Quân dân Bình Định tiến công Quy Nhơn trong Xuân Mậu Thân 1968

Tết Mậu Thân 1968 là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trên chiến trường Bình Định, Quy Nhơn là một trong những trọng điểm tiến công và nổi dậy. Trong những ngày đầu Xuân ấy, quân dân Bình Định đã bước vào trận chiến quyết liệt ngay trong lòng thị xã.

Theo tư liệu lịch sử, tại trọng điểm Quy Nhơn, do không nhận được lệnh điều chỉnh giờ nổ súng, nên vào 3 giờ sáng ngày 30/1/1968, tức đêm giao thừa, các cánh quân của ta từ nhiều hướng đã nhanh chóng tiến vào thị xã. Đây là thời khắc vô cùng khẩn trương, đòi hỏi sự mưu trí, quyết đoán và tinh thần chiến đấu rất cao của các lực lượng tham gia.

Trong khi Tiểu đoàn 50 và Đ10 đặc công đánh chiếm các vị trí quan trọng trong thị xã, Nhân dân ở các khu vực Trường Đài phát thanh, quận vi trấn, ga xe lửa, đồn cảnh sát Bạch Đằng cũng phối hợp nổi dậy. Ở hướng khác, Trung đoàn 10 đánh chiếm đèo Cù Mông, góp phần ngăn chặn địch từ bên ngoài kéo vào ứng cứu.

Đến ngày 2/2/1968, ta đã đẩy lùi hàng chục đợt phản kích của quân Mỹ, ngụy và Nam Triều Tiên từ ngoài vào. Mặc dù địch ra lệnh cấm đốt pháo, nhưng quần chúng các khu lao động vẫn tiếp tục khí thế tiến công, làm cho tình hình trong thị xã thêm rối loạn đối với địch.

Khi quân ta chiếm Đài phát thanh và các mục tiêu quan trọng khác, hơn 1.000 đồng bào cùng bộ đội lập chướng ngại vật. Quần chúng ở các khu lao động sẵn sàng nổi dậy. Cùng đêm nổ súng, hơn 1.000 quần chúng ở các xã Phước Hậu, Phước Sơn, Phước Hòa mang cờ và khẩu hiệu tiến vào thị xã, thể hiện khí thế đấu tranh mạnh mẽ của Nhân dân vùng ven Quy Nhơn.

Tại Đài phát thanh, lực lượng ta chiến đấu vô cùng anh dũng. Tiểu đoàn 50 đặc công đã bắt 200 tù binh và trụ lại đến ngày 5/2/1968, đánh lui 4 đợt phản kích của địch, diệt 130 tên. Đây là một trong những điểm chiến đấu tiêu biểu, thể hiện tinh thần bám trụ, quyết đánh, quyết giữ của quân ta trong lòng thị xã.

Trong những ngày chiến đấu ấy, nhiều tấm gương anh dũng đã xuất hiện. Đồng chí Bí thư thị ủy Biên Cương được giải thoát khi ta chiếm quận vi trấn, sau đó tiếp tục cùng bộ đội chiến đấu và anh dũng hy sinh. Đồng chí tiểu đoàn trưởng Võ Mười cùng các chiến sĩ D10 đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và hy sinh anh dũng ở Đài phát thanh.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, trận tiến công vào Quy Nhơn trong Xuân Mậu Thân 1968 là một trang sử hào hùng của quân dân Bình Định. Dù phải chiến đấu trong điều kiện ác liệt, trước sự phản kích dữ dội của địch, cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân vẫn kiên cường bám trụ, phối hợp tiến công, nổi dậy. Những tấm gương hy sinh trong trận đánh ấy đã làm sáng lên tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, góp phần viết nên truyền thống cách mạng vẻ vang của quê hương Bình Định.