“Quận chúa tình báo” Đặng Hoàng Ánh

Bà Đặng Hoàng Ánh, tên khai sinh là Nguyễn Phúc Ngọc Diệp, sinh ngày 28/4/1932 tại Huế trong gia đình hoàng tộc nhà Nguyễn, là cháu nội của Thái hậu Từ Dũ. Năm 1943, trong bối cảnh đất nước bị xâm lăng, nhiều người trong gia đình bị thiệt mạng, chỉ duy nhất Ngọc Diệp được đồng chí Phạm Hùng cứu sống đưa về Sài Gòn, gửi đồng chí Phạm Văn Xô cưu mang và nuôi nấng.

Nhờ những lời động viên của đồng chí Phạm Văn Xô: “Hôm nay mây mù, ngày mai sẽ có bình minh chiếu sáng, sau lũ lụt đất nhiều phù sa, cây lại tươi tốt”, Ngọc Diệp đã cố gắng, nỗ lực học tập, hoàn thành Tú tài I, II rồi thi đỗ vào Đại học Y Hà Nội khi chưa đủ tuổi.

Với bản lĩnh kiên cường, trí thông minh và sự gan dạ, Ngọc Diệp được Xứ ủy Nam Kỳ cử đi học lớp phản gián ở Đông Cao Miên. Đây chính là khóa học tạo tiền đề để bà trở thành nữ tình báo chiến lược của cách mạng Việt Nam. Năm 1952, bà về nước và vào học tại trường Đại học Y Hà Nội. Là một sinh viên xuất sắc, Ngọc Diệp đã thi được học bổng tại trường Đại học Sorbonne Pari (Pháp) do chính quyền vua Bảo Đại tài trợ. Tháng 8/1958, kết thúc khóa học tại Pháp, Ngọc Diệp trở về Việt Nam, móc nối lại với tổ chức để hoạt động cách mạng.

Sau khi nhập cảnh về Sài Gòn, sáng ngày 29/8/1958, Nguyễn Phúc Ngọc Diệp lấy tên Léna Phạm đã đến gặp Bộ trưởng Y tế của chính quyền Ngô Đình Diệm là Trần Đình Đệ xin việc. Nhờ mối quan hệ thân tình trước đây của gia đình, bà được Ngô Đình Diệm nhận làm con nuôi, được cấp một xe ô tô con, một ngôi biệt thự tại số 34, Trần Cao Vân, Quận Nhất, thành phố Sài Gòn và một khẩu súng ngắn hiệu Rulo với 6 viên đạn cùng với giấy phép đặc quyền: “Cho phép docteur mé Décine Léna Phạm (tức cô Phạm Ngọc Diệp) được quyền cầm súng bảo vệ thân thể khi gặp những người sàm sỡ đối với mình và trừng trị bọn đàn ông đểu cáng”. Đây chính là vỏ bọc thuận lợi để Ngọc Diệp hoàn thành xuất sắc những kế hoạch mà cách mạng giao phó.

Cuối năm 1958, đồng chí Ngọc Diệp được giao nhiệm vụ trừ khử tên Tỉnh trưởng Vĩnh Long Khưu Văn Ba trong ngày 03/9/1958. Trong vai một người đẹp đi xin việc, chờ cho tên Tỉnh trưởng đến sàm sỡ, Ngọc Diệp đã bắn hắn ở cự ly rất gần rồi chính bà đi báo cảnh sát rằng súng đã cướp cò trong khi vật lộn để tự vệ. Với chứng cớ rõ ràng và thân thế của mình, bà không những trắng án mà còn được tòa án buộc gia đình Khưu Văn Ba bồi thường cho một đồng bạc danh dự (tương đương 367 triệu đồng tiền bấy giờ).

Trong quá trình tham gia vào lực lượng Cảm tử quân của Trung ương Cục miền Nam và Biệt động thành Sài Gòn, bà đã thay đổi tên, họ nhiều lần: Ba Diệp, Cô Tư mắt kiếng, Lâm A Mùi, Hoàng Nga, T2R, TW307… Những trận đánh góp phần làm nên tên tuổi của nữ tình báo Phạm Ngọc Diệp phải kể đến, đó là Trận đánh vào Đại sứ quán Mỹ lúc 10 giờ 45 phút ngày 29/5/1965; trận đánh bom cảm tử rạp chiếu bóng Ngọc Lan (Đà Lạt), ngày 28/9/1969.

Cuối năm 1965, Ngọc Diệp được cử tham gia Đoàn đại biểu Anh hùng và Chiến sĩ thi đua miền Nam, do đồng chí Phạm Văn Xô dẫn đầu ra thăm miền Bắc và được vào gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau đó, bà xung phong cùng đội Cảm tử quân của Trung ương Cục miền Nam sang công tác và chiến đấu tại chiến trường Lào trong ba năm.

Cuối tháng 4/1972, bà về nước, bí mật cùng nhóm biệt động thâm nhập vào cứ điểm Đắc Tô – Tân Cảnh nhằm tiêu diệt sinh lực địch. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, bà quay trở lại Đà Lạt thì không may bị bắt và đưa về giam tại Ty an ninh tỉnh Tuyên Đức. Sau ba tháng bị giam giữ và tra tấn, Ngọc Diệp được Tỉnh trưởng tỉnh Vĩnh Long Trần Văn Phước cứu thoát. Ra tù, bà tiếp tục hoạt động cách mạng. Năm 1975, Ngọc Diệp cùng đoàn công tác của đồng chí Phạm Hùng từ Đà Lạt tiến về giải phóng Sài Gòn trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Sau ngày miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất, theo lời khuyên của nhà tình báo Vũ Ngọc Nhạ, Nguyễn Phúc Ngọc Diệp đã đổi sang tên mới là Đặng Hoàng Ánh và sống cuộc đời bình dị cho đến ngày nay tại Lâm Đồng./.