Quách Thị Trang – Đóa sen trắng giữa lòng đô thành Sài Gòn
Quách Thị Trang sinh năm 1948 tại tỉnh Thái Bình, sau đó cùng gia đình di cư vào miền Nam và sinh sống tại Sài Gòn. Chị là một nữ sinh trung học hiền lành, học giỏi và theo đạo Phật. Năm 1963, phong trào đấu tranh của Phật giáo miền Nam bùng nổ dữ dội nhằm phản đối chính sách đàn áp tôn giáo tàn bạo, độc tài của chính quyền Ngô Đình Diệm. Chùa chiền bị phong tỏa, tăng ni phật tử bị bắt bớ, đánh đập dã man. Không thể đứng nhìn cái ác hoành hành, Quách Thị Trang, khi đó mới 15 tuổi, đã gác lại sác
Quách Thị Trang sinh năm 1948 tại tỉnh Thái Bình, sau đó cùng gia đình di cư vào miền Nam và sinh sống tại Sài Gòn. Chị là một nữ sinh trung học hiền lành, học giỏi và theo đạo Phật. Năm 1963, phong trào đấu tranh của Phật giáo miền Nam bùng nổ dữ dội nhằm phản đối chính sách đàn áp tôn giáo tàn bạo, độc tài của chính quyền Ngô Đình Diệm. Chùa chiền bị phong tỏa, tăng ni phật tử bị bắt bớ, đánh đập dã man. Không thể đứng nhìn cái ác hoành hành, Quách Thị Trang, khi đó mới 15 tuổi, đã gác lại sách vở, nhiệt tình tham gia các hoạt động đấu tranh của học sinh, sinh viên và phật tử.
Sáng ngày 25/8/1963, một cuộc biểu tình lớn được tổ chức tại Công trường Diên Hồng (trước chợ Bến Thành ngày nay) với sự tham gia của hàng vạn học sinh, sinh viên và người dân Sài Gòn. Quách Thị Trang có mặt trong hàng ngũ những người đi đầu, tay giương cao biểu ngữ đòi quyền tự do tín ngưỡng, đòi chính quyền chấm dứt khủng bố. Không khí vô cùng căng thẳng, cảnh sát dã chiến và lực lượng cảnh sát đặc biệt của chính quyền Sài Gòn được trang bị vũ khí tận răng đã bao vây chặt khu vực.
Khi đoàn biểu tình vừa dâng cao khẩu hiệu, cảnh sát liền xả súng, ném lựu đạn lựu đạn hơi cay thẳng vào đám đông không tấc sắt trong tay. Trong sự hoảng loạn, thay vì lùi bước, Quách Thị Trang vẫn kiên cường bám trụ, hô vang các khẩu hiệu phản đối. Bất ngờ, một viên đạn của cảnh sát găm thẳng vào đầu nữ sinh 15 tuổi. Chị ngã xuống ngay trước cửa Đông chợ Bến Thành, chiếc áo dài trắng nhuốm đầy máu đỏ.
Sự hy sinh đầy bi phẫn của một cô gái nhỏ bé đã như giọt nước làm tràn ly, thổi bùng ngọn lửa căm phẫn của nhân dân miền Nam, góp phần đẩy nhanh sự sụp đổ của chế độ độc tài Ngô Đình Diệm vào cuối năm đó. Để tưởng nhớ nữ liệt sĩ thiếu niên anh hùng, người dân Sài Gòn đã bí mật dựng tượng chị ngay tại vòng xoay trước chợ Bến Thành (sau này được dời về công viên Bách Tùng Diệp). Quách Thị Trang mãi mãi là đóa sen trắng thanh khiết, tượng trưng cho tinh thần bất khuất của nữ sinh Sài Gòn trong những năm tháng đen tối nhất.
