PI NĂNG THẠNH – NGƯỜI GIỮ “VÀNH ĐAI LỬA” QUANH SÂN BAY THÀNH SƠN

Có những người anh hùng được nhớ đến bởi một trận đánh.

Có những người lại được nhớ đến bởi khả năng làm cho cả một vùng đất đứng lên chiến đấu.

Pi Năng Thạnh thuộc về lớp người thứ hai.

Ông không chỉ cầm súng.

Ông vận động dân.

Xây dựng cơ sở.

Tổ chức làng chiến đấu.

Dẫn đặc công vào sân bay.

Và biến những điểm cao quanh Phước Trung thành nơi dân quân có thể săn máy bay.

Người con của núi rừng Bác Ái

Pi Năng Thạnh, còn gọi là Pi Năng Sầu, sinh năm 1935, người dân tộc Rát-lay, quê xã Phước Trung, huyện Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận.

Ông sớm tham gia cách mạng từ thời kháng chiến chống Pháp.

Sau năm 1954, khi đối phương tăng cường khủng bố, tố cộng và dồn dân vào khu tập trung, Pi Năng Thạnh kiên trì bám cơ sở.

Ông hiểu rằng muốn giữ được phong trào thì trước hết phải giữ được lòng dân.

Vì vậy, ông tập hợp thanh niên, kể chuyện kháng chiến, hát những bài ca cách mạng để khơi dậy tinh thần yêu nước và truyền thống đấu tranh của đồng bào.

Từ những buổi tuyên truyền ấy, nhiều người dần tin tưởng và tham gia phong trào.

Đưa cán bộ vào tận khu tập trung

Trong những năm 1954–1960, chính quyền đối phương tìm cách cô lập quần chúng bằng việc dồn dân.

Pi Năng Thạnh lại tìm cách phá thế cô lập ấy.

Ông nhiều lần đưa cán bộ Đảng vào khu tập trung để trực tiếp nói chuyện với đồng bào.

Mục đích rất rõ:

để người dân thấy cách mạng vẫn ở bên mình.

Ông còn kiên trì vận động bà con mua gạo, muối rồi bí mật chuyển ra rừng cất giấu.

Khi điều kiện chín muồi, Pi Năng Thạnh tổ chức nhân dân phá khu tập trung, trở về núi.

Nhưng đưa dân về là chưa đủ.

Ông tiếp tục vận động mọi người vừa sản xuất vừa xây dựng làng chiến đấu, chuẩn bị đối phó với những cuộc càn quét có thể xảy ra.

Năm 1965 – sân bay Thành Sơn xuất hiện

Năm 1965, sân bay Thành Sơn được xây dựng gần Phước Trung.

Từ đây, khu vực quanh xã chịu nhiều đợt bắn phá.

Pi Năng Thạnh khi ấy là xã đội trưởng kiêm Bí thư chi bộ.

Thay vì để dân rời bỏ địa bàn, ông cùng tập thể chi bộ vận động bà con:

bám làng, bám rẫy, vừa sản xuất vừa chiến đấu.

Phước Trung dần trở thành một địa bàn hoạt động mạnh quanh sân bay.

Pi Năng Thạnh nhiều lần trực tiếp dẫn đường cho lực lượng đặc công vào sâu khu vực sân bay Thành Sơn để nắm tình hình và tổ chức đánh mục tiêu.

Từ điểm cao quanh làng đến phong trào “săn máy bay”

Địa hình Phước Trung có nhiều điểm cao.

Pi Năng Thạnh nhận ra có thể tận dụng những vị trí này để tổ chức bắn máy bay tại chỗ.

Ông cùng người em ruột trực tiếp chiến đấu và được ghi nhận bắn rơi:

1 máy bay L.19

và

1 máy bay phản lực.

Chiến công ấy tạo hiệu ứng rất lớn.

Phong trào bắn máy bay trong dân quân địa phương phát triển nhanh.

Đặc biệt, riêng trong năm 1968, dân quân xã Phước Trung được ghi nhận bắn rơi:

32 MÁY BAY CÁC LOẠI

Sức ép từ hỏa lực mặt đất lớn đến mức, theo tư liệu, máy bay khi bay qua khu vực phải nâng độ cao và đối phương phải xây thêm đường băng khác phục vụ sân bay Thành Sơn.

Hai năm ác liệt nhất lại là hai năm phong trào mạnh nhất

Các năm 1967–1968 là thời kỳ đánh phá và càn quét rất quyết liệt.

Nhưng nghịch lý ở Phước Trung là:

càng bị đánh phá,

phong trào càng mạnh.

Nhân dân vẫn bám làng.

Vẫn sản xuất.

Vẫn tổ chức chiến đấu.

Và vẫn tiếp tục xây dựng lực lượng dân quân.

Pi Năng Thạnh giữ vai trò rất quan trọng trong việc duy trì tinh thần ấy.

Ông không chỉ hô hào người khác.

Ông luôn làm gương trước.

Khi cần bám địa bàn, ông bám.

Khi cần sản xuất, ông cùng làm.

Khi cần chiến đấu, ông trực tiếp chỉ huy.

Từ xã đội trưởng đến huyện đội trưởng

Qua quá trình hoạt động, Pi Năng Thạnh trưởng thành thành Huyện đội trưởng huyện Bác Ái.

Khi được tuyên dương Anh hùng, ông đã là một cán bộ quân sự có nhiều kinh nghiệm ở địa bàn miền núi.

Điểm nổi bật của Pi Năng Thạnh không chỉ là khả năng chiến đấu cá nhân.

Ông còn là người:

xây dựng được lực lượng,

gây dựng được niềm tin,

biến phong trào quần chúng thành thế trận chiến đấu tại chỗ.

Đó là lý do xã Phước Trung từng trở thành lá cờ đầu của quân khu về phong trào toàn dân đánh giặc ở miền núi.

Ngày 20 tháng 12 năm 1969

Với những thành tích trong chiến đấu và xây dựng phong trào, Pi Năng Thạnh được tặng:

Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất.

Ngày 20 tháng 12 năm 1969, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tuyên dương ông:

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG

Câu chuyện về Pi Năng Thạnh không chỉ nằm ở số máy bay bị bắn rơi.

Điều đáng nhớ hơn là cách ông cùng đồng bào Bác Ái biến một vùng núi bị đánh phá ác liệt thành một thế trận toàn dân:

người dân là hậu phương,

dân quân là lực lượng chiến đấu tại chỗ,

đặc công có cơ sở để thâm nhập,

và từng điểm cao quanh làng trở thành vị trí chống máy bay.

Đó là dấu ấn của Pi Năng Thạnh – người cán bộ Rát-lay đã góp phần biến Phước Trung thành một “vành đai lửa” quanh sân bay Thành Sơn.