Pờ Văn Sử “Giữ đất như giữ nương, giữ bản như giữ nhà.”
Những dãy núi trùng điệp của Tung Qua Lìn hôm nay xanh ngắt màu ngô lúa. Con đường bê tông uốn lượn qua bản làng, tiếng trẻ em ê a học bài vang lên giữa mây trời biên giới. Ít ai biết rằng, mảnh đất bình yên ấy đã từng đi qua một thời hoa lửa.
Năm ấy, khi cuộc kháng chiến bảo vệ biên giới phía Bắc nổ ra, Lai Châu là địa bàn tiền tiêu. Tung Qua Lìn – vùng cao heo hút, nơi đồng bào Mông, Dao, Hà Nhì sinh sống – trở thành hậu phương trực tiếp của các đơn vị bộ đội làm nhiệm vụ giữ gìn từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Khi tiếng súng vọng về từ những dãy núi xa, thanh niên trong xã không ai bảo ai, đều tình nguyện lên đường. Người trực tiếp cầm súng chiến đấu, người ở lại tải đạn, gùi lương thực, dẫn đường qua những con dốc dựng đứng chỉ quen bước chân dân bản. Trong số ấy có Pờ A Sử ( 1935 – 1967) – khi ấy mới mười tám tuổi. Anh là con trai lớn trong gia đình nghèo ở bản Tả Phìn. Ngày khoác ba lô theo đơn vị dân quân, mẹ anh chỉ kịp buộc vào tay con trai một sợi chỉ đỏ, dặn: “Giữ đất như giữ nương, giữ bản như giữ nhà.” Những tháng ngày ấy, núi rừng Lai Châu không còn tĩnh lặng. Đêm đến, ánh lửa từ bếp dã chiến hòa cùng ánh chớp nơi tuyến đầu. Ban ngày, từng tốp thanh niên gùi từng bao gạo, từng thùng đạn vượt dốc, băng rừng. Có những cung đường chỉ rộng bằng bàn chân, bên dưới là vực sâu hun hút. Ở hậu phương, phụ nữ và thiếu niên thay nhau sản xuất, chăm sóc nương ngô, đảm bảo lương thực cho bộ đội. Các cụ già ngồi đan gùi, vá áo. Những bàn tay nhỏ bé của trẻ em cũng góp phần nhặt từng hạt thóc, bó từng bó rau gửi ra tiền tuyến. Có những đêm mưa rừng xối xả, Pờ A Sử cùng đồng đội nằm sát vách đá, chờ lệnh. Anh nhớ lời mẹ, nhớ khói bếp bản làng. Nhưng trên hết, anh hiểu rằng sau lưng mình là gia đình, là Tung Qua Lìn, là Lai Châu – nơi không thể để mất. Trận chiến ác liệt nhất diễn ra trên một điểm cao giáp biên. Đạn nổ rung chuyển núi rừng. Trong khoảnh khắc quyết định, Sử cùng đồng đội giữ vững trận địa, không để đối phương vượt qua. Nhiều người đã ngã xuống. Máu của họ thấm vào đất đá, hòa cùng sương mù biên giới. Sau những ngày hoa lửa, bình minh lại lên trên dãy núi. Biên cương được giữ vững. Những người còn sống trở về với vết thương trên thân thể nhưng ánh mắt sáng rực niềm tự hào. Nhiều năm sau, trên nền đất từng là kho lương dã chiến năm xưa, ngôi trường PTDTBT TH & THCS Tung Qua Lìn được xây dựng. Con em các dân tộc đến lớp, mang theo ước mơ mới.
Chi đoàn nhà trường mỗi năm đều tổ chức sinh hoạt truyền thống, kể lại câu chuyện của những người đi trước. với thông điệp “Ngày xưa cha ông ta giữ đất bằng súng. Hôm nay các em giữ đất bằng con chữ.” Trong ánh mắt các em học sinh, quá khứ không còn là điều xa xôi. Đó là niềm tự hào, là trách nhiệm. Chi đoàn nhà trường phát động phong trào “Tuổi trẻ Tung Qua Lìn tiếp bước cha anh” – thi đua học tập tốt, rèn luyện tốt, giữ gìn bản sắc dân tộc, bảo vệ môi trường biên giới.
Mỗi mùa hoa đào nở trên sườn núi, màu hồng dịu dàng như nhắc về một thời hoa lửa đã qua. Những người trẻ hôm nay không còn nghe tiếng súng, nhưng vẫn cảm nhận được hơi thở lịch sử trong từng cơn gió núi. Tung Qua Lìn bình yên giữa đại ngàn. Nhưng trong lòng đất ấy, ký ức về những ngày rực lửa vẫn âm thầm cháy – Như ngọn lửa truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, Giữ ấm biên cương, giữ sáng tương lai.



