Quả tạc đạn ném qua ô cửa sổ khách sạn Victoria
Giả làm phóng viên để lọt qua hàng rào mật thám dày đặc, chàng thanh niên 29 tuổi chỉ có đúng một cơ hội, một quả tạc đạn, để nhắm vào viên Toàn quyền Đông Dương — và khi cơ hội trôi qua trong gang tấc, anh chọn lao mình xuống dòng sông thay vì rơi vào tay giặc.
Năm 1924, Toàn quyền Đông Dương Martial Merlin thực hiện chuyến công cán qua Nhật Bản, Hồng Kông, Vân Nam, trên đường về sẽ ghé qua Quảng Châu. Nhận thấy đây là cơ hội hiếm hoi, tổ chức Tâm Tâm Xã — quy tụ những thanh niên Việt Nam yêu nước đang hoạt động tại Trung Quốc — quyết định phải trừ khử tên thực dân đầu sỏ này. Phạm Hồng Thái, khi đó mới ngoài hai mươi tuổi, xung phong nhận nhiệm vụ.
Đúng 19 giờ 30 phút ngày 19/6/1924, khi tiệc chiêu đãi Merlin tại khách sạn Victoria trong tô giới Sa Diện vừa bắt đầu, giữa lúc chủ và khách đang nâng ly, một quả tạc đạn bay vút qua ô cửa sổ, rơi đúng bàn tiệc gần đó, phát nổ dữ dội khiến bát đĩa vỡ tan, nhiều người gục xuống. Trước đó, Phạm Hồng Thái đã khéo léo cải trang thành một ký giả để lọt qua mạng lưới mật thám và hàng rào quân cảnh canh gác nghiêm ngặt quanh khu vực.
Tiếc thay, quả tạc đạn dù gây thương vong cho một số quan khách nhưng không giết được mục tiêu chính — Merlin chỉ bị hư hại nhẹ trang phục. Biết nhiệm vụ không thành và bị truy đuổi gắt gao, không muốn rơi vào tay giặc, Phạm Hồng Thái đã lao mình xuống dòng Châu Giang và hy sinh tại đó. Khi được tin ông hy sinh, Nguyễn Ái Quốc lúc đó đang ở Liên Xô đã vô cùng xúc động, nhiều đêm không ngủ, và tiếng bom ấy đã thôi thúc Người sớm trở về phương Đông hoạt động. Sự kiện "Tiếng bom Sa Diện" nhanh chóng lan truyền, thức tỉnh mạnh mẽ tinh thần yêu nước của thanh niên Việt Nam trong và ngoài nước.
