Quách Xuân Kỳ – Người Bí thư trẻ tuổi hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc

Ngay từ thuở thiếu thời, Quách Xuân Kỳ đã sớm giác ngộ cách mạng. Chàng trai trẻ yêu thơ, yêu quê hương, đặc biệt say mê những vần thơ yêu nước của Phan Bội Châu và Tố Hữu. Nhưng hơn cả tình yêu văn chương là khát vọng cháy bỏng được cống hiến cho đất nước.

Tháng 1 năm 1945, khi mới 19 tuổi, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là dấu mốc quan trọng mở đầu cho cuộc đời hoạt động cách mạng đầy nhiệt huyết nhưng cũng vô cùng ngắn ngủi của người thanh niên trẻ tuổi.

Trong những ngày sôi sục của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Quách Xuân Kỳ tham gia Ủy ban khởi nghĩa huyện Bố Trạch, góp phần cùng nhân dân giành chính quyền về tay cách mạng. Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, ông tiếp tục đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng tại địa phương.

Năm 1946, ông phụ trách công tác tình báo huyện Bố Trạch. Trong hoàn cảnh chiến tranh ngày càng ác liệt, người cán bộ trẻ tuổi đã thể hiện bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần trách nhiệm cao. Từ những nhiệm vụ bí mật, nguy hiểm cho đến công tác xây dựng cơ sở cách mạng, ông luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Nhờ năng lực và uy tín của mình, tháng 7 năm 1948, Quách Xuân Kỳ được bầu vào Ban Thường vụ Huyện ủy và giữ chức Bí thư Huyện ủy Bố Trạch. Chỉ ít tháng sau, tháng 2 năm 1949, ông được tín nhiệm bầu làm Tỉnh ủy viên và giữ cương vị Bí thư Thị ủy Đồng Hới khi tuổi đời mới ngoài đôi mươi.

Tuy nhiên, con đường cách mạng của ông cũng là con đường đầy hiểm nguy. Trong một đợt càn quét của thực dân Pháp năm 1949, Quách Xuân Kỳ bị bắt. Dù phải chịu nhiều cực hình tra tấn dã man, ông vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, tuyệt đối không khai báo, không khuất phục trước kẻ thù.

Ngay trong lao tù, ông tiếp tục đấu tranh bằng cách thành lập chi bộ Đảng trong nhà giam và được tín nhiệm bầu làm Bí thư Chi bộ. Những hành động kiên cường ấy càng khiến thực dân Pháp lo sợ và tìm mọi cách khuất phục người chiến sĩ trẻ.

Không đạt được mục đích, ngày 11 tháng 7 năm 1949, thực dân Pháp đã xử bắn công khai Quách Xuân Kỳ khi ông mới 23 tuổi.

Cuộc đời của ông tuy ngắn ngủi nhưng để lại những giá trị lớn lao. Những trang nhật ký còn lưu giữ đến ngày nay cho thấy một tâm hồn giàu lý tưởng, giàu tình yêu quê hương đất nước và niềm tin mãnh liệt vào thắng lợi của cách mạng.

Ông từng viết:

“Không thể nước Việt Nam bị nô lệ một lần nữa, cũng như dân tộc Việt Nam không thể bị áp bức...”

Đó không chỉ là suy nghĩ của riêng Quách Xuân Kỳ mà còn là tiếng nói của cả một thế hệ thanh niên Việt Nam đã sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho độc lập, tự do của dân tộc.

Ông cũng để lại một quan niệm rất sâu sắc về người cách mạng:

“Một người cộng sản phải có hai điều kiện trong sự làm việc để thực hiện chương trình: Tinh thần cách mạng Nga và óc thực tế của Mỹ.”

Những dòng chữ ấy cho thấy tầm nhìn tiến bộ, tư duy thực tiễn và khát vọng xây dựng đất nước của một người cán bộ trẻ tuổi.

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày Quách Xuân Kỳ ngã xuống, nhưng câu chuyện về người Bí thư trẻ tuổi vẫn là nguồn cảm hứng cho các thế hệ hôm nay. Ông là biểu tượng của lòng trung thành với lý tưởng cách mạng, của ý chí bất khuất trước kẻ thù và của tinh thần dấn thân vì Tổ quốc.

Tuổi 23 của Quách Xuân Kỳ đã dừng lại mãi mãi trong mùa hè năm 1949, nhưng ngọn lửa yêu nước mà ông thắp lên vẫn tiếp tục cháy sáng trong trái tim các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau.