tại tỉnh Tây Ninh.