Quân dân Bình Định trong đợt tiến công Xuân Mậu Thân

Xuân Mậu Thân 1968 là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Hòa trong khí thế chung của toàn miền Nam, quân dân Bình Định đã bước vào đợt tiến công và nổi dậy với tinh thần quyết tâm cao, đánh vào nhiều mục tiêu quan trọng của địch, góp phần tạo nên chuyển biến lớn trên chiến trường.

Theo tư liệu lịch sử, trong đợt tiến công từ ngày 30/1 đến 29/2/1968, quân dân Bình Định đã loại khỏi vòng chiến đấu 4.317 tên địch. Riêng các lực lượng địa phương đã diệt 3.029 tên, bắn rơi và phá hủy 33 máy bay, 163 xe quân sự, trong đó có 34 xe thép, đồng thời phá 12 kho đạn với khoảng 70 tấn. Đây là những kết quả quan trọng, thể hiện sức tiến công mạnh mẽ của lực lượng cách mạng trong tỉnh.

Thắng lợi của Tết Mậu Thân đã nâng cao tinh thần chiến đấu, ý thức tổ chức, kỷ luật của cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và Nhân dân Bình Định. Qua thực tiễn chiến đấu, phong trào cách mạng trong tỉnh tiếp tục được rèn luyện, hun đúc thêm ý chí kiên cường và niềm tin vào thắng lợi cuối cùng.

Tuy nhiên, đoạn tư liệu cũng chỉ rõ một số hạn chế cần rút kinh nghiệm. Có mặt còn hạn chế, đòn tiến công của chủ lực chưa thật mạnh; hoạt động quân sự và nổi dậy của quần chúng chưa đồng đều. Một số nơi do đánh giá tình hình chưa sát, còn chủ quan, nóng vội nên công tác tổ chức, kế hoạch công kích quân sự và nổi dậy còn đơn giản, dẫn đến tổn thất nặng nề về cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và quần chúng cốt cán.

Năm 1968, chủ yếu trong Tết Mậu Thân, Bình Định có 1.838 cán bộ, đảng viên và chiến sĩ hy sinh. Riêng số đảng viên hy sinh là 744 đồng chí, cao nhất trong một năm từ 1961 đến 1968. Đây là mất mát rất lớn, ảnh hưởng đến công tác xây dựng lực lượng trong thời gian tiếp theo, nhưng cũng thể hiện sự hy sinh to lớn của Đảng bộ, quân và dân Bình Định trong cuộc đấu tranh giải phóng quê hương.

Không chỉ có ý nghĩa ở Bình Định, cuộc tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân của quân dân miền Nam đã tác động mạnh đến nước Mỹ. Phong trào phản chiến trong Nhân dân Mỹ bùng lên dữ dội, ngay cả trong Quốc hội Mỹ và Đảng Dân chủ cũng có sự chia rẽ sâu sắc. Trước sức ép đó, Tổng thống Mỹ Giôn-xơn buộc phải tuyên bố không tái tranh cử, chấm dứt ném bom miền Bắc và chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán tại Hội nghị Pari.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, Xuân Mậu Thân 1968 ở Bình Định là một trang sử vừa hào hùng, vừa thấm đẫm hy sinh. Những chiến công và cả những mất mát trong đợt tiến công ấy đã góp phần làm thay đổi cục diện chiến tranh, làm lung lay ý chí xâm lược của Mỹ và tiếp thêm niềm tin cho quân dân ta trên con đường đi đến thắng lợi cuối cùng.