Pinăng Tắc – người biến núi rừng Bác Ái thành thế trận 1910–1977 · Ninh Thuận

THỜI HOA LỬA – PINĂNG TẮC (1910–1977)

Người biến núi rừng Bác Ái thành thế trận

Giữa núi rừng Bác Ái, nơi những dãy núi nối tiếp nhau và những bản làng của đồng bào Raglai nằm nép mình giữa đại ngàn, từng có một người con đã trở thành biểu tượng của tinh thần chiến đấu và lòng yêu quê hương: Pinăng Tắc (1910–1977).

Ông sinh năm 1910, quê ở Ninh Thuận, lớn lên giữa núi rừng Bác Ái – vùng đất có truyền thống đấu tranh kiên cường của đồng bào Raglai. Cuộc đời ông gắn với một giai đoạn lịch sử đặc biệt, khi quê hương liên tục phải đối mặt với chiến tranh và những cuộc càn quét.

Đối với người dân miền núi, rừng không chỉ là nơi sinh sống.

Rừng là mái nhà.

Rừng cho con người nguồn nước, thức ăn và nơi trú ngụ. Rừng cũng là nơi những người chiến đấu có thể ẩn mình, di chuyển và bảo vệ cơ sở.

Pinăng Tắc hiểu rất rõ điều đó.

Trong những năm chiến tranh, núi rừng Bác Ái trở thành một phần quan trọng của thế trận kháng chiến. Những con đường mòn xuyên núi, những con suối, vách đá và thung lũng đều được những người dân địa phương hiểu rõ. Với người ngoài, đó có thể là một vùng rừng núi hiểm trở. Nhưng với người Raglai, mỗi lối đi đều thân thuộc như chính sân nhà mình.

Pinăng Tắc đã cùng đồng bào biến lợi thế của núi rừng thành sức mạnh chống lại kẻ thù.

Không có những thành lũy kiên cố.

Không có những trận địa bê tông.

Thành lũy chính là núi rừng.

Người dân dựa vào rừng để bảo vệ lực lượng, che chở cán bộ, vận chuyển lương thực và tổ chức chiến đấu. Những bản làng trở thành nơi nuôi dưỡng ý chí kháng chiến. Mỗi người dân, bằng cách này hay cách khác, đều có thể trở thành một mắt xích trong thế trận bảo vệ quê hương.

Trong cuộc chiến ấy, điều quan trọng không chỉ là vũ khí.

Đó còn là lòng tin của nhân dân.

Khi người dân tin tưởng, họ sẵn sàng che chở cho người chiến sĩ. Khi bản làng đoàn kết, những cuộc truy lùng của đối phương trở nên khó khăn hơn. Khi núi rừng được tận dụng, một lực lượng nhỏ cũng có thể tạo ra sức mạnh lớn hơn rất nhiều.

Chính từ sức mạnh ấy, Bác Ái trở thành một địa bàn chiến đấu nổi tiếng của Ninh Thuận.

Pinăng Tắc không chỉ chiến đấu cho bản làng của mình. Ông còn đại diện cho một thế hệ người Raglai đã biến sự hiểu biết về quê hương thành sức mạnh bảo vệ quê hương.

Đằng sau mỗi cuộc chiến đấu là sự hy sinh của cả cộng đồng.

Có những người phải rời bản.

Có những gia đình phải sống giữa rừng.

Có những người mẹ chia sẻ từng nắm gạo.

Có những người con trai, con gái lên đường rồi không trở lại.

Nhưng họ vẫn bám đất, bám rừng.

Bởi với họ, mất quê hương cũng có nghĩa là mất đi nơi mình thuộc về.

Sau ngày đất nước thống nhất, chiến tranh kết thúc. Những con người từng sống giữa núi rừng và khói lửa trở lại với cuộc sống đời thường. Những khẩu súng được đặt xuống, những con đường chiến đấu dần trở thành đường dân sinh, những bản làng từng chịu bom đạn bắt đầu hồi sinh.

Pinăng Tắc qua đời năm 1977, hai năm sau ngày đất nước thống nhất.

Ông không sống thật lâu trong hòa bình, nhưng đã kịp chứng kiến một điều mà thế hệ của mình từng mong đợi: đất nước không còn tiếng súng chiến tranh.

Cuộc đời Pinăng Tắc là một phần của lịch sử Bác Ái và của đồng bào Raglai. Câu chuyện về ông không chỉ kể về một người chiến đấu, mà còn kể về sức mạnh của một cộng đồng biết dựa vào núi rừng, dựa vào nhau và kiên cường bảo vệ quê hương.

Pinăng Tắc – người con của Ninh Thuận, người đã góp phần biến núi rừng Bác Ái thành thế trận. Những cánh rừng năm xưa giờ đã xanh trở lại. Những bản làng đã hồi sinh. Nhưng ký ức về một thế hệ đã chiến đấu giữa đại ngàn vẫn còn được truyền lại như một lời nhắc về lòng yêu quê hương và giá trị của hòa bình.