Phút cuối trên pháp trường

Năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi, một chiến sĩ biệt động Sài Gòn mới 24 tuổi, được giao nhiệm vụ đánh mìn trên cầu Công Lý (nay là Cầu Công Lý) nhằm ngăn chặn chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lúc bấy giờ. Kế hoạch không thành và anh bị bắt.

Trong suốt thời gian bị giam giữ, dù bị tra tấn dã man, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo về tổ chức hay đồng đội. Nhiều nhân chứng là những người từng chứng kiến phiên tòa và buổi xử bắn sau này kể lại rằng anh luôn giữ thái độ bình tĩnh, lạc quan và kiên cường.

Sáng ngày 15/10/1964, tại pháp trường Chí Hòa, trước khi bị xử bắn, Nguyễn Văn Trỗi đã từ chối bị bịt mắt. Anh hô vang những lời cuối cùng:

"Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"

Nhiều người có mặt hôm đó, kể cả một số phóng viên nước ngoài, đã xúc động trước sự bình thản và lòng dũng cảm của người thanh niên trẻ tuổi. Hình ảnh Nguyễn Văn Trỗi hiên ngang trước mũi súng đã trở thành biểu tượng của tinh thần yêu nước và ý chí bất khuất của thế hệ thanh niên Việt Nam trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập.