Quả cam của Trần Quốc Toản
Bối cảnh:
Vào năm 1282, giặc Mông - Nguyên lăm le xâm lược nước Đại Việt lần thứ hai. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, vua Trần Nhân Tông đã mở Hội nghị Bình Than để quy tụ các vương hầu, tướng lĩnh cùng bàn kế sách đánh giặc. Vì mới chỉ tròn 16 tuổi, Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản không được mời tham dự buổi họp bàn đại sự quốc gia này.
Diễn biến:
Trần Quốc Toản đứng trên bờ, nhìn các vị vương hầu áo mũ chỉnh tề tiến vào mâm nghị sự, lòng như lửa đốt. Cậu nghĩ: "Nước mất thì nhà tan, mình tuy còn trẻ nhưng cũng là tôn thất nhà Trần, tại sao không được cùng lo việc nước?". Nghĩ đến cảnh giặc hung tàn tàn phá quê hương, đôi bàn tay cậu cứ tự siết chặt lại. Lúc bấy giờ, vua thấy Quốc Toản đứng chờ ngoài bến lâu, bèn sai người đem ra ban cho một quả cam quý.
Nhận quả cam vua ban, Quốc Toản tạ ơn nhưng lòng vẫn hậm hực vì không được vào dự bàn. Cậu bước ra ngoài bến, tai vẫn văng vẳng tiếng cười nói, bàn mưu của các tướng lĩnh, lòng sục sôi một ý chí quyết chiến. Sự phẫn uất, căm giận giặc và nỗi khao khát được ra trận mạnh mẽ đến nỗi cậu vô tình bóp chặt bàn tay lúc nào không hay. Khi cuộc họp kết thúc, Quốc Toản xòe tay ra để nhìn lại quả cam thì quả cam đã nát vụn từ bao giờ.
Kết cục:
Trở về phủ, Trần Quốc Toản lập tức tập hợp hàng trăm gia nô và thanh niên trong vùng, tự rèn vũ khí, đóng chiến thuyền và may một lá cờ thêu sáu chữ vàng: "Phá cường địch, báo hoàng ân"(Phá giặc mạnh, báo ơn vua). Đội quân trẻ tuổi của cậu sau này đã lập nên nhiều chiến công hiển hách, trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước độc lập.
