QUÁCH NGỌC ANH: NHỮNG CA MỔ TRONG LÒNG NÚI ĐÁ VÔI

Nếu Ga Ninh Bình là túi bom, Kim Sơn là đầu sóng, thì vùng núi đá vôi Nho Quan lại là một "bệnh viện khổng lồ" ẩn mình trong lòng đất. Giữa những năm tháng máy bay Mỹ bắn phá ác liệt, bác sĩ Quách Ngọc Anh và các đồng nghiệp tại bệnh viện huyện Nho Quan đã phải biến những hang đá thạch nhũ thành những phòng mổ dã chiến hiện đại nhất có thể.

Trong sách y khoa, phòng mổ phải tuyệt đối vô trùng, ánh sáng tiêu chuẩn. Nhưng với bác sĩ Anh, "phòng mổ" là một ngách hang ẩm ướt, ánh sáng là những chiếc đèn pin thắt trên đầu, và "máy điều hòa" là hơi lạnh buốt ra từ lòng núi.

Làm sao để mổ cấp cứu cho thương binh khi nguồn điện bị cắt? Ông đã cùng anh em chế ra hệ thống đạp xe bằng chân để phát điện cho đèn mổ. Mỗi ca mổ là một cuộc đua tiếp sức: một người mổ, hai người đạp xe, một người canh chừng đá lở. Sự dũng cảm của ông không nằm ở việc cầm súng, mà ở việc giữ cho bàn tay không run rẩy khi tiếng bom dội ngay trên đỉnh đầu làm cát bụi rơi xuống cả tấm vải phủ vết thương.

Bác sĩ Anh sinh năm 1938 (quê gốc tại Nho Quan, Ninh Bình). Ông không chỉ mổ cho thương binh mà còn chăm sóc cho hàng ngàn người dân sơ tán. Ông vừa phải là bác sĩ ngoại khoa, vừa phải là người tâm lý trị liệu cho những người mẹ mất con, những đứa trẻ mồ côi vì bom đạn. Có những đêm, sau khi kết thúc ca mổ kéo dài 5 tiếng đồng hồ, ông lại lặng lẽ cầm đèn bão đi bộ xuyên rừng hàng cây số để thăm khám cho một hộ dân không kịp di chuyển xuống hầm. Đối với ông, "thời hoa lửa" là những đêm không ngủ, là mùi thuốc sát trùng trộn lẫn với mùi ẩm mốc của hang đá, và là niềm hạnh phúc vỡ òa khi một trái tim chiến sĩ đập trở lại dưới bàn tay ông. Sau chiến tranh, bác sĩ Quách Ngọc Anh tiếp tục cống hiến cho ngành y tế tỉnh Ninh Bình cho đến khi nghỉ hưu.