Quân dân Bình Định trước các cuộc hành quân “1-66”, “2-66”, “3-66”

Đầu năm 1966, chiến trường Bình Định bước vào một giai đoạn hết sức căng thẳng. Sau những thất bại liên tiếp, Mỹ - ngụy và quân chư hầu ráo riết chuẩn bị cho cuộc phản công mùa khô, trong đó khu vực phía bắc Bình Định được xác định là một hướng trọng điểm.

Theo tư liệu lịch sử, từ tháng 11/1965, địch đã cho máy bay trinh sát, rải truyền đơn xuống các huyện phía bắc tỉnh. Chúng tập hợp bọn ác ôn lưu vong, lập các đoàn “bình định”, chuẩn bị cho cái gọi là “chiến dịch về làng”. Song song với đó, địch đẩy mạnh chiến tranh tâm lý, tìm cách gieo rắc hoang mang trong Nhân dân, hòng làm suy yếu phong trào cách mạng ở cơ sở. Những ngày đầu tháng 1/1966, Sư đoàn 22 ngụy cùng quân Nam Triều Tiên liên tiếp mở 3 cuộc hành quân mang tên “1-66”, “2-66” và “3-66”, đánh phá vùng từ Chợ Gồm ra Bồng Sơn. Mục tiêu của chúng là khai thông quốc lộ 1, tái chiếm những vùng giải phóng của ta và tạo bàn đạp cho các cuộc phản công lớn hơn.

Để phục vụ âm mưu này, địch xây dựng sân bay Hòa Hội ở Phù Cát, củng cố trục đường từ An Khê về Bồng Sơn, lập một số căn cứ dọc đường 19. Đồng thời, chúng lập thêm hoặc củng cố các chốt điểm quân sự như Núi Một, cầu Phù Ly, Đèo Nhông, Đệ Đức. Đây đều là những vị trí quan trọng nhằm khống chế giao thông, chia cắt vùng giải phóng và ngăn chặn hoạt động của lực lượng cách mạng. Những hoạt động trên cho thấy âm mưu của địch không chỉ dừng lại ở một vài trận càn lẻ, mà là một kế hoạch phản công có chuẩn bị, có phối hợp trên nhiều hướng. Cùng thời gian đó, địch còn mở các cuộc phản công khác vào nam Phú Yên và nam Quảng Ngãi, tạo thế đánh phá rộng trên chiến trường Khu V.

Trước âm mưu ấy, quân dân Bình Định bước vào cuộc đọ sức mới với tinh thần cảnh giác, chủ động và kiên cường. Dù địch dùng máy bay, truyền đơn, chiến tranh tâm lý, lực lượng cơ động và hệ thống căn cứ dày đặc, Nhân dân vẫn bám đất, bám làng, giữ vững cơ sở cách mạng và chuẩn bị cùng lực lượng vũ trang chống càn, bảo vệ vùng giải phóng. Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, đầu năm 1966 là thời điểm quân dân Bình Định đối mặt với một âm mưu phản công quyết liệt của Mỹ - ngụy và quân chư hầu. Nhưng chính trong thử thách ấy, bản lĩnh kiên cường, tinh thần đoàn kết và ý chí giữ vững quê hương của quân dân Bình Định tiếp tục được khẳng định.