Quá khứ mất mát

Mẹ Liền tên đầy đủ là Trần Thị Liền, hiện sống ở thôn Nam Sơn (xã Trung Giang, H.Gio Linh, Quảng Trị).

Ở vùng biển bãi ngang khốn khó này, người dân tự hào khi có mẹ Liền, bởi thi thoảng lại có những đoàn cán bộ từ T.Ư đến địa phương về với xã nghèo, thăm mẹ. Ai cũng biết, để có được sự quan tâm đặc biệt đó, mẹ Liền đã hy sinh rất nhiều.

Có người nói, mẹ đã mất cả tuổi thanh xuân, chỉ còn những tháng năm chăn đơn gối chiếc vò võ một mình, nhọc nhằn nuôi các con khôn lớn; rằng mẹ cũng đã khóc hết nước mắt để khấn nguyện một ngày sẽ ôm được hài cốt đứa con trai đã hy sinh hàng chục năm trước ở mặt trận Tây Nam..., nhưng chưa bao giờ toại nguyện.

Mẹ Liền có chồng và con hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Theo đó, năm 1968, xã đội trưởng xã đội Trung Giang Hoàng Đỏ, người chồng thân yêu của mẹ, đã ngã xuống khi cùng trung đội dân quân du kích kiên cường chống trả trận càn của địch vào Trung Giang. Từ đó, mẹ ở vậy, thờ chồng và nuôi 4 người con trai khôn lớn.

“Những trảng cát Trung Giang nóng cháy này đã in bao dấu chân và thấm đẫm những giọt mồ hôi của mẹ tôi, một người phụ nữ đơn thân, mưu sinh với con cá, con tôm trong từng buổi chợ, giữa buổi “binh đao loạn lạc”, để kiếm chút cơm nuôi con, thờ chồng. Bà bỏ ngoài tai những lời ong bướm, quên đi những mưu cầu bình dị như bao phụ nữ bình thường...”, anh Hoàng Văn Lệ, con trai và cũng là người đang sống cùng mẹ Liền, xúc động nói.

13 năm sau khi chồng qua đời, một lần nữa, mẹ Liền lại khóc cạn nước mắt khi hay tin con trai thứ 2 của mình là anh Hoàng Văn Dinh ngã xuống vào năm 1981 ở biên giới Tây Nam. “Chồng hy sinh, tôi đau lắm. Nhưng ngày con trai lên đường nhập ngũ, tôi vẫn không hề cấm cản dù biết rất có thể mẹ con sẽ... chia ly. Bởi vì sao ư? Vì cháu đi lo việc nước”, mẹ Liền run run nhớ lại.

Mẹ Liền bảo mẹ không ngờ mình đủ nghị lực để vượt qua nỗi đau mất chồng mất con lớn lao ấy. Nhưng chị Phan Thị Ngọc Thủy, con dâu của mẹ Liền, lại kể mất mát luôn chứa đầy trong trí óc mẹ Liền, chỉ là bà cố giấu đi. “Có những thời điểm mẹ hầu như không ngủ, đặc biệt là đến Ngày thương binh liệt sĩ 27.7 hay ngày giỗ của bố, của anh. Những lúc đó, tôi thường sang ngủ cùng giường với mẹ. Có lúc mẹ thiếp đi mà gối ướt đẫm, tôi chỉ biết ôm lấy mẹ”, cô con dâu hiếu thuận mà nhiều người ngỡ là con đẻ của mẹ Liền, kể.

Có lẽ, nỗi niềm của mẹ Liền phần nhiều là bởi hài cốt của con trai mẹ vẫn chưa được tìm thấy và nằm đâu đó ở vùng trời nam. “Mẹ nguyện cầu đến trước khi nằm xuống đất có thể tìm thấy con trai của mẹ để đưa về nằm bên cha nó. Nhưng có lẽ giờ đã muộn rồi”, mẹ Liền nói, giọng buồn rười rượi.