Quá trình thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam năm 1930 của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Sự phát triển vũ bão của phong trào công nhân và phong trào yêu nước theo con đường cách mạng vô sản dưới ảnh hưởng của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên cuối năm 1929 đã tất yếu dẫn đến sự ra đời của ba tổ chức cộng sản hoạt động độc lập ở ba miền đất nước, bao gồm Đông Dương Cộng sản đảng ở Bắc Kỳ, An Nam Cộng sản đảng ở Nam Kỳ, và sau đó là Đông Dương Cộng sản liên đoàn ở Trung Kỳ. Sự xuất hiện của các tổ chức này đánh dấu một mốc son quan trọng, chứng tỏ chủ nghĩa Mác - Lênin đã thực sự bén rễ sâu vào phong trào thực tiễn và giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành, đủ sức bước lên vũ đài chính trị. Tuy nhiên, do hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ, sự liên lạc trắc trở giữa các địa phương với bộ phận lãnh đạo ở nước ngoài, cùng với tư tưởng địa phương cục bộ, quá trình chuyển hóa từ Hội Thanh niên lên Đảng Cộng sản đã diễn ra hoàn toàn riêng rẽ ở từng miền.

Chính sự ra đời rời rạc này đã đẩy cách mạng Việt Nam vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng về mặt tổ chức và lãnh đạo. Cả ba tổ chức đều tự nhận mình là chính đảng chân chính duy nhất của giai cấp vô sản Đông Dương, đại diện cho Quốc tế Cộng sản, từ đó dẫn đến tình trạng hoạt động biệt lập, cạnh tranh gay gắt về cơ sở, tranh giành ảnh hưởng và thậm chí công kích lẫn nhau trên báo chí và trong quần chúng nhân dân. Thực trạng phân liệt nghiêm trọng này không chỉ làm phân tán lực lượng, suy yếu sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc mà còn tạo ra những kẽ hở nguy hiểm để thực dân Pháp lợi dụng tung mật thám vào phá hoại, thực hiện các cuộc khủng bố trắng nhằm dìm phong trào trong biển máu. Trước nguy cơ "đảng chống đảng" có thể tự triệt tiêu lực lượng cách mạng, việc hợp nhất các tổ chức cộng sản thành một đảng duy nhất dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành một yêu cầu sống còn, cấp thiết hơn bao giờ hết đối với vận mệnh của dân tộc Việt Nam trên con đường hướng tới độc lập tự do.