Quách Văn Phẩm - người cộng sản trẻ hiên ngang trên đường Khởi nghĩa Nam Kỳ ở Cà Mau

Quách Văn Phẩm sinh năm 1920 tại ấp Giao Vàm, làng Phong Lạc, tỉnh Bạc Liêu, nay thuộc tỉnh Cà Mau. Ông là con thứ bảy trong một gia đình nông thôn Nam Bộ. Chịu ảnh hưởng từ người anh thứ năm là Quách Văn Lực, một trong những đảng viên Cộng sản đầu tiên ở Cà Mau, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương từ mùa thu năm 1937.

Từ năm 1939, ông được tổ chức giao trách nhiệm Huyện ủy viên quận Cà Mau, phụ trách công tác đoàn thể. Tại Hội nghị Tỉnh ủy họp ngày 1 tháng 5 năm 1940 ở Tắt Ông Do, ông được bầu làm Ủy viên thường vụ Tỉnh ủy, cùng các đồng chí đặt nền tảng lãnh đạo phong trào trong tỉnh.

Để chuẩn bị cho Khởi nghĩa Nam Kỳ, ông được phân công trực tiếp phụ trách khu vực Năm Căn và Hòn Khoai cùng các xã lân cận, phối hợp với lực lượng do Phan Ngọc Hiển lãnh đạo. Kế hoạch đã được ấn định vào đêm 13 tháng 12 năm 1940, nhưng do có chỉ đạo hoãn từ Bí thư Tỉnh ủy, ông phải nhanh chóng trở về báo cáo tình hình.

Trên đường trở về, ông bị hội tề phát hiện và bắt giữ vào chiều ngày 19 tháng 12 năm 1940. Sau đó ông bị giải lên Khám Lớn Sài Gòn, nơi phải chịu nhiều đòn tra tấn trong suốt sáu tháng giam cầm nhưng vẫn không khai báo tổ chức.

Ngày 27 tháng 2 năm 1941, tòa án binh Sài Gòn xét xử 52 người tham gia khởi nghĩa ở Cà Mau – Bạc Liêu, trong đó có ông và chín đồng chí khác bị tuyên án tử hình. Ngày 12 tháng 7 năm 1941, ông cùng các đồng chí bị xử bắn tại sân vận động Cà Mau, hô vang khẩu hiệu "Đả đảo Đế quốc Pháp" và "Việt Nam độc lập muôn năm".

Hôm nay, mộ phần của ông và chín đồng chí được quy tập về Nghĩa trang 10 liệt sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai. Tên ông được đặt cho nhiều đường phố, trường học và xã Quách Phẩm, tỉnh Cà Mau. Với thế hệ trẻ hôm nay, tấm gương của Quách Văn Phẩm nhắc nhở về lòng yêu nước, sự kiên cường và ý chí vì độc lập của Tổ quốc.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Quách Văn Phẩm" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_V%C4%83n_Ph%E1%BA%A9m), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.