PUIH THU (PUIH BANH) – NGƯỜI TRUNG ĐỘI TRƯỞNG DU KÍCH GIA RAI GAN DẠ

Puih Thu, còn gọi Puih Banh, sinh năm 1935, dân tộc Gia Rai, quê xã Ia Lớp, huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai. Ông tham gia cách mạng từ năm 1961 và khi được tuyên dương Anh hùng là Trung đội trưởng du kích xã Ia Lớp.

Sinh ra trong một gia đình nghèo, sống chủ yếu bằng nghề làm rẫy, từ nhỏ Puih Thu đã phải lao động vất vả. Những năm chiến tranh, đời sống buôn làng bị xáo trộn bởi đồn bốt, các cuộc càn quét và sự kiểm soát gắt gao. Chính hoàn cảnh ấy đã thôi thúc ông tham gia cách mạng.

Từ người làm rẫy đến Trung đội trưởng du kích

Đầu năm 1963, Puih Thu trực tiếp đứng ra tổ chức lực lượng du kích và đảm nhiệm cương vị Trung đội trưởng.

Trang bị của đội du kích ban đầu rất thô sơ, chủ yếu là cung tên, giáo mác và các loại vũ khí tự tạo. Tuy vậy, nhờ thông thuộc địa hình và gắn bó với nhân dân, Puih Thu cùng đồng đội đã tổ chức nhiều hoạt động chiến đấu, góp phần xây dựng lực lượng du kích xã ngày càng vững mạnh.

Trận làng Tốt – mưu trí ngay trong ngày hội

Ngày 18-4-1964, tại ấp làng Tốt, Puih Thu cùng đội du kích tận dụng một dịp lễ hội của buôn làng để tiếp cận đối phương.

Theo tư liệu bạn cung cấp, lực lượng du kích đã lợi dụng lúc đối phương mất cảnh giác, bất ngờ hành động, bắt 8 người, thu 8 khẩu súng, qua đó bổ sung vũ khí cho đội du kích.

Chiến công này thể hiện rõ cách đánh dựa vào mưu trí, hiểu phong tục địa phương và nắm chắc thời cơ.

Dùng địa hình và vũ khí thô sơ chống càn

Cũng trong tháng 4-1964, khi đối phương tổ chức càn vào xã, Puih Thu cùng lực lượng du kích tận dụng địa hình và các loại bẫy, chông, vũ khí tự tạo để chống trả.

Theo tư liệu, ông từng sử dụng ná có tẩm độc, phối hợp với thế trận hầm chông và cạm bẫy của nhân dân, gây thiệt hại và buộc đối phương phải bỏ dở cuộc càn.

Đây là một ví dụ điển hình về lối đánh du kích ở Tây Nguyên: lấy địa hình, sức dân và sự sáng tạo để bù đắp chênh lệch về vũ khí.

Ngày 14-5-1964 – chiến công nổi bật nhất

Chiến công được nhắc đến nhiều nhất của Puih Thu diễn ra ngày 14-5-1964.

Ông chỉ huy trung đội du kích phối hợp với nhân dân làng Lan nổi dậy tiến công lực lượng đối phương.

Theo tư liệu, kết quả là 18 người bị tiêu diệt, 6 người bị bắt sống, 12 khẩu súng cùng nhiều đạn dược bị thu giữ.

Khi máy bay đến oanh tạc, Puih Thu tiếp tục chiến đấu. Đáng chú ý, tư liệu ghi nhận ông đã dùng súng trường bắn rơi một máy bay trực thăng.

Chiến công này gây tiếng vang lớn trong vùng và khiến Puih Thu trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của phong trào du kích địa phương.

Người chỉ huy được dân bản tin yêu

Điểm nổi bật ở Puih Thu không chỉ nằm ở những trận đánh.

Ông là người trực tiếp tổ chức lực lượng, gây dựng niềm tin trong nhân dân và giúp đội du kích từ chỗ trang bị rất thiếu thốn từng bước trưởng thành.

Với đồng đội, ông là người chỉ huy gan dạ, dám đi đầu. Với nhân dân, ông là người con của buôn làng, hiểu cuộc sống và biết dựa vào sức dân để chiến đấu.

Danh hiệu Anh hùng

Ngày 5-5-1965, Puih Thu được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Từ một người làm rẫy nghèo ở Ia Lớp, Puih Thu đã trở thành một Trung đội trưởng du kích tiêu biểu của đồng bào Gia Rai, nổi bật bởi sự gan dạ, mưu trí và khả năng tổ chức nhân dân cùng chiến đấu.